
‘Một nền văn minh sẽ chết tối nay’: Lời đe dọa diệt chủng của Trump nhắm vào Iran là một mức thấp mới của Mỹ
‘A whole civilisation will die tonight’: Trump’s genocide threat against Iran was another new low for America
Donald Trump’s pre-ceasefire social media post was unprecedented, immoral, and a diplomatic blunder for the US’s standing in the world.
Bài đăng trên mạng xã hội của Donald Trump trước lệnh ngừng bắn là chưa từng có, vô đạo đức và là một sai lầm ngoại giao đối với vị thế của Mỹ trên thế giới.
Around 153 BCE, Cato the Elder, one of Rome’s most prominent senators, began ending every single one of his speeches with the same words: “Carthago delenda est”, or “Carthage must be destroyed”.
Khoảng năm 153 TCN, Cato Trưởng lão, một trong những thượng nghị sĩ nổi tiếng nhất của Rome, bắt đầu kết thúc mọi bài phát biểu của mình bằng cùng một cụm từ: “Carthago delenda est”, hay “Đc cần phải bị tiêu diệt”.
His relentless campaign to destroy Carthage has been described as the first recorded incitement to genocide.
Chiến dịch không ngừng nghỉ của ông nhằm tiêu diệt Carthage đã được mô tả là lời kích động diệt chủng được ghi nhận đầu tiên.
The genocide actually happened: Rome destroyed Carthage and its entire civilisation.
Tội diệt chủng thực sự đã xảy ra: Rome đã phá hủy Carthage và toàn bộ nền văn minh của nó.
Fast forward to today and the commander-in-chief of the most powerful military in the world, the president of the United States, has declared a “whole civilisation will die tonight, never to be brought back again”, in reference to Iran.
Tua nhanh đến ngày nay và tổng tư lệnh của quân đội hùng mạnh nhất thế giới, tổng thống Hoa Kỳ, đã tuyên bố rằng “toàn bộ nền văn minh sẽ chết đêm nay, không bao giờ được phục hồi lại”, khi đề cập đến Iran.
Donald Trump’s words were even stronger than Cato’s. Fortunately, the follow-up was not and the episode ultimately ended in a two-week ceasefire between US-Israel and Iran.
Lời nói của Donald Trump còn mạnh hơn cả Cato. May mắn thay, sự việc không tiếp diễn và sự kiện cuối cùng đã kết thúc bằng lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ-Israel và Iran.
Is this language unprecedented?
Ngôn ngữ này có tiền lệ không?
Put simply, yes. Since the beginning of the war with Iran, Trump’s language has been consistently aggressive and extreme.
Nói một cách đơn giản, là có. Kể từ khi cuộc chiến với Iran bắt đầu, ngôn ngữ của Trump luôn mang tính công kích và cực đoan.
But the “death of a civilisation” comment crossed a threshold that is striking even measured against his own record.
Nhưng bình luận “sự sụp đổ của một nền văn minh” đã vượt qua một ngưỡng đáng chú ý ngay cả khi so sánh với chính hồ sơ của ông ta.
It came shortly after another expletive-laden social media post.
Nó xuất hiện không lâu sau một bài đăng trên mạng xã hội đầy lời tục tĩu khác.
Trump’s words are unprecedented both in form and in substance.
Lời nói của Trump là chưa từng có tiền lệ cả về hình thức lẫn nội dung.
While US presidents have used plenty of profanities and expletives in private conversations, with Lyndon Johnson and Richard Nixon probably winning any foul-language competition anywhere in the world, Trump is believed to be the only president to have ever deliberately used “fuck” in public.
Mặc dù các tổng thống Mỹ đã sử dụng nhiều lời tục tĩu và chửi thề trong các cuộc trò chuyện riêng tư, với Lyndon Johnson và Richard Nixon có lẽ sẽ thắng bất kỳ cuộc thi ngôn ngữ thô tục nào trên thế giới, Trump được cho là tổng thống duy nhất từng cố ý sử dụng từ “fuck” nơi công cộng.
In substance, no modern US president has ever threatened or incited genocide.
Về mặt nội dung, chưa có tổng thống Mỹ hiện đại nào từng đe dọa hoặc kích động tội diệt chủng.
Trump’s infamous “a whole civilisation will die tonight” comment, though, can only be interpreted as an open threat to all 93 million Iranian citizens.
Tuy nhiên, bình luận tai tiếng của Trump rằng “cả một nền văn minh sẽ chết đêm nay” chỉ có thể được hiểu là một lời đe dọa công khai đối với tất cả 93 triệu công dân Iran.
The closest parallel anywhere in the modern world may actually be the Iranian chants “death to America” and “death to Israel”, which have featured prominently in pro-regime rallies since the 1979 revolution.
Sự tương đồng gần nhất ở bất kỳ nơi nào trên thế giới hiện đại có thể là những lời hô vang của người Iran “chết với Mỹ” và “chết với Israel”, vốn xuất hiện nổi bật trong các cuộc mít tinh ủng hộ chế độ kể từ cuộc cách mạng năm 1979.
But even there, the late Iranian Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei said in 2019 the chants weren’t aimed at the US or the American people themselves, but at America’s rulers.
Nhưng ngay cả ở đó, cố Lãnh đạo tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei đã nói vào năm 2019 rằng những lời hô vang đó không nhắm vào Mỹ hay người dân Mỹ, mà là nhắm vào những kẻ cai trị của Mỹ.
Is this language illegal?
Ngôn ngữ này có bất hợp pháp không?
Trump’s language, and that of other members of his administration, is deeply concerning and disturbing.
Ngôn ngữ của Trump, và của các thành viên khác trong chính quyền của ông, là điều vô cùng đáng lo ngại và gây bất ổn.
This includes statements by Secretary of War Pete Hegseth that US forces would deny quarter to the enemy and that the US does not fight with “stupid rules of engagement”.
Điều này bao gồm các tuyên bố của Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth rằng lực lượng Mỹ sẽ từ chối quyền an toàn cho kẻ thù và rằng Mỹ không chiến đấu bằng “các quy tắc giao chiến ngu ngốc”.
If these words turned into action, they would certainly constitute war crimes.
Nếu những lời nói này trở thành hành động, chúng chắc chắn sẽ cấu thành tội ác chiến tranh.
If Trump really meant he was willing to use the US military against Iran’s civilian population, this action would fall squarely within the definition of genocide provided by Article II of the 1948 United Nations Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide:
Nếu Trump thực sự có ý định sử dụng quân đội Mỹ chống lại dân thường Iran, hành động này sẽ nằm trọn trong định nghĩa về tội diệt chủng được cung cấp bởi Điều II của Công ước Liên Hợp Quốc năm 1948 về Ngăn ngừa và Trừng trị Tội ác Diệt chủng:
acts committed with intent to destroy, in whole or in part, a national, ethnical, racial or religious group.
các hành vi được thực hiện với ý định tiêu diệt, toàn bộ hoặc một phần, một nhóm quốc gia, sắc tộc, chủng tộc hoặc tôn giáo.
In other words, any action taken in the spirit of that post would constitute genocide and blatant violation of international law.
Nói cách khác, bất kỳ hành động nào được thực hiện theo tinh thần của bài đăng đó sẽ cấu thành tội diệt chủng và vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế.
More broadly, the legality of the whole US attack on Iran is deeply contentious: most international and US law experts seem to agree the war violates the UN Charter.
Nói rộng hơn, tính hợp pháp của toàn bộ cuộc tấn công của Mỹ vào Iran là vấn đề gây tranh cãi sâu sắc: hầu hết các chuyên gia luật quốc tế và luật Mỹ đều đồng ý rằng cuộc chiến vi phạm Hiến chương Liên Hợp Quốc.
There are also serious questions pertaining US constitutional law. The US Constitution does not grant the president the power to declare war – this power belongs to Congress.
Cũng có những câu hỏi nghiêm trọng liên quan đến luật hiến pháp Mỹ. Hiến pháp Mỹ không trao cho tổng thống quyền tuyên chiến – quyền này thuộc về Quốc hội.
Presidents should therefore seek congressional approval before waging war. At the time of writing, the war has been going on for 41 days and no Congressional approval has been obtained.
Do đó, các tổng thống nên tìm kiếm sự chấp thuận của quốc hội trước khi tiến hành chiến tranh. Tính đến thời điểm viết bài, cuộc chiến đã diễn ra được 41 ngày và chưa nhận được sự chấp thuận nào từ Quốc hội.
What can be done about this?
Có thể làm gì về việc này?
Probably nothing. The US political system does not include an easy way to remove a sitting president.
Có lẽ là không gì cả. Hệ thống chính trị Hoa Kỳ không có cách dễ dàng nào để phế truất một tổng thống đương nhiệm.
In the few hours between the infamous statement and the ceasefire declaration, several US political leaders talked about invoking the 25th Amendment.
Trong vài giờ giữa tuyên bố tai tiếng và tuyên bố ngừng bắn, nhiều nhà lãnh đạo chính trị Hoa Kỳ đã thảo luận về việc viện Điều khoản 25.
Under that provision, the vice president and a majority of the cabinet can remove a president from office when they believe the president “is unable to discharge the powers and duties of his office”.
Theo điều khoản đó, phó tổng thống và đa số nội các có thể cách chức tổng thống khi họ tin rằng tổng thống “không thể thực hiện các quyền và nhiệm vụ của chức vụ”.
It is unlikely JD Vance and most of the cabinet would be willing to make this case.
Khó có khả năng JD Vance và hầu hết các thành viên nội các sẵn lòng đưa ra yêu cầu này.
The only other avenue would be impeachment by the House of Representatives followed by removal by the Senate. Trump was impeached twice during his first term and acquitted by the Republican majority in the Senate both times.
Con đường duy nhất khác là luận tội bởi Hạ viện, sau đó là phế truất bởi Thượng viện. Trump đã bị luận tội hai lần trong nhiệm kỳ đầu tiên và được đa số Đảng Cộng hòa tại Thượng viện tuyên trắng cả hai lần.
Currently, Republicans control both chambers, making this option also very unlikely.
Hiện tại, Đảng Cộng hòa kiểm soát cả hai viện, khiến lựa chọn này cũng rất khó xảy ra.
Will this have lasting consequences?
Điều này có hậu quả lâu dài không?
Definitely. As political scientist Joseph S. Nye Jr – who identified the concept of soft power – famously explained, soft power is “the ability to get what you want through attraction rather than coercion or payments. It arises from the attractiveness of a country’s culture, political ideals, and policies”.
Chắc chắn rồi. Như nhà khoa học chính trị Joseph S. Nye Jr – người đã xác định khái niệm quyền lực mềm (soft power) – nổi tiếng giải thích, quyền lực mềm là “khả năng đạt được điều mình muốn thông qua sự hấp dẫn thay vì cưỡng ép hay tiền bạc. Nó bắt nguồn từ sức hấp dẫn của văn hóa, lý tưởng chính trị và chính sách của một quốc gia”.
The US has enjoyed significant soft power throughout the Cold War and beyond.
Hoa Kỳ đã tận hưởng quyền lực mềm đáng kể trong suốt Chiến tranh Lạnh và sau đó.
Now 93 million Iranians have been threatened with the destruction of their entire civilisation by the president of the US, we must ask how far American soft power can realistically go in Iran and around the world moving forward.
Hiện nay, 93 triệu người Iran bị tổng thống Mỹ đe dọa hủy diệt toàn bộ nền văn minh của họ, chúng ta phải tự hỏi quyền lực mềm của Mỹ có thể đi xa đến mức nào một cách thực tế ở Iran và trên toàn thế giới trong tương lai.
In ancient Rome, Cato the Elder died three years before Rome destroyed Carthage. He never saw his words become action.
Ở La Mã cổ đại, Cato the Elder qua đời ba năm trước khi Rome phá hủy Carthage. Ông chưa bao giờ thấy lời nói của mình trở thành hành động.
Hopefully neither Trump nor anyone else will ever see the destruction of Iranian civilisation. But Trump is definitely overseeing the instantaneous destruction of American soft power.
Hy vọng rằng cả Trump lẫn bất kỳ ai khác sẽ không bao giờ chứng kiến sự hủy diệt nền văn minh Iran. Nhưng Trump chắc chắn đang giám sát sự hủy diệt tức thời của quyền lực mềm Mỹ.
Rodrigo Praino receives funding from the Australian Research Council and the Department of Defence.
Rodrigo Praino nhận tài trợ từ Hội đồng Nghiên cứu Úc và Bộ Quốc phòng.
Read more
-

3 lý do cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran đang hướng tới xung đột đóng băng
3 reasons the war between the US, Israel and Iran is headed for a frozen conflict
-

Giới tinh hoa chính trị Lebanon đang lợi dụng tình trạng di dời và khủng hoảng nhân đạo để trì hoãn bầu cử một lần nữa
Lebanon’s political elites are using displacement and humanitarian crisis to delay elections again