Liệu giá dầu có bao giờ thực sự trở lại mức ‘bình thường’?
Will oil prices ever truly go back to ‘normal’?
Even if the Iran war ends, the fallout from this oil shock is likely to persist for a long time. Here’s what the end of ‘cheap’ oil could mean for the world.
Ngay cả khi cuộc chiến Iran kết thúc, những hệ lụy từ cú sốc dầu mỏ này có khả năng sẽ kéo dài trong một thời gian dài. Đây là những gì việc kết thúc kỷ nguyên dầu ‘rẻ’ có thể mang lại cho thế giới.
The fallout from war between the United States, Israel and Iran has dominated global oil markets. And not just because the Strait of Hormuz, which normally carries about 20% of global oil and gas, remains effectively closed to shipping traffic.
Hậu quả của cuộc chiến giữa Hoa Kỳ, Israel và Iran đã chi phối thị trường dầu mỏ toàn cầu. Và không chỉ vì Eo biển Hormuz, nơi thường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí toàn cầu, vẫn bị đóng cửa hiệu quả đối với giao thông vận tải.
Deep uncertainty about how long the disruption will continue has added a persistent “risk premium” – an extra cost built into oil prices to account for the risk of disrupted supply.
Sự bất ổn sâu sắc về việc gián đoạn này sẽ kéo dài bao lâu đã thêm vào một “phí rủi ro” dai dẳng – một chi phí bổ sung được tính vào giá dầu để bù đắp cho rủi ro nguồn cung bị gián đoạn.
Rising insurance costs, reduced ship traffic and longer transit routes avoiding the Middle East have all added further friction to global oil supply chains.
Chi phí bảo hiểm tăng, lưu lượng tàu giảm và các tuyến đường vận chuyển dài hơn tránh khu vực Trung Đông đều đã tạo thêm ma sát cho chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn cầu.
An optimist might say this will all be sorted out quickly and soon enough we will be back to “normal”. And oil prices have retreated back below US$100 per barrel this week, on renewed hopes of a peace deal.
Một người lạc quan có thể nói rằng tất cả những điều này sẽ được giải quyết nhanh chóng và chẳng bao lâu chúng ta sẽ trở lại “bình thường”. Và giá dầu đã giảm xuống dưới 100 USD/thùng trong tuần này, nhờ hy vọng mới về một thỏa thuận hòa bình.
But they’re still elevated. Before war broke out in the Middle East, benchmark oil prices had hovered in the range of US$70–80 a barrel since 2023. That’s near where they’ve sat, on average, in “normal” times for much of the past two decades.
Nhưng chúng vẫn còn cao. Trước khi chiến tranh bùng nổ ở Trung Đông, giá dầu chuẩn đã dao động trong khoảng 70–80 USD/thùng kể từ năm 2023. Mức này gần với mức trung bình của chúng trong thời kỳ “bình thường” trong phần lớn hai thập kỷ qua.
But what if there is no way back to “normal”? What if the fundamental challenge now isn’t the short-term disruption in supply, but the realisation that the days of cheap oil may have come to an end?
Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu không có cách nào quay lại “bình thường”? Điều gì sẽ xảy ra nếu thách thức cơ bản hiện nay không phải là sự gián đoạn nguồn cung ngắn hạn, mà là nhận thức rằng thời kỳ dầu giá rẻ có thể đã kết thúc?
Oil’s invisible reach
Tầm ảnh hưởng vô hình của dầu mỏ
Higher oil prices have a ripple effect that typically starts at the fuel pump. Petrol, diesel and jet fuel are top of mind. Driving to work, moving goods and travelling all become more expensive.
Giá dầu cao hơn gây ra hiệu ứng lan tỏa, thường bắt đầu từ các trạm xăng. Xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay là những thứ được nhắc đến đầu tiên. Việc đi làm, vận chuyển hàng hóa và đi lại đều trở nên đắt đỏ hơn.
Many fertilisers, too, are petrochemical products. That means farming around the world is exposed to a shock.
Nhiều loại phân bón cũng là sản phẩm hóa dầu. Điều đó có nghĩa là ngành nông nghiệp trên toàn thế giới đang chịu một cú sốc.
But the list of goods that rely on oil and gas goes far beyond fuel and fertiliser. According to the US Department of Energy, petrochemicals(derived from oil and gas)are involved in the manufacturing of more than 6,000 everyday products.
Nhưng danh sách hàng hóa phụ thuộc vào dầu và khí đốt còn vượt xa nhiên liệu và phân bón. Theo Bộ Năng lượng Hoa Kỳ, hóa dầu(có nguồn gốc từ dầu và khí đốt)tham gia vào việc sản xuất hơn 6.000 sản phẩm hàng ngày.
In many cases, this is because petrochemicals are a key input in the production of plastic. But other products on the list may be surprising, such as aspirin, dishwashing liquid, toothpaste and dyes.
Trong nhiều trường hợp, điều này là do hóa dầu là nguyên liệu đầu vào quan trọng trong sản xuất nhựa. Nhưng các sản phẩm khác trong danh sách có thể gây ngạc nhiên, chẳng hạn như aspirin, nước rửa chén, kem đánh răng và thuốc nhuộm.
Building materials used in construction warrant a special mention. Asphalt, insulation, paint, pipes, membranes, fittings and other composite materials are mostly oil byproducts. Manufacturing bricks and many ceramic products is also gas-intensive.
Vật liệu xây dựng được sử dụng trong xây dựng cần được đề cập đặc biệt. Nhựa đường, vật liệu cách nhiệt, sơn, ống nước, màng chống thấm, phụ kiện và các vật liệu composite khác chủ yếu là sản phẩm phụ của dầu mỏ. Sản xuất gạch và nhiều sản phẩm gốm sứ cũng tiêu thụ nhiều khí đốt.
Add transporting it all to the construction site, and the oil crisis becomes another headwind to housing affordability.
Thêm cả việc vận chuyển tất cả đến công trường xây dựng, và cuộc khủng hoảng dầu mỏ trở thành một trở ngại khác đối với khả năng chi trả nhà ở.
Is this the end of cheap oil?
Liệu đây có phải là hồi kết của dầu giá rẻ không?
In 1999, an article in The Economist quoted Don Huberts, who was then head of Shell Hydrogen at oil company Royal Dutch/Shell:
Năm 1999, một bài báo trên The Economist đã trích dẫn Don Huberts, người lúc đó là giám đốc Shell Hydrogen tại công ty dầu khí Royal Dutch/Shell:
The stone age did not end because the world ran out of stones, and the oil age will not end because we run out of oil.
Thời kỳ đồ đá không kết thúc vì thế giới hết đá, và kỷ nguyên dầu mỏ sẽ không kết thúc vì chúng ta hết dầu.
True enough, but what about cheap oil? Can that come to an end?
Đúng là vậy, nhưng còn về dầu giá rẻ thì sao? Liệu điều đó có thể chấm dứt không?
The world has faced many oil shocks before, some for geopolitical reasons, others due to concerns demand would outstrip supply.
Thế giới đã phải đối mặt với nhiều cú sốc dầu mỏ trước đây, một số vì lý do địa chính trị, những cái khác do lo ngại nhu cầu sẽ vượt quá nguồn cung.
But almost every time analysts predicted the world was about to run out of oil, price hikes were met with new discoveries, technological improvements and oil substitution.
Nhưng gần như mọi lần các nhà phân tích dự đoán thế giới sắp hết dầu mỏ, việc tăng giá đều được đáp lại bằng những khám phá mới, cải tiến công nghệ và các vật liệu thay thế dầu.
Companies such as Chevron have pioneered new techniques, such as deepwater drilling.
Các công ty như Chevron đã tiên phong các kỹ thuật mới, chẳng hạn như khoan nước sâu.
Extracting oil from shale through fracking unlocked new supplies, especially in the US. This helped the US become the world’s largest producer of crude oil in the late 2010s.
Các công ty như Chevron đã tiên phong các kỹ thuật mới, chẳng hạn như khoan nước sâu.
This time, however, production facilities across the Middle East have suffered major damage, which may take years to repair. The central question is no longer whether oil exists in the ground, but whether it can be supplied cheaply, reliably and at scale again.
Việc khai thác dầu từ đá phiến bằng phương pháp fracking đã mở ra nguồn cung mới, đặc biệt là ở Mỹ. Điều này đã giúp Mỹ trở thành nhà sản xuất dầu thô lớn nhất thế giới vào cuối những năm 2010.
Just in time vs just in case
Tuy nhiên, lần này, các cơ sở sản xuất trên khắp Trung Đông đã bị hư hại nặng, và việc sửa chữa có thể mất nhiều năm. Vấn đề cốt lõi không còn là dầu mỏ có tồn tại dưới lòng đất hay không, mà là liệu nó có thể được cung cấp trở lại một cách rẻ, đáng tin cậy và quy mô lớn hay không.
Until 2020, global economies largely operated in “just-in-time” mode. You only take what you need, when you need it, assuming it will always be there for you. This system works efficiently – and is cheap – until something goes wrong.
Đúng lúc vs phòng ngừa
Lessons from the pandemic brought back the idea of “just in case”, particularly as the war in Ukraine caused further disruption.
Cho đến năm 2020, các nền kinh tế toàn cầu chủ yếu hoạt động theo mô hình “đúng lúc”(just-in-time). Bạn chỉ lấy những gì mình cần, khi mình cần, với giả định rằng nó sẽ luôn có sẵn. Hệ thống này hoạt động hiệu quả – và rẻ – cho đến khi có điều gì đó sai sót.
“Just in case” means that you keep more than you need, so if someone closes the tap, you can keep all else running. However, this creates new costs.
Những bài học từ đại dịch đã đưa ý tưởng “phòng ngừa”(just in case)trở lại, đặc biệt khi cuộc chiến ở Ukraine gây ra sự gián đoạn hơn nữa.
To keep more oil and gas than you need, you don’t just have to pay for the extra stock. Countries also have to build new storage and infrastructure, and pay more in insurance.
“Phòng ngừa” có nghĩa là bạn giữ nhiều hơn mức cần thiết, để nếu ai đó khóa vòi nước, bạn vẫn có thể duy trì mọi thứ khác. Tuy nhiên, điều này tạo ra những chi phí mới.
You refine your management to make sure it all works properly, so that the extra cost added is part of a larger contingency plan. But someone must foot this bill.
Để giữ nhiều dầu khí hơn mức cần thiết, bạn không chỉ phải trả tiền cho lượng dự trữ bổ sung. Các quốc gia cũng phải xây dựng kho lưu trữ và cơ sở hạ tầng mới, đồng thời chi trả nhiều hơn cho bảo hiểm.
How the world will have to adapt
Bạn tinh chỉnh quản lý của mình để đảm bảo mọi thứ hoạt động đúng cách, sao cho chi phí bổ sung đó là một phần của kế hoạch dự phòng lớn hơn. Nhưng ai đó phải chi trả hóa đơn này.
The end of cheap oil does not mean the end of oil use. It means higher costs embedded throughout daily life.
Thế giới sẽ phải thích nghi như thế nào
Pressure on governments to subsidise fuel, expand stockpiles and intervene in markets can mean larger budget deficits. Households will have less money left for non-essentials as the cost of living bites even harder.
Sự kết thúc của dầu giá rẻ không có nghĩa là sự chấm dứt việc sử dụng dầu. Nó có nghĩa là chi phí cao hơn được tích hợp vào mọi mặt của cuộc sống hàng ngày.
We will adapt, as we are already beginning to see in the current crisis. There are signs people around the world are travelling less, using more public transport and electrifying cars and homes.
Áp lực lên các chính phủ để trợ cấp nhiên liệu, mở rộng kho dự trữ và can thiệp vào thị trường có thể dẫn đến thâm hụt ngân sách lớn hơn. Các hộ gia đình sẽ có ít tiền hơn cho những thứ không thiết yếu khi chi phí sinh hoạt ngày càng tăng cao.
Industries may invest more in efficiency and green energy not out of environmental idealism, but cost necessity.
Chúng ta sẽ thích nghi, điều này đã bắt đầu thể hiện qua cuộc khủng hoảng hiện tại. Có những dấu hiệu cho thấy người dân trên khắp thế giới đi lại ít hơn, sử dụng phương tiện giao thông công cộng nhiều hơn và điện hóa ô tô cũng như nhà cửa.
But there may still be a rocky road ahead, and we may never get back to “normal”. Adaptation does not end oil dependence; it reshapes it. The challenge is managing a world in which oil remains essential, but is no longer cheap, stable or politically neutral.
Các ngành công nghiệp có thể đầu tư nhiều hơn vào hiệu suất và năng lượng xanh không phải vì lý tưởng môi trường, mà vì sự cần thiết về chi phí.
Flavio Macau does not work for, consult, own shares in or receive funding from any company or organisation that would benefit from this article, and has disclosed no relevant affiliations beyond their academic appointment.
Nhưng phía trước vẫn có thể là một chặng đường gập ghềnh, và chúng ta có thể không bao giờ trở lại “bình thường.” Thích nghi không chấm dứt sự phụ thuộc vào dầu mỏ; nó định hình lại sự phụ thuộc đó. Thách thức là quản lý một thế giới mà dầu vẫn còn thiết yếu, nhưng không còn rẻ, ổn định hay trung lập về mặt chính trị.
Flavio Macau does not work for, consult, own shares in or receive funding from any company or organisation that would benefit from this article, and has disclosed no relevant affiliations beyond their academic appointment.
Flavio Macau không làm việc cho, tư vấn, sở hữu cổ phần hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hoặc tổ chức nào được hưởng lợi từ bài viết này, và đã không tiết lộ bất kỳ mối liên hệ nào liên quan ngoài vị trí học thuật của mình.
Read more
-
Từ Fleabag đến Vladimir: tại sao việc phá vỡ bức tường thứ tư lại trở nên phổ biến đến vậy?
From Fleabag to Vladimir: why has breaking the fourth wall has become so common?
-
‘Lịch xét xử bóng’ của Tòa án Tối cao mang đến các quyết định vội vàng với những hệ quả lâu dài, nằm ngoài quá trình cân nhắc cẩn thận thông thường của tòa án.
Supreme Court’s ‘shadow docket’ brings hasty decisions with long-lasting implications, outside of its usual careful deliberation