Putin muốn làm cho nước Nga hùng mạnh trở lại. Thay vào đó, Ukraine là cường quốc mới nổi ở châu Âu.
Putin wanted to make Russia great again. Instead, Ukraine is the new rising power in Europe
Russia is losing on the battlefield – and on the global stage, as the US and China distance themselves from the war.
Nga đang thua trên chiến trường – và cả trên đấu trường toàn cầu, khi Mỹ và Trung Quốc dần xa lánh cuộc chiến.
Russia’s ongoing war against Ukraine is often, and misleadingly, characterised as a great power conflict.
Cuộc chiến đang diễn ra của Nga chống lại Ukraine thường bị mô tả một cách sai lệch là một cuộc xung đột giữa các cường quốc.
The narrative goes like this: Russia went to war against Ukraine because it felt threatened by NATO’s enlargement into eastern Europe after 1991. The real enemy is the United States, which is, at the very least, “principally responsible” for the war.
Luận điệu này cho rằng: Nga tiến hành chiến tranh với Ukraine vì cảm thấy bị đe dọa bởi việc NATO mở rộng sang Đông Âu sau năm 1991. Kẻ thù thực sự là Hoa Kỳ, nước chịu trách nhiệm “chủ yếu” gây ra cuộc chiến này.
This interpretation follows Kremlin talking points. It takes the logic of the Cold War and drops it into a fundamentally different present-day world. It has been debunked both by political scientists and historians.
Cách diễn giải này chỉ đi theo các luận điểm của Điện Kremlin. Nó áp dụng logic Chiến tranh Lạnh vào một thế giới hiện đại về cơ bản khác biệt. Điều này đã bị cả các nhà khoa học chính trị và sử gia bác bỏ.
In reality, Russia’s war is the opposite of a great power conflict. It is a confrontation between middle powers. The great powers – the United States and China – are acting from the sidelines.
Trên thực tế, cuộc chiến của Nga không phải là xung đột giữa các cường quốc. Đó là sự đối đầu giữa các cường quốc tầm trung. Các cường quốc – Hoa Kỳ và Trung Quốc – đang đứng ngoài quan sát.
A great power no more
Một cường quốc không còn nữa
Russia has not been a great power since the implosion of the Soviet Union in 1989–1991. As I discuss in my newly updated book, Russia’s War Against Ukraine, Russia is a middle power with a great power complex.
Nga đã không còn là một cường quốc kể từ sự sụp đổ của Liên Xô vào năm 1989–1991. Như tôi thảo luận trong cuốn sách mới cập nhật của mình, Cuộc chiến của Nga chống lại Ukraine, Nga là một cường quốc tầm trung nhưng mang tâm lý phức hợp của một cường quốc.
It has successfully usurped Soviet great-power legacies, including its permanent seat on the UN Security Council and one of the world’s largest nuclear arsenals. It has also projected a vision of itself as a world leader, which has gained some traction with conservatives in the global north and critics of US hegemony in the global south.
Nó đã thành công chiếm đoạt những di sản cường quốc của Liên Xô, bao gồm cả ghế thường trực tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và một trong những kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới. Nó cũng thể hiện tầm nhìn về bản thân là một nhà lãnh đạo toàn cầu, điều này đã nhận được sự ủng hộ nhất định từ phe bảo thủ ở các nước phương Tây (global north) và những người chỉ trích bá quyền của Mỹ ở các nước đang phát triển (global south) .
But it can no longer back up these claims. Russia’s gross domestic product (GDP) is only slightly bigger than South Korea’s, and smaller than Canada’s or Brazil’s.
Nhưng nó không thể tiếp tục chứng minh những tuyên bố này nữa. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Nga chỉ lớn hơn một chút so với Hàn Quốc, và nhỏ hơn Canada hay Brazil.
It still has one of the world’s largest militaries, with an estimated 1.1 million active-duty personnel. But in order to maintain it, Russia had to devote 7.5% of its economy – or US$190 billion – to military spending in 2025.
Nó vẫn có một trong những quân đội lớn nhất thế giới, với ước tính 1,1 triệu quân nhân tại ngũ. Nhưng để duy trì nó, Nga đã phải dành 7,5% nền kinh tế – hay 190 tỷ USD – cho chi tiêu quân sự vào năm 2025.
Meanwhile, the oft-decried underspending of Europe’s NATO members, none of whom spend more than 4.5% of GDP, added up to nearly three times as much: US$559 billion.
Trong khi đó, việc chi tiêu dưới mức thường bị chỉ trích của các thành viên NATO châu Âu, không ai trong số họ chi hơn 4,5% GDP, cộng lại gần gấp ba lần: 559 tỷ USD.
Russian President Vladimir Putin went to war to reverse this reality and make Russia great again. But Russia’s army failed to overwhelm Ukraine’s army in the war, even though Kyiv has just 880,000 active-duty personnel (other estimates vary) .
Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gây chiến để đảo ngược thực tế này và làm cho nước Nga hùng mạnh trở lại. Nhưng quân đội Nga đã thất bại trong việc áp đảo quân đội Ukraine trong cuộc chiến, mặc dù Kyiv chỉ có 880.000 quân nhân tại ngũ (các ước tính khác nhau) .
Four and a half years after the full-scale invasion, Russia has suffered a functional defeat in Ukraine. About 80% of Ukraine remains in Ukrainian hands behind a largely static front line. Moscow has now been reduced to conducting an air assault against civilians, a criminal strategy of desperation with few historical examples of success.
Bốn năm rưỡi sau cuộc xâm lược toàn diện, Nga đã phải chịu một thất bại chức năng ở Ukraine. Khoảng 80% lãnh thổ Ukraine vẫn nằm trong tay người Ukraine phía sau một chiến tuyến phần lớn tĩnh. Moscow hiện chỉ còn khả năng tiến hành các cuộc tấn công không quân vào dân thường, một chiến lược tội phạm tuyệt vọng với ít ví dụ lịch sử thành công.
Its international influence is also waning. Since 2022, Russia has lost carefully cultivated allies in Syria, Venezuela and Hungary. Europe, once a lucrative market for Russian hydrocarbons, has turned hostile for the long term.
Ảnh hưởng quốc tế của nó cũng đang suy giảm. Kể từ năm 2022, Nga đã mất đi các đồng minh được vun đắp cẩn thận ở Syria, Venezuela và Hungary. Châu Âu, từng là thị trường béo bở cho hydrocarbon của Nga, đã trở nên thù địch về lâu dài.
Meanwhile, Ukraine has risen from a minor power on the outskirts of Europe to a diplomatic and military middle power at the continent’s heart.
Trong khi đó, Ukraine đã vươn lên từ một cường quốc nhỏ ở ngoại ô châu Âu thành một cường quốc tầm trung về mặt ngoại giao và quân sự ngay tại trái tim của lục địa này.
While still financially dependent on Europe, it is now a world leader in the production of drones. President Volodymyr Zelensky’s recent “drone diplomacy” in the Middle East – which culminated in ten-year deals with three countries – further demonstrated a country punching well above its weight.
Mặc dù vẫn phụ thuộc tài chính vào châu Âu, nước này hiện là một nhà lãnh đạo toàn cầu trong sản xuất máy bay không người lái (drone) . “Ngoại giao drone” gần đây của Tổng thống Volodymyr Zelensky ở Trung Đông – đỉnh điểm là các thỏa thuận mười năm với ba quốc gia – càng chứng minh khả năng của một đất nước vượt xa sức nặng thực tế.
Ukraine is also playing a central role in Europe’s ongoing self-assertion – and this week, took an important step forward in joining the European Union.
Ukraine cũng đang đóng vai trò trung tâm trong quá trình tự khẳng định của châu Âu – và tuần này đã thực hiện một bước tiến quan trọng trong việc gia nhập Liên minh Châu Âu.
Why the great powers have distanced themselves
Tại sao các cường quốc lại tự xa cách
This war, then, is a war between middle powers, not a proxy conflict between great powers. It cannot be construed as some great game over “Eurasia”.
Vậy thì cuộc chiến này là một cuộc chiến giữa các cường quốc tầm trung, chứ không phải xung đột ủy nhiệm giữa các cường quốc lớn. Nó không thể được hiểu là một trò chơi vĩ đại nào đó về “Á-Âu”.
Neither China nor the US wanted a war in Europe this century. China remains focused on Taiwan, while the US has been trying to come to terms with a disastrous withdrawal from Afghanistan and its concerns over China’s rise in the Indo-Pacific. Throughout the escalating crisis Russia manufactured in the second half of 2021, the Biden administration tried to deescalate, create diplomatic off-ramps, and spoil Russian war plans by making them public.
Cả Trung Quốc và Mỹ đều không muốn chiến tranh ở châu Âu trong thế kỷ này. Trung Quốc vẫn tập trung vào Đài Loan, trong khi Mỹ đang cố gắng đối phó với cuộc rút quân thảm hại khỏi Afghanistan và những lo ngại về sự trỗi dậy của Trung Quốc tại khu vực Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương. Trong suốt cuộc khủng hoảng leo thang do Nga gây ra vào nửa cuối năm 2021, chính quyền Biden đã cố gắng giảm căng thẳng, tạo ra các lối thoát ngoại giao và phá hỏng kế hoạch chiến tranh của Nga bằng cách công khai chúng.
After the full-scale invasion in early 2022, China and the US remained wary of elevating Putin’s war to a great power conflict.
Sau cuộc xâm lược quy mô lớn vào đầu năm 2022, Trung Quốc và Mỹ vẫn thận trọng trước việc nâng cuộc chiến của Putin lên thành xung đột giữa các cường quốc.
China took advantage of incredibly cheap Russian energy supplies and markets now deserted by European or US exports. It became “the decisive enabler” of Russia’s war, hoping to distract the US from Asia.
Trung Quốc đã tận dụng nguồn cung năng lượng Nga cực kỳ rẻ và các thị trường hiện bị xuất khẩu của châu Âu hoặc Mỹ bỏ trống. Điều này khiến nước này trở thành “yếu tố hỗ trợ quyết định” cho cuộc chiến của Nga, với hy vọng đánh lạc hướng sự chú ý của Mỹ khỏi khu vực châu Á.
But Beijing was careful not to deliver weapons to Russia. It also took a public stance against nuclear escalation and affirmed “the sovereignty and territorial integrity” of all countries involved.
Tuy nhiên, Bắc Kinh đã cẩn trọng không chuyển giao vũ khí cho Nga. Trung Quốc cũng bày tỏ lập trường công khai phản đối leo thang hạt nhân và khẳng định “chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ” của tất cả các quốc gia liên quan.
More importantly, China never sanctioned Ukraine, which is dependent on Chinese-produced parts and materials for its growing drone industry.
Quan trọng hơn, Trung Quốc chưa bao giờ áp đặt lệnh cấm vận lên Ukraine, quốc gia vốn phụ thuộc vào các bộ phận và vật liệu do Trung Quốc sản xuất cho ngành công nghiệp máy bay không người lái (drone) đang phát triển của mình.
The United States, meanwhile, has hesitated in its support of Ukraine.
Trong khi đó, Hoa Kỳ đã tỏ ra do dự trong việc hỗ trợ Ukraine.
Originally, US intelligence officials assumed Russia would win the war within days. As Ukraine survived, mostly because of its own arsenals, the Biden administration began supporting it, albeit with caveats. The weapons it sent came with strings attached and deliveries were often delayed for fear of crossing some Russian red line or other.
Ban đầu, các quan chức tình báo Mỹ cho rằng Nga sẽ thắng cuộc chiến trong vòng vài ngày. Khi Ukraine sống sót, phần lớn là nhờ kho vũ khí của chính mình, chính quyền Biden đã bắt đầu hỗ trợ nước này, mặc dù có những điều kiện kèm theo. Các loại vũ khí mà họ gửi đi đều gắn với nhiều ràng buộc và việc giao hàng thường bị trì hoãn vì lo sợ vượt qua một “lằn đỏ” nào đó của Nga hoặc lý do khác.
This war was even more inconvenient for the United States than it was for China. This sentiment has only intensified under the Trump administration. As the US has pulled back, a flexible coalition of democratic middle powers has stepped up to help Ukraine.
Cuộc chiến này gây bất lợi cho Hoa Kỳ hơn cả đối với Trung Quốc. Quan điểm này chỉ càng trở nên mạnh mẽ hơn dưới thời chính quyền Trump. Khi Mỹ thu hẹp sự can dự, một liên minh linh hoạt gồm các cường quốc trung lập dân chủ đã đứng ra giúp đỡ Ukraine.
What we see happening in Ukraine, then, is the realignment of the world system from a US-dominated global order after 1991 to a multi-polar world. In this world, middle powers are playing a much larger role than during either the Cold War or its aftermath.
Điều chúng ta thấy đang diễn ra ở Ukraine chính là sự tái định hình của hệ thống thế giới, từ trật tự toàn cầu do Mỹ chi phối sau năm 1991 sang một thế giới đa cực. Trong thế giới này, các cường quốc tầm trung đang đóng một vai trò lớn hơn nhiều so với cả thời Chiến tranh Lạnh hay giai đoạn hậu chiến của nó.
The leaders of middle powers like Australia and Canada are in the process of waking up to this reality.
Các nhà lãnh đạo của các cường quốc hạng trung như Úc và Canada đang trong quá trình nhận thức được thực tế này.
US President Donald Trump, by contrast, has not yet understood this state of affairs. Even if he might now return his attention to this war, he will find he has fewer cards to play than he thought.
Tổng thống Mỹ Donald Trump, ngược lại, vẫn chưa hiểu được tình hình này. Ngay cả khi ông ấy quay lại chú ý đến cuộc chiến này, ông sẽ thấy mình có ít quân bài hơn những gì ông nghĩ.
Mark Edele receives funding from the Australian Research Council.
Mark Edele nhận được tài trợ từ Hội đồng Nghiên cứu Úc.
Read more
-
Cái bẫy Thucydides mà Tập Cận Bình cảnh báo Trump là gì? Bài học từ cuộc chiến cổ đại giữa Athens và Sparta
What is the ‘Thucydides trap’ Xi warned Trump about? Lessons from an ancient war between Athens and Sparta
-
Việc chế giễu và hạ thấp dân thường trong xung đột vũ trang là hành vi vi phạm rõ ràng luật pháp quốc tế.
Taunting and degrading civilians in armed conflict is a clear violation of international law