Bạo lực chống người nước ngoài ở Nam Phi dễ dàng bùng phát: những giải pháp nào vẫn chưa được đưa ra để xử lý vấn đề này
Anti-foreigner violence in South Africa is easily sparked: what hasn’t been done to deal with it
Several key actions that could help are not yet on the table, including mobilising other political parties as well as civic society to fight anti-foreigner hysteria.
Một số hành động quan trọng có thể giúp đỡ vẫn chưa được đưa ra, bao gồm việc huy động các đảng phái chính trị khác cũng như xã hội dân sự để chống lại cơn cuồng loạn bài ngoại.
Threats and deadly conflict over migration are spreading fast in South Africa. This is hugely worrying and could result in widespread injury and killings, as it has in the past.
Các mối đe dọa và xung đột chết người về vấn đề di cư đang lan rộng nhanh chóng ở Nam Phi. Điều này vô cùng đáng lo ngại và có thể dẫn đến thương vong và giết chóc trên diện rộng, như đã xảy ra trong quá khứ.
The region’s investment prospects could be dimmed too, due to perceptions of political instability.
Triển vọng đầu tư của khu vực cũng có thể bị lu mờ do nhận thức về sự bất ổn chính trị.
The need for effective responses is real and urgent. The death toll, while disputed, is rising, and reports of marches, threats, sacking of dwellings and violence are widespread across South Africa.
Nhu cầu phản ứng hiệu quả là rất thực tế và cấp bách. Số người chết, mặc dù còn tranh cãi, đang gia tăng, và các báo cáo về các cuộc tuần hành, đe dọa, phá nhà cửa và bạo lực lan rộng khắp Nam Phi.
Anti-foreigner hysteria is being driven by online campaigns which appear to be highly organised. They include the use of faked information and graphics.
Sự cuồng loạn chống người nước ngoài đang được thúc đẩy bởi các chiến dịch trực tuyến có vẻ được tổ chức rất bài bản. Chúng bao gồm việc sử dụng thông tin và đồ họa giả mạo.
It is also being driven by campaign leaders and by politicians who support campaigns to root out foreigners, either actively or simply by justifying the arguments used by the more dangerous activists. The UN secretary general, Amnesty International and several foreign governments, including those of Mozambique, Nigeria and Ghana, have berated South Africa for not responding appropriately to anti-migrant mobilisation.
Nó cũng được thúc đẩy bởi các lãnh đạo chiến dịch và các chính trị gia ủng hộ các phong trào nhằm loại bỏ người nước ngoài, dù là một cách chủ động hay chỉ đơn thuần bằng cách biện minh cho những lập luận do các nhà hoạt động nguy hiểm hơn sử dụng. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc, Tổ chức Ân xí Quốc tế và nhiều chính phủ nước ngoài, bao gồm Mozambique, Nigeria và Ghana, đã chỉ trích Nam Phi vì không phản ứng thích đáng trước phong trào chống người di cư.
In a televised address on Sunday 7 May 2026, the country’s president, Cyril Ramaphosa, outlined various initiatives to lessen the conflicts over migration. But was this a coherent response, or a missed opportunity to make real progress?
Trong bài phát biểu qua truyền hình vào Chủ nhật ngày 7 tháng 5 năm 2026, tổng thống nước này, Cyril Ramaphosa, đã phác thảo nhiều sáng kiến nhằm giảm bớt các xung đột về vấn đề di cư. Nhưng liệu đây có phải là một phản ứng mạch lạc, hay chỉ là cơ hội bỏ lỡ để đạt được tiến bộ thực sự?
The core of the response was the five-point plan agreed to by a special cabinet committee meeting last week. The points included a law enforcement crackdown (including intensifying deportations) , establishing dedicated immigration courts, rooting out employment of undocumented workers, securing borders, and tackling corruption (including a reform of identity systems.)
Trọng tâm của phản ứng là kế hoạch năm điểm được thống nhất tại cuộc họp ủy ban nội các đặc biệt tuần trước. Các điểm này bao gồm trấn áp thi hành luật (bao gồm tăng cường trục xuất) , thành lập các tòa án nhập cư chuyên trách, loại bỏ việc làm của người lao động không có giấy tờ, bảo vệ biên giới và giải quyết tham nhũng (bao gồm cải cách hệ thống căn cước) .
Ramaphosa admitted that economic conditions and the poor state of many public services explained why people were desperate and that grievances, including grievances about the influx of undocumented migrants, were “real”. Some have interpreted his stance as justifying the association of foreigners with the grievances that poor South Africans have.
Ramaphosa thừa nhận rằng điều kiện kinh tế và tình trạng kém của nhiều dịch vụ công đã lý giải tại sao người dân lại tuyệt vọng và rằng những bất mãn, bao gồm cả sự bất mãn về dòng người di cư không có giấy tờ đổ vào, là “có thật.” Một số người diễn giải lập trường của ông là biện minh cho việc liên kết người nước ngoài với những bất mãn mà người Nam Phi nghèo phải chịu đựng.
Based on my work as a political economist in migration governance over the past decade, I know that virtually all the specific actions mentioned in the five parts of the plan had already been announced by the South African government, though not as a concerted platform to address the current crisis. Yet implementation has been painfully slow.
Dựa trên công việc của tôi với tư cách là nhà kinh tế chính trị về quản lý di cư trong thập kỷ qua, tôi biết rằng hầu hết tất cả các hành động cụ thể được đề cập trong năm điểm kế hoạch đã được chính phủ Nam Phi công bố trước đó, mặc dù không phải dưới dạng một nền tảng phối hợp để giải quyết cuộc khủng hoảng hiện tại. Tuy nhiên, việc thực hiện vẫn diễn ra chậm chạp đáng buồn.
Clearly, there needs to be urgent and visible follow-through on these commitments. This should include the promise to clamp down on anti-foreigner agitators and those who have wounded or killed people they believed to be foreign. To my knowledge, very few agitators and attackers have been arrested, let alone charged. None of the leaders inciting dangerous actions have been arrested, or even called out by political leaders.
Rõ ràng, cần có sự theo dõi kịp thời và rõ ràng đối với những cam kết này. Điều này nên bao gồm lời hứa trấn áp những kẻ kích động chống người nước ngoài và những người đã làm bị thương hoặc giết chết những người mà họ tin là người nước ngoài. Theo hiểu biết của tôi, rất ít kẻ kích động và tấn công đã bị bắt giữ, chứ đừng nói đến việc bị buộc tội. Không một nhà lãnh đạo nào xúi giục hành vi nguy hiểm đã bị bắt, hay thậm chí được các nhà lãnh đạo chính trị lên tiếng chỉ trích.
To help reduce the violence and the perception of risk, a number of additional steps need to be taken. Firstly, the forging of a collective political front of parties in the country against anti-foreigner activities. Secondly, the mobilisation of civic and religious institutions to fight against irresponsible politicking. Third, a renegotiation of colonial-era bilateral labour agreements with South Africa’s five neighbouring countries. And finally, addressing the country’s acute unemployment crisis.
Để giúp giảm bạo lực và nhận thức về rủi ro, cần thực hiện một số bước bổ sung. Thứ nhất, xây dựng mặt trận chính trị tập thể của các đảng phái trong nước chống lại các hoạt động bài ngoại. Thứ hai, huy động các tổ chức dân sự và tôn giáo để đấu tranh chống lại những hành vi chính trị vô trách nhiệm. Thứ ba, đàm phán lại các thỏa thuận lao động song phương thời thuộc địa với năm quốc gia láng giềng của Nam Phi. Và cuối cùng, giải quyết cuộc khủng hoảng thất nghiệp cấp tính của đất nước.
Four steps that could make a difference
Bốn bước có thể tạo nên sự khác biệt
Firstly, the head of state – or the head of his political party – should bring together the leaders of all the significant political parties in a forum which commits to agreeing not to incite anti-foreigner sentiment, and also, as a group, condemns such behaviour.
Thứ nhất, người đứng đầu nhà nước – hoặc lãnh đạo đảng phái của họ – nên triệu tập các lãnh đạo của tất cả các đảng phái chính trị quan trọng vào một diễn đàn nhằm cam kết không kích động tâm lý bài ngoại, và đồng thời, với tư cách là một nhóm, lên án hành vi đó.
Secondly, leaders of civic and religious institution could be encouraged to do the same – to warn against irresponsible politicking. Further than that, religious and community groupings could be encouraged and even assisted by government to drive programmes to include foreigners into the mainstream of South African society in a constructive way.
Thứ hai, các nhà lãnh đạo của các tổ chức dân sự và tôn giáo có thể được khuyến khích làm điều tương tự – cảnh báo chống lại những hành vi chính trị vô trách nhiệm. Hơn thế nữa, các nhóm tôn giáo và cộng đồng có thể được khuyến khích và thậm chí được chính phủ hỗ trợ để triển khai các chương trình đưa người nước ngoài hòa nhập vào dòng chảy chính của xã hội Nam Phi một cách mang tính xây dựng.
There are examples of how to do this in other parts of the world in developed and developing countries. These include South America and other African countries.
Có những ví dụ về cách thực hiện điều này ở các khu vực khác trên thế giới, cả ở các nước phát triển và đang phát triển. Những nơi này bao gồm Nam Mỹ và các quốc gia châu Phi khác.
National, provincial and local governments could also drive initiatives to include foreigners into the national community. These could be standalone programmes or in cooperation with civil society institutions.
Các chính quyền cấp quốc gia, tỉnh và địa phương cũng có thể thúc đẩy các sáng kiến nhằm đưa người nước ngoài hòa nhập vào cộng đồng quốc gia. Những chương trình này có thể là các chương trình độc lập hoặc được thực hiện phối hợp với các tổ chức xã hội dân sự.
Thirdly, there should be a renegotiation of bilateral labour agreements with five neighbouring countries. In a white paper released in 2025 the government committed to establishing employment quotas for South Africans in various sectors of industry. It also committed to the renegotiation of the bilateral deals. The existing agreements are colonial in origin and form. They withhold virtually all labour and social rights from migrant labourers. And they don’t accommodate long-term labour migration contracts, now common in other parts of the world.
Thứ ba, cần phải tái đàm phán các thỏa thuận lao động song phương với năm quốc gia láng giềng. Trong một sách trắng được công bố vào năm 2025, chính phủ đã cam kết thiết lập hạn ngạch việc làm cho người Nam Phi trong nhiều lĩnh vực công nghiệp. Chính phủ cũng cam kết tái đàm phán các thỏa thuận song phương này. Các thỏa thuận hiện hành có nguồn gốc và hình thức thuộc địa. Chúng tước bỏ hầu hết các quyền lao động và xã hội của người lao động di cư. Và chúng không đáp ứng được các hợp đồng di cư lao động dài hạn, vốn đã trở nên phổ biến ở nhiều nơi trên thế giới.
Such reforms could create more manageable as well as fair and equitable systems of migrant labour. South Africa could address its labour needs in a workable way. And the temptation to bypass the system should be lower, with fewer undocumented migrant workers.
Những cải cách như vậy có thể tạo ra các hệ thống lao động di cư dễ quản lý hơn, cũng như công bằng và bình đẳng hơn. Nam Phi có thể đáp ứng nhu cầu lao động của mình bằng một cách thức khả thi. Và sự cám dỗ bỏ qua hệ thống sẽ giảm đi, cùng với việc có ít người lao động di cư không có giấy tờ hơn.
It’s not realistic yet to do away with regional labour migration, but it could be far better managed.
Việc xóa bỏ di cư lao động khu vực hiện vẫn chưa khả thi, nhưng nó hoàn toàn có thể được quản lý tốt hơn rất nhiều.
Finally, Ramaphosa said he’d be sending out envoys “to seek to find sustainable solutions to these challenges”. But this has already been done, more than 20 years ago. South Africa and some of its neighbours agreed to a protocol on the facilitation of the movement of persons in the southern African region. This initiative was negotiated in the Southern African Development Community.
Cuối cùng, Ramaphosa cho biết ông sẽ cử các đặc phái viên “để tìm kiếm giải pháp bền vững cho những thách thức này”. Nhưng việc này đã được thực hiện từ hơn 20 năm trước. Nam Phi và một số nước láng giềng đã đồng ý với một nghị định thư về việc tạo điều kiện di chuyển của người dân trong khu vực Nam Phi. Sáng kiến này đã được đàm phán tại Cộng đồng Phát triển Nam Phi.
But since the protocol was signed by several heads of state in the region in 2005, there has been no progress. South Africa, its partners and the Southern African Development Community itself are guilty of negligence and should accept that they could have and can do more to avoid crises such as the present one.
Nhưng kể từ khi nghị định thư được ký bởi nhiều nguyên thủ quốc gia trong khu vực vào năm 2005, đã không có tiến triển nào. Nam Phi, các đối tác của nó và chính Cộng đồng Phát triển Châu Phi Hạ khẩu đều có hành vi thiếu trách nhiệm và nên chấp nhận rằng họ đã có thể và có thể làm nhiều hơn để tránh những cuộc khủng hoảng như hiện tại.
Poorer South Africans are vulnerable to anti-foreigner mobilisation because of their dire economic circumstances: 32.7% unemployment; 37.8% of people classified as very poor. And public services are often very bad.
Người dân Nam Phi có hoàn cảnh kinh tế khó khăn dễ bị cuốn vào phong trào phản đối người nước ngoài: tỷ lệ thất nghiệp là 32,7%; 37,8% người dân được xếp vào nhóm rất nghèo. Và các dịch vụ công cộng thường rất tồi tệ.
More growth and more jobs must dampen the powder-keg that is so easily sparked.
Tăng trưởng và việc làm hơn nữa phải dập tắt quả bom đầy thuốc súng đó, thứ dễ dàng bùng lên.
But even before that is achieved, there is a great deal that could be done to eliminate the spark itself – tensions over migration.
Nhưng ngay cả trước khi điều đó đạt được, vẫn còn rất nhiều việc có thể làm để loại bỏ chính nguồn cơn – những căng thẳng liên quan đến vấn đề di cư.
Alan Hirsch receives research funding from the New South Institute.
Alan Hirsch nhận tài trợ nghiên cứu từ Viện New South.
Read more
-
Giám đốc điều hành của Apple, Tim Cook, từ chức sau 15 năm. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo với gã khổng lồ công nghệ này?
Apple chief executive Tim Cook resigns after 15 years. What’s next for the tech giant?
-
Danh sách những người sống sót sau Cái chết Đen tiết lộ điều gì về cách mọi người hồi phục sau bệnh dịch hạch
What a list of Black Death survivors reveals about the way people recovered from plague