
Những nhân tố thay đổi cuộc chơi: cách kỷ nguyên tiền bạc khổng lồ của bóng đá được khơi mào bởi một vận động viên Bỉ ít người biết đến
Game changers: how soccer’s mega-money era was sparked by a little-known Belgian athlete
An obscure Belgian soccer player arguably made a bigger mark on the world game than stars such as Diego Maradona and Cristiano Ronaldo.
Một cầu thủ bóng đá Bỉ ít người biết đến có lẽ đã để lại dấu ấn lớn hơn trên nền bóng đá thế giới so với những ngôi sao như Diego Maradona và Cristiano Ronaldo.
When famous soccer players come to mind, it is usually revered pioneers such as Pelé, Bobby Charlton and Diego Maradona.
Khi nghĩ đến các cầu thủ bóng đá nổi tiếng, người ta thường nghĩ đến những người tiên phong được tôn kính như Pelé, Bobby Charlton và Diego Maradona.
Later came Cristiano Ronaldo, Lionel Messi and Samantha Kerr.
Sau này là Cristiano Ronaldo, Lionel Messi và Samantha Kerr.
But who has heard of Jean-Marc Bosman?
Nhưng ai đã từng nghe nói về Jean-Marc Bosman?
A man who changed soccer forever
Người đàn ông đã thay đổi bóng đá mãi mãi
Anyone interested in association football (soccer) or sport in general should know about Bosman.
Bất kỳ ai quan tâm đến bóng đá (soccer) hoặc thể thao nói chung đều nên biết về Bosman.
He is responsible for the European Court of Justice’s landmark December 1995 Bosman Ruling (often just called Bosman) that enabled players in Europe to move freely between clubs.
Ông là người chịu trách nhiệm về Phán quyết Bosman mang tính bước ngoặt của Tòa án Công lý Châu Âu vào tháng 12 năm 1995 (thường được gọi là Bosman) , phán quyết đã cho phép các cầu thủ ở châu Âu tự do di chuyển giữa các câu lạc bộ.
This rather obscure Belgian soccer player, who never represented his country at senior level, is arguably as or more important to the world game and some other sports such as basketball than much more gifted athletes.
Cầu thủ bóng đá Bỉ khá ít được biết đến này, người chưa từng đại diện cho quốc gia của mình ở cấp độ cao, được cho là quan trọng đối với bộ môn thể thao toàn cầu và một số môn thể thao khác như bóng rổ ngang bằng hoặc hơn nhiều vận động viên tài năng hơn.
Elements of the Bosman story echo the late-19th-century feudalism of the Netflix series The English Game. Akin to peasants unable to switch lords and ladies of the manor, professional soccer players in the late 20th century were still forcibly attached to clubs.
Các yếu tố trong câu chuyện của Bosman gợi nhớ đến chế độ phong kiến cuối thế kỷ 19 trong loạt phim Netflix The English Game. Tương tự như nông dân không thể thay đổi chủ đất và phu nhân, các cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp vào cuối thế kỷ 20 vẫn bị ràng buộc cưỡng bức với các câu lạc bộ.
Soccer goes to court
Bóng đá ra tòa
In 1990, Bosman was at the end of his contract with Belgian club RFC Liège and wanted to move to French club Dunkerque.
Năm 1990, Bosman đã hết hợp đồng với câu lạc bộ Bỉ RFC Liège và muốn chuyển đến câu lạc bộ Pháp Dunkerque.
Sports can change dramatically in the blink of an eye. Sometimes, these moments create immediate shockwaves. Other times, it’s not until much later that their impact become obvious. This is the second story in a rolling series that explores key (and sometimes long forgotten) moments in sports history.
Thể thao có thể thay đổi đáng kể trong chớp mắt. Đôi khi, những khoảnh khắc này tạo ra những làn sóng chấn động tức thì. Những lúc khác, tác động của chúng chỉ trở nên rõ ràng sau một thời gian rất dài. Đây là câu chuyện thứ hai trong một loạt bài khám phá những khoảnh khắc quan trọng (và đôi khi bị lãng quên) trong lịch sử thể thao.
But the clubs could not agree on the mandatory transfer fee and he remained at Liège, outside the first team on reduced wages.
Nhưng các câu lạc bộ không thể thống nhất về phí chuyển nhượng bắt buộc và anh đã ở lại Liège, ngoài đội một với mức lương giảm.
He appealed to the European Court of Justice, which ruled in his favour. It determined preventing athletes from moving freely within the European Union was an unreasonable restraint of trade.
Anh đã kháng cáo lên Tòa án Công lý Châu Âu, nơi đã ra phán quyết có lợi cho anh. Tòa án xác định việc ngăn cản các vận động viên tự do di chuyển trong Liên minh Châu Âu là một sự hạn chế thương mại vô lý.
This decision dramatically shifted the balance of power between players, their agents and the associations and clubs.
Quyết định này đã thay đổi đáng kể cán cân quyền lực giữa các cầu thủ, người đại diện của họ và các hiệp hội cũng như các câu lạc bộ.
Within the powerhouse Union of European Football Associations confederation (UEFA) , recruiting, retaining and remunerating players became much more complicated.
Trong Liên đoàn các Hiệp hội Bóng đá Châu Âu (UEFA) hùng mạnh, việc tuyển mộ, giữ chân và trả thù lao cho các cầu thủ đã trở nên phức tạp hơn nhiều.
Bosman did not create today’s overheated transfer market and hyper-commercialised football, but he certainly fuelled it.
Bosman không tạo ra thị trường chuyển nhượng quá nóng và bóng đá siêu thương mại hóa ngày nay, nhưng anh chắc chắn đã thúc đẩy nó.
One effect was to exacerbate the enormous financial losses of clubs chasing the best players for inflated sums.
Một tác động là làm trầm trọng thêm những tổn thất tài chính khổng lồ của các câu lạc bộ khi theo đuổi những cầu thủ giỏi nhất với mức giá bị thổi phồng.
This bubble expanded as US private equity firms and Middle Eastern investment funds infused vast amounts of capital into soccer, creating multi-millionaire athletes and loss-making clubs.
Bong bóng này đã mở rộng khi các công ty vốn cổ phần tư nhân của Mỹ và các quỹ đầu tư Trung Đông bơm một lượng lớn vốn vào bóng đá, tạo ra những vận động viên triệu phú và các câu lạc bộ thua lỗ.
UEFA was forced to intervene with financial fair play regulations and, later, financial sustainability rules in an effort to stop clubs haemorrhaging cash.
UEFA buộc phải can thiệp bằng các quy định về chơi bóng công bằng tài chính và sau đó là các quy tắc bền vững tài chính nhằm ngăn các câu lạc bộ tiêu tốn tiền mặt.
Mobile players, static fans
Cầu thủ cơ động, người hâm mộ tĩnh tại
Players soon had to pay a physical and psychological price for their newfound riches as leagues and clubs sought to generate more revenue in a globalised sport market.
Các cầu thủ sớm phải trả một cái giá cả về thể chất lẫn tâm lý cho sự giàu có mới của mình khi các giải đấu và câu lạc bộ tìm cách tạo ra nhiều doanh thu hơn trong một thị trường thể thao toàn cầu hóa.
To the consternation of their “union” – Fédération Internationale des Associations de Footballeurs Professionnels (FIFPRO) – they were soon required to play more games in more competitions and travel on intercontinental promotional tours.
Gây lo ngại cho “công đoàn” của họ – Liên đoàn Quốc tế các Hiệp hội Cầu thủ Chuyên nghiệp (FIFPRO) – họ sớm bị yêu cầu thi đấu nhiều trận hơn ở nhiều giải đấu hơn và phải đi lưu diễn quảng bá liên lục địa.
Although centred on Europe, Bosman had a ripple effect across the globe, including in Australia.
Mặc dù tập trung ở châu Âu, Bosman đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa trên toàn cầu, bao gồm cả Úc.
While Australian players such as Craig Johnston had long made their fortunes in Europe, the post-Bosman honeypot was especially attractive to the likes of Harry Kewell, Mark Viduka, Mark Schwarzer and others.
Trong khi các cầu thủ Úc như Craig Johnston đã kiếm được tài sản của mình ở châu Âu từ lâu, thì “mỏ vàng” sau thời Bosman đặc biệt hấp dẫn đối với những người như Harry Kewell, Mark Viduka, Mark Schwarzer và những người khác.
Finding long-lost relatives in the European Union sometimes helped with immigration authorities.
Việc tìm thấy những người thân đã mất trong Liên minh Châu Âu đôi khi giúp ích cho các cơ quan nhập cư.
One of Bosman’s greatest beneficiaries was the English Premier League (EPL) , which was formed in the early 1990s with money from Rupert Murdoch’s media empire.
Một trong những người hưởng lợi lớn nhất từ Bosman là Giải Ngoại hạng Anh (EPL) , được thành lập vào đầu những năm 1990 bằng tiền từ đế chế truyền thông của Rupert Murdoch.
The EPL became by far the richest league in Europe after luring the world’s best (and most mobile) athletes. The combined transfer value (the estimated cost of buying their entire squads) of Chelsea’s and Manchester City’s 101 players is around A$5.5 billion.
EPL đã trở thành giải đấu giàu có nhất châu Âu bằng cách thu hút những vận động viên giỏi nhất (và cơ động nhất) trên thế giới. Tổng giá trị chuyển nhượng (ước tính chi phí mua toàn bộ đội hình) của 101 cầu thủ Chelsea và Manchester City là khoảng 5,5 tỷ đô la Úc.
Ironically, the UK’s Brexit threatened to curtail the sport’s labour supply. But the Bosman mobility template has largely survived.
Trớ trêu thay, Brexit của Vương quốc Anh đã đe dọa cắt giảm nguồn cung lao động của môn thể thao này. Nhưng mô hình di chuyển Bosman phần lớn vẫn tồn tại.
Bosman also had deeper social and cultural ramifications for the relationships between players and fans. The former transitioned from proto-employee to small businessperson selling athletic services to the highest bidder.
Bosman cũng có những hệ quả xã hội và văn hóa sâu sắc hơn đối với mối quan hệ giữa cầu thủ và người hâm mộ. Cựu cầu thủ đã chuyển từ trạng thái tiền công sang người kinh doanh nhỏ bán dịch vụ thể thao cho người trả giá cao nhất.
This was good for the bank balances of professionals with short, precarious careers.
Điều này tốt cho số dư ngân hàng của các chuyên gia có sự nghiệp ngắn ngủi, bấp bênh.
But hometown fans, unlike most athletes, are static rather than mobile in their loyalties. They tend to regard some players as money-grubbing mercenaries, while perhaps hypocritically welcoming big-money recruits from other clubs.
Nhưng người hâm mộ quê nhà, không giống như hầu hết các vận động viên, lại tĩnh tại hơn là cơ động trong lòng trung thành của họ. Họ có xu hướng coi một số cầu thủ là những kẻ lính đánh thuê kiếm tiền, trong khi có lẽ một cách đạo đức giả lại chào đón những tân binh giàu có từ các câu lạc bộ khác.
Bosman helped widen the gap between the celebrity player and everyday fan, exposing professional soccer’s corporate-capitalist underbelly and disenchanting many romantics.
Bosman đã giúp nới rộng khoảng cách giữa ngôi sao nổi tiếng và người hâm mộ bình thường, phơi bày mặt dưới mang tính tư bản doanh nghiệp của bóng đá chuyên nghiệp và làm thất vọng nhiều người lãng mạn.
Soccer culture has changed substantially as a result, dramatically exacerbating the inequalities between apex predator and tiddler clubs.
Văn hóa bóng đá đã thay đổi đáng kể do đó, làm trầm trọng thêm sự bất bình đẳng giữa các câu lạc bộ đỉnh cao và các câu lạc bộ nhỏ.
Those same inequalities are reproduced among players. The still-developing women’s game has seen professionalisation and Bosman-inspired mobility enable some players to prosper in relative terms, while many more still need to supplement their incomes outside the game.
Những bất bình đẳng tương tự cũng được tái tạo giữa các cầu thủ. Bộ môn nữ bóng đá vẫn đang phát triển đã chứng kiến sự chuyên nghiệp hóa và tính cơ động lấy cảm hứng từ Bosman cho phép một số cầu thủ phát triển thịnh vượng về mặt tương đối, trong khi nhiều người hơn vẫn cần bổ sung thu nhập của họ bên ngoài sân chơi.
What happened to Bosman?
Điều gì đã xảy ra với Bosman?
What became of the man whose legal victory was so important to these developments?
Người đàn ông có chiến thắng pháp lý quan trọng đối với những diễn biến này giờ ra sao?
Now in his 60s, Bosman benefited little from the ruling, ending up bankrupt and divorced, an alcoholic with a conviction for assaulting his partner.
Hiện đã ngoài 60 tuổi, Bosman ít được hưởng lợi từ phán quyết đó, cuối cùng anh rơi vào cảnh phá sản và ly hôn, trở thành người nghiện rượu với tiền án hành hung bạn đời.
His life is a far cry from those of the many fabulously rich footballers for whom he paved the way.
Cuộc sống của anh cách xa những cầu thủ bóng đá cực kỳ giàu có mà anh đã mở đường.
But his impact on soccer is still being felt today. Thirty years after the Bosman Ruling, the Justice for Players foundation served notice of a class action against FIFA, football’s governing body, and several European football associations.
Nhưng ảnh hưởng của anh đối với bóng đá vẫn còn được cảm nhận cho đến ngày nay. Ba mươi năm sau Quy định Bosman, quỹ Justice for Players đã gửi thông báo về một vụ kiện tập thể chống lại FIFA, cơ quan quản lý bóng đá, và một số hiệp hội bóng đá châu Âu.
Involving more than 100,000 players, the action seeks compensation for lost income since 2002 attributed to FIFA’s restrictions on player transfers.
Vụ kiện liên quan đến hơn 100.000 cầu thủ, tìm kiếm bồi thường cho thu nhập bị mất kể từ năm 2002 do các hạn chế chuyển nhượng cầu thủ của FIFA.
The similarity does not end there.
Sự tương đồng không dừng lại ở đó.
French player Lassana Diarra sparked the dispute after he was obstructed from moving between Russian and Belgian clubs in 2016. His lawyer, Jean-Louis Dupont, represented Bosman in his case and is advising the new class action.
Cầu thủ người Pháp Lassana Diarra đã châm ngòi cho tranh chấp sau khi anh bị cản trở việc chuyển nhượng giữa các câu lạc bộ Nga và Bỉ vào năm 2016. Luật sư của anh, Jean-Louis Dupont, đã đại diện cho Bosman trong vụ kiện của mình và đang tư vấn cho vụ kiện tập thể mới.
This latest development demonstrates the 2020 documentary Bosman: The Player Who Changed Football was not exaggerating – the shock of the Bosman Ruling continues to reverberate around the world game and beyond.
Diễn biến mới nhất này chứng minh bộ phim tài liệu năm 2020 Bosman: The Player Who Changed Football đã không hề phóng đại – cú sốc từ Quy định Bosman vẫn tiếp tục vang vọng trên toàn thế giới bóng đá và ngoài lĩnh vực đó.
David Rowe has received several Australian Research Council grants underpinned by sociology and related interdisciplinary domains, with the place of the sport-media nexus in contemporary cultural citizenship a consistent area of analytical concern.
David Rowe đã nhận được nhiều khoản tài trợ từ Hội đồng Nghiên cứu Úc, dựa trên xã hội học và các lĩnh vực liên ngành liên quan, với vị trí của mối liên hệ giữa thể thao và truyền thông trong quyền công dân văn hóa đương đại là một mối quan tâm phân tích nhất quán.
Read more
-

Sau lệnh ngừng bắn, việc đàm phán một thỏa thuận lâu dài với Iran sẽ đòi hỏi phải vượt qua các cuộc cạnh tranh khu vực và sự thiếu nhất quán về chiến lược.
After ceasefire, negotiating a lasting deal with Iran would require overcoming regional rivalries and strategic incoherence
-

Giá vé tăng vọt có thể giúp FIFA thu về 15 tỷ USD trong chu kỳ World Cup này — số tiền này đến từ đâu, và sẽ được sử dụng vào việc gì?
Soaring ticket prices could help FIFA pull in $15B this World Cup cycle — where does the money come from, where does it go?