40 năm sau thảm họa, tại sao chó rừng, gấu và bò rừng lại xuất hiện trở lại quanh Chernobyl
40 years on from the disaster, why there are foxes, bears and bison again around Chernobyl
Endangered species are making their home in a massive wild zone around the derelict Chernobyl nuclear plant.
Các loài có nguy cơ tuyệt chủng đang xây dựng tổ ấm của chúng trong một khu vực hoang dã rộng lớn xung quanh nhà máy điện hạt nhân Chernobyl bị bỏ hoang.
In the novel When There Are Wolves Again by E.J. Swift, the Chernobyl disaster and its legacy is extrapolated to a near future where natural habitats are depleted and precarious.
Trong tiểu thuyết When There Are Wolves Again của E.J. Swift, thảm họa Chernobyl và di sản của nó được ngoại suy đến một tương lai gần nơi các môi trường sống tự nhiên bị suy giảm và bấp bênh.
This work of eco-fiction deftly explores issues of possible paths to a future where animals return to a nature depleted area. In the real world, a parallel version of this story has been unfolding as nature is thriving around former nuclear power plants.
Tác phẩm văn học sinh thái này đã khám phá một cách khéo léo các vấn đề về những con đường khả thi dẫn đến một tương lai nơi động vật trở lại khu vực tự nhiên bị suy thoái. Trong thế giới thực, một phiên bản song song của câu chuyện này đã diễn ra khi thiên nhiên phát triển mạnh xung quanh các nhà máy điện hạt nhân cũ.
This is especially evident at the former Chernobyl plant in Ukraine, where the absence of human activity has enabled wildlife to flourish despite continuing radiation, 40 years after the nuclear disaster there.
Điều này đặc biệt rõ ràng tại nhà máy Chernobyl cũ ở Ukraine, nơi sự vắng mặt của hoạt động con người đã cho phép động vật hoang dã phát triển mạnh mặc dù vẫn còn bức xạ, 40 năm sau thảm họa hạt nhân ở đó.
A 2,600km² exclusion zone was established following the world’s worst civilian nuclear accident at Chernobyl in 1986, which released a radioactive cloud across Europe and led to the evacuation of around 115,000 people from the surrounding area. Almost immediately, radiation poisoning killed 31 plant workers and firefighters.
Một khu vực loại trừ rộng 2.600km² đã được thiết lập sau vụ tai nạn hạt nhân dân sự tồi tệ nhất thế giới tại Chernobyl năm 1986, vụ tai nạn này đã giải phóng một đám mây phóng xạ khắp châu Âu và dẫn đến việc sơ tán khoảng 115.000 người khỏi khu vực xung quanh. Gần như ngay lập tức, ngộ độc bức xạ đã giết chết 31 công nhân nhà máy và lính cứu hỏa.
It is 40 years since the Chernobyl disaster that led to the creation of the Chernobyl Exclusion Zone (CEZ). Since 1986, it has turned into a thriving, unintentional wildlife sanctuary and a vast rewilding “laboratory”. The CEZ prohibits people living there, commercial activities, natural resource extraction and public access. Now the area is home to flourishing populations of large mammals.
Đã 40 năm kể từ thảm họa Chernobyl dẫn đến việc thành lập Khu vực Loại trừ Chernobyl (CEZ). Kể từ năm 1986, nơi đây đã trở thành một khu bảo tồn động vật hoang dã vô tình, phát triển mạnh và một “phòng thí nghiệm” tái hoang dã rộng lớn. CEZ cấm người dân sinh sống, các hoạt động thương mại, khai thác tài nguyên thiên nhiên và tiếp cận công cộng. Hiện tại, khu vực này là nơi sinh sống của các quần thể động vật có vú lớn phát triển mạnh.
Populations of wolves, foxes, Eurasian lynx, elk and wild boar have significantly increased here. Species such as brown bears and European bison, meanwhile, have returned. This is rewilding in its most extreme form, given the inability of humans to intervene and it has resulted in several unexpected effects in the CEZ.
Quần thể sói, cáo, linh miêu Á-Âu, nai sừng tấm và lợn rừng đã tăng đáng kể tại đây. Trong khi đó, các loài như gấu nâu và bò rừng châu Âu đã quay trở lại. Đây là sự tái hoang dã ở dạng cực đoan nhất, do sự bất lực của con người trong việc can thiệp và nó đã dẫn đến nhiều tác động bất ngờ trong CEZ.
Studies indicate that the lack of human hunting, agriculture and development has a more positive impact on animal numbers than radiation has a negative one.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng việc thiếu săn bắn, nông nghiệp và phát triển của con người có tác động tích cực hơn đến số lượng động vật so với tác động tiêu cực của bức xạ.
Large mammal populations in the Belarusian sector of the zone are comparable to or higher than those in uncontaminated nature reserves. There is no doubt that initial radiation caused major damage to flora and fauna, most notably in the “red forest”, a 10km² area near the nuclear power plant.
Các quần thể động vật có vú lớn ở khu vực Belarus của khu vực này có thể so sánh bằng hoặc cao hơn so với các khu bảo tồn thiên nhiên không bị ô nhiễm. Không nghi ngờ gì rằng bức xạ ban đầu đã gây ra thiệt hại lớn cho hệ thực vật và động vật, đặc biệt là ở “khu rừng đỏ”, một khu vực rộng 10km² gần nhà máy điện hạt nhân.
This area earned its name after pine trees died and turned red-brown due to high radiation absorption. Yet long-term studies show that biodiversity has increased in the absence of humans.
Khu vực này có tên gọi này sau khi cây thông chết và chuyển sang màu đỏ nâu do hấp thụ bức xạ cao. Tuy nhiên, các nghiên cứu dài hạn cho thấy đa dạng sinh học đã tăng lên trong sự vắng mặt của con người.
Return of rare species
Sự trở lại của các loài quý hiếm
A range of endangered species have returned to the exclusion zone. This includes Przewalski’s horses, reintroduced in 1998 as a conservation experiment. They are now thriving, and the population has grown to over 150 animals within a distinct area of the Ukrainian part of the zone.
Nhiều loài có nguy cơ tuyệt chủng đã quay trở lại khu vực loại trừ. Trong số này có ngựa Przewalski, được tái thả vào năm 1998 như một thí nghiệm bảo tồn. Chúng hiện đang phát triển mạnh mẽ, và quần thể đã tăng lên hơn 150 cá thể trong một khu vực riêng biệt thuộc phần Ukraine của khu vực này.
Both Eurasian lynx and European bison, which had disappeared from the area, have returned and established their populations. Several different bird species have returned, such as black storks, white storks and white-tailed eagles.
Cả báo rừng châu Á và trâu rừng châu Âu, vốn đã biến mất khỏi khu vực, đã quay trở lại và thiết lập quần thể của chúng. Nhiều loài chim khác nhau cũng đã trở lại, chẳng hạn như diệc đen, diệc trắng và đại bàng đuôi trắng.
Most significant, is the return of the globally endangered greater spotted eagle, which depends on wetland habitats to hunt and is very sensitive to human disturbance. It had vanished from the area at the time of the nuclear accident.
Điều đáng kể nhất là sự trở lại của đại bàng đốm lớn, loài có nguy cơ tuyệt chủng toàn cầu, loài này phụ thuộc vào môi trường sống đất ngập nước để săn mồi và rất nhạy cảm với sự xáo trộn của con người. Chúng đã biến mất khỏi khu vực này vào thời điểm xảy ra tai nạn hạt nhân.
In 2019, four pairs were recorded at the study site, and at least 13 pairs were documented nesting in the Belarusian part of the zone. Today, this region is the only place in the world where the population of this rare species is growing.
Năm 2019, bốn cặp đã được ghi nhận tại địa điểm nghiên cứu, và ít nhất 13 cặp đã được ghi nhận làm tổ ở phần Belarus của khu vực. Ngày nay, khu vực này là nơi duy nhất trên thế giới mà quần thể của loài quý hiếm này đang phát triển.
Frogs change colour
Ếch thay đổi màu sắc
There is also scientific evidence that some species appear to be adapting to the radioactive environment. For example, tree frogs in the zone are darker, as higher melatonin levels seem to protect against radiation damage.
Cũng có bằng chứng khoa học cho thấy một số loài dường như đang thích nghi với môi trường phóng xạ. Ví dụ, ếch cây trong khu vực có màu sẫm hơn, vì mức melatonin cao hơn dường như có khả năng bảo vệ chống lại tổn thương do bức xạ.
There also appears to be resilience evolving in wolves as research on Eurasian wolves indicates potential adaptations to survive chronic radiation and reduce cancer risks.
Cũng có vẻ như khả năng phục hồi đang phát triển ở chó sói khi nghiên cứu về chó sói Á-Âu cho thấy những sự thích nghi tiềm năng để sống sót qua bức xạ mãn tính và giảm nguy cơ ung thư.
Such adaptation is not limited to animals. A black fungus was first discovered in 1991 using remotely piloted robots growing inside reactor 4 of the former power plant. It appears to use melanin, which can protect against ultra-violet light, to convert gamma radiation into energy to grow faster than normal.
Sự thích nghi này không chỉ giới hạn ở động vật. Một loại nấm đen đã được phát hiện lần đầu vào năm 1991 bằng cách sử dụng robot điều khiển từ xa phát triển bên trong lò phản ứng 4 của nhà máy điện cũ. Nó dường như sử dụng melanin, chất có thể bảo vệ chống lại ánh sáng cực tím, để chuyển đổi bức xạ gamma thành năng lượng nhằm phát triển nhanh hơn bình thường.
In addition, some plants in the nearby zone are demonstrating DNA repair as a response to the high levels of radiation. Such adaptation means the vegetation has evolved to survive, with some plants showing enhanced ability to manage heavy metals and radiation.
Ngoài ra, một số loài thực vật trong khu vực lân cận đang thể hiện khả năng sửa chữa DNA như một phản ứng với mức độ bức xạ cao. Sự thích nghi này có nghĩa là thảm thực vật đã tiến hóa để tồn tại, với một số loài thực vật cho thấy khả năng quản lý kim loại nặng và bức xạ được tăng cường.
It is now one of Europe’s largest nature reserves, providing an important site for ecological research, particularly for how ecosystems recover when undisturbed.
Hiện tại, đây là một trong những khu bảo tồn thiên nhiên lớn nhất châu Âu, cung cấp một địa điểm quan trọng để nghiên cứu sinh thái, đặc biệt là về cách các hệ sinh thái phục hồi khi không bị quấy rầy.
The zone has undoubtedly been shaped by radiation but also, crucially, by abandonment and time. As a consequence, the usual ecological rules no longer apply and this has meant Chernobyl now has some remarkable wildlife. For example, the hundreds of pet dogs abandoned in the aftermath of the disaster have become feral dogs that have evolved to be genetically distinct from populations elsewhere in Ukraine.
Khu vực này chắc chắn đã bị định hình bởi bức xạ nhưng cũng, quan trọng hơn, bởi sự bỏ hoang và thời gian. Hậu quả là, các quy tắc sinh thái thông thường không còn áp dụng và điều này có nghĩa là Chernobyl hiện có một số động vật hoang dã đáng chú ý. Ví dụ, hàng trăm chú chó cưng bị bỏ lại sau thảm họa đã trở thành những con chó hoang đã tiến hóa để có nguồn gen khác biệt với các quần thể ở nơi khác tại Ukraine.
Despite the evidence supporting rewilding here, it is apparent that not all outcomes of the disaster have been beneficial for flora and fauna. There is evolutionary pressure with some species showing reduced reproductive success and high mutation rates, resulting in some health issues for animals.
Mặc dù có bằng chứng ủng hộ việc tái hoang dã ở đây, rõ ràng là không phải tất cả các hệ quả của thảm họa đều có lợi cho hệ thực vật và động vật. Có áp lực tiến hóa với một số loài cho thấy tỷ lệ sinh sản giảm và tỷ lệ đột biến cao, dẫn đến một số vấn đề sức khỏe cho động vật.
But it is not only at Chernobyl where these nuclear zones are encouraging animals to return. Around other damaged nuclear reactors, such as Fukushima, mammals, including bears, raccoons and wild boars have now returned in high numbers transforming exclusion zones into unexpected sanctuaries. At some operating nuclear plants, local wildlife has been encouraged through habitat creation and protection of large, undisturbed exclusion areas.
Nhưng không chỉ ở Chernobyl mà các khu vực hạt nhân này cũng đang khuyến khích động vật quay trở lại. Xung quanh các lò phản ứng hạt nhân bị hư hại khác, như Fukushima, các loài động vật có vú, bao gồm gấu, gấu mèo và lợn rừng, hiện đã quay trở lại với số lượng lớn, biến các khu vực cấm thành những nơi trú ẩn bất ngờ. Tại một số nhà máy điện hạt nhân đang hoạt động, động vật hoang dã địa phương đã được khuyến khích thông qua việc tạo môi trường sống và bảo vệ các khu vực cấm lớn, không bị quấy rầy.
Clearly, the situation is complicated, and it should not take a nuclear accident to stop humans pushing other species towards existential risk, let alone the continuing environmental degradation occurring around the globe. There are lessons to be learned from such catastrophes, and no neat conclusions, even 40 years after the disaster.
Rõ ràng, tình hình rất phức tạp, và không cần phải có một tai nạn hạt nhân nào để ngăn chặn con người đẩy các loài khác đến nguy cơ tồn vong, chứ đừng nói đến sự suy thoái môi trường tiếp diễn trên toàn cầu. Có những bài học cần rút ra từ những thảm họa như vậy, và không có kết luận gọn gàng nào, ngay cả 40 năm sau thảm họa.
Wildlife has largely returned to the area around Chernobyl due to the absence of people, although not predictably or evenly. It does illustrate, however, how ecosystems can respond and still flourish when the usual rules do not apply.
Động vật hoang dã đã quay trở lại phần lớn khu vực xung quanh Chernobyl do sự vắng mặt của con người, mặc dù không theo quy luật hay đồng đều. Tuy nhiên, điều này minh họa cách các hệ sinh thái có thể phản ứng và vẫn phát triển mạnh khi các quy tắc thông thường không còn áp dụng.
Nick Dunn receives funding from various UKRI funding councils and UK government bodies. He is a Director of DarkSky UK.
Nick Dunn nhận tài trợ từ nhiều hội đồng tài trợ UKRI và các cơ quan chính phủ Vương quốc Anh. Ông là Giám đốc của DarkSky UK.
Read more
-
‘Lịch xét xử bóng’ của Tòa án Tối cao mang đến các quyết định vội vàng với những hệ quả lâu dài, nằm ngoài quá trình cân nhắc cẩn thận thông thường của tòa án.
Supreme Court’s ‘shadow docket’ brings hasty decisions with long-lasting implications, outside of its usual careful deliberation
-
Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Ả Rập Xê Út nổi lên thành một khối quyền lực khu vực mới giữa cuộc chiến Iran
Pakistan, Turkey, Egypt and Saudi Arabia emerge as a new regional power bloc amid Iran war