Hội nghị thượng đỉnh Xi-Trump: Tái thiết quan hệ Mỹ-Trung nhưng căng thẳng về Đài Loan vẫn còn
Xi-Trump summit: reset for US-Chinese relations but tension over Taiwan remains
The Chinese president warned of possible conflict if the issue of Taiwan is ‘handled poorly’.
Tổng thống Trung Quốc cảnh báo về xung đột có thể xảy ra nếu vấn đề Đài Loan được ‘xử lý kém’.
The initial top line emerging from the Trump-Xi summit in Beijing was that while the two leaders had talked trade, technology and the US war in Iran, the most potentially hazardous issue was Taiwan. The Chinese foreign ministry reported that the Chinese president, Xi Jinping, told the US president, Donald Trump, that “the Taiwan question is the most important issue in China-US relations”.
Điểm nổi bật ban đầu từ hội nghị thượng đỉnh Trump-Xi tại Bắc Kinh là mặc dù hai nhà lãnh đạo đã thảo luận về thương mại, công nghệ và cuộc chiến của Mỹ ở Iran, vấn đề tiềm ẩn nguy hiểm nhất vẫn là Đài Loan. Bộ Ngoại giao Trung Quốc đưa tin rằng Chủ tịch Trung Quốc, Tập Cận Bình, đã nói với Tổng thống Mỹ, Donald Trump, rằng “vấn đề Đài Loan là vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Trung Quốc-Mỹ”.
Handled properly, China’s statement said, relationship between China and the US will remain stable. “If handled poorly”, Xi told the US president, “the two countries will collide or even clash, putting the entire US-China relationship in an extremely dangerous situation.”
Theo tuyên bố của Trung Quốc, nếu được xử lý đúng cách, quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ sẽ duy trì ổn định. Ông Tập nói với Tổng thống Mỹ rằng “nếu được xử lý kém”, hai nước sẽ va chạm hoặc thậm chí xung đột, đặt toàn bộ mối quan hệ Mỹ-Trung vào tình trạng cực kỳ nguy hiểm.
A White House statement didn’t mention Xi’s warning over Taiwan, instead focusing on the two leaders’ agreement that the Strait of Hormuz must be kept open and the importance of China buying US agricultural produce and curtailing the flow of fentanyl precursors into the US.
Một tuyên bố của Nhà Trắng không đề cập đến lời cảnh báo của ông Tập về Đài Loan, mà thay vào đó tập trung vào thỏa thuận của hai nhà lãnh đạo rằng eo biển Hormuz phải được giữ thông và tầm quan trọng của việc Trung Quốc mua nông sản Mỹ cũng như hạn chế dòng tiền chất tiền chất fentanyl vào Mỹ.
In other words, the two sides’ reports neatly reflected their respective priorities.
Nói cách khác, báo cáo của hai bên đã phản ánh rõ ràng các ưu tiên tương ứng của họ.
So, despite the warm words and bonhomie at the subsequent banquet at which the two leaders raised glasses to each other over lobster, beef ribs and Beijing roast duck, there is clearly the potential for a serious misunderstanding over Taiwan. Last week a bipartisan group of senators sent a letter to the US president urging him to sign off on a US$14 billion (£111 billion) package of arms to Taipei. If he proceed with this, it would seriously hamper any efforts the two leaders might make to stabilise relations between the two countries.
Vì vậy, mặc dù có những lời nói ấm áp và không khí thân mật tại bữa tiệc chiêu đãi sau đó, nơi hai nhà lãnh đạo nâng ly chúc mừng nhau bằng tôm hùm, sườn bò và vịt quay Bắc Kinh, rõ ràng vẫn tiềm ẩn khả năng hiểu lầm nghiêm trọng về Đài Loan. Tuần trước, một nhóm thượng nghị sĩ lưỡng đảng đã gửi thư cho Tổng thống Mỹ thúc giục ông ký gói vũ khí trị giá 14 tỷ USD (111 tỷ bảng Anh) cho Đài Bắc. Nếu ông tiến hành việc này, nó sẽ cản trở nghiêm trọng bất kỳ nỗ lực nào mà hai nhà lãnh đạo có thể thực hiện để ổn định quan hệ giữa hai nước.
The problem, write international affairs specialists Nicholas Wheeler and Marcus Holmes, is that the two sides come at the issue from completely different directions. For the US, continuing to provide Taiwan with state-of-the-art US defence weaponry is about deterring Chinese aggression. For China, US arms sales to Taiwan are themselves an aggressive move.
Các chuyên gia về quan hệ quốc tế Nicholas Wheeler và Marcus Holmes nhận định rằng vấn đề là hai bên tiếp cận vấn đề từ những hướng hoàn toàn khác nhau. Đối với Mỹ, việc tiếp tục cung cấp vũ khí quốc phòng hiện đại của Mỹ cho Đài Loan là nhằm răn đe sự gây hấn của Trung Quốc. Đối với Trung Quốc, việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan tự nó đã là một động thái gây hấn.
The situation is fraught with possibilities for misunderstanding. But surely this is what summits are for, argue Wheeler and Holmes. They recall the crisis in 1983 sparked by a US military drill that the Soviet Union convinced themselves was a preparation for a real nuclear strike by the US. It was Ronald Reagan’s realisation that “maybe they are scared of us and think we are a threat” which led him to develop warm relations with the next Soviet leader, Mikhail Gorbachev, precipitating a new era in arms control.
Tình hình đầy rẫy những khả năng hiểu lầm. Nhưng Wheeler và Holmes lập luận rằng đây chính là mục đích của các hội nghị thượng đỉnh. Họ nhớ lại cuộc khủng hoảng năm 1983 do một cuộc diễn tập quân sự của Mỹ gây ra, khiến Liên Xô tự cho rằng đó là sự chuẩn bị cho một cuộc tấn công hạt nhân thực sự của Mỹ. Chính nhận thức của Ronald Reagan rằng “có lẽ họ sợ chúng ta và nghĩ rằng chúng ta là mối đe dọa” đã dẫn ông phát triển mối quan hệ ấm áp với nhà lãnh đạo Liên Xô kế nhiệm, Mikhail Gorbachev, tạo tiền đề cho một kỷ nguyên mới trong kiểm soát vũ khí.
Maybe this week’s summit could help the pair to – as Xi put it – “make 2026 a historic, landmark year that opens up a new chapter in China-US relations”.
Có lẽ hội nghị thượng đỉnh tuần này có thể giúp cả hai bên – như ông Tập đã nói – “biến năm 2026 thành một năm lịch sử, cột mốc mở ra một chương mới trong quan hệ Trung Quốc-Mỹ”.
Where would this new era leave Taipei? Distinctly nervous, you’d have to think. As Trump prepared to leave for Beijing, he commented that he was planning to discuss US arms sales with Xi – which, as Andrew Gawthorpe notes – breaches one of the Six Assurances that has been part of America’s policy towards Taiwan since the 1980s.
Vậy kỷ nguyên mới này sẽ để Đài Bắc ở vị trí nào? Bạn sẽ phải nghĩ rằng nó rất lo lắng. Khi Trump chuẩn bị rời đi đến Bắc Kinh, ông nhận xét rằng ông dự định thảo luận về việc bán vũ khí của Mỹ với ông Tập – điều mà, như Andrew Gawthorpe lưu ý, vi phạm một trong Sáu Bảo đảm đã là một phần chính sách của Mỹ đối với Đài Loan từ những năm 1980.
Gawthorpe, an expert in US foreign policy at the University of Leiden, cautions that the Trump administration breaking one of these promises could embolden Xi to press Trump on the other five, which include a US commitment on Taiwanese sovereignty.
Gawthorpe, một chuyên gia về chính sách đối ngoại của Mỹ tại Đại học Leiden, cảnh báo rằng việc chính quyền Trump phá vỡ một trong những lời hứa này có thể khuyến khích ông Tập gây áp lực lên Trump về năm lời hứa còn lại, bao gồm cam kết của Mỹ về chủ quyền Đài Loan.
The fact is, Gawthorpe concludes, if US arms sales to Taiwan are on the table now, they a likely to stay there, which could prove perilous for Taiwan if the US wants any major concessions, say on China’s support for Iran.
Sự thật là, Gawthorpe kết luận, nếu việc bán vũ khí của Mỹ cho Đài Loan được đưa ra bàn đàm phán lúc này, thì nó có khả năng sẽ tiếp tục ở đó, điều này có thể gây nguy hiểm cho Đài Loan nếu Mỹ muốn có bất kỳ nhượng bộ lớn nào, chẳng hạn về sự ủng hộ của Trung Quốc đối với Iran.
Xi talked about his hope that the summit could work towards “a new paradigm of major-country relations”. The importance of this bilateral relationship was a theme the Chinese president returned to several times in the meeting, at one point referencing what he called the “Thucydides trap”, which refers to the stresses that occur when a rising power challenges an established one. (You may recall Canadian prime minister Mark Carney made reference to the revered Greek historian in his widely praised Davos speech in February.)
Ông Tập đã nói về hy vọng rằng hội nghị thượng đỉnh có thể hướng tới “một mô hình mới về quan hệ giữa các cường quốc”. Tầm quan trọng của mối quan hệ song phương này là một chủ đề mà Chủ tịch Trung Quốc đã nhắc đến nhiều lần trong cuộc họp, thậm chí đề cập đến cái mà ông gọi là “bẫy Thucydides”, đề cập đến những căng thẳng xảy ra khi một cường quốc đang lên thách thức một cường quốc đã được thiết lập. (Bạn có thể nhớ rằng Thủ tướng Canada Mark Carney đã đề cập đến nhà sử học Hy Lạp đáng kính này trong bài phát biểu Davos được ca ngợi rộng rãi của mình vào tháng Hai.)
But where was Russia in all this? Stefan Wolff, professor of international security at the University of Birmingham, observes that any stabilising of relations between Washington and Beijing is likely to come at Moscow’s expense and will certainly be a blow to Vladimir Putin’s aspiration to restore his country to great power status.
Nhưng nước Nga ở đâu trong tất cả chuyện này? Stefan Wolff, giáo sư an ninh quốc tế tại Đại học Birmingham, nhận định rằng bất kỳ sự ổn định nào trong quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh có khả năng sẽ gây thiệt hại cho Moscow và chắc chắn sẽ là một đòn giáng vào khát vọng của Vladimir Putin nhằm đưa đất nước trở lại vị thế cường quốc.
So as not to be left out, Kremlin spokesman Dmitry Peskov announced as Xi and Trump toured the Temple of Heaven in Beijing (an honour that has yet to be afforded to Putin) that preparations are underway for the Russian president to visit China “very soon”.
Để không bị bỏ lại, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov đã thông báo khi ông Tập và ông Trump tham quan Đền Thiên ở Bắc Kinh (một vinh dự mà Putin vẫn chưa được hưởng) rằng các công tác chuẩn bị đang được tiến hành để Tổng thống Nga đến thăm Trung Quốc “rất sớm”.
That’s not to say that Putin’s “no-limits friendship” with Xi is at threat, writes Wolff. But he observes that “the Xi-Trump summit is a party to which Putin was not invited”, which “indicates that his efforts to make his presence felt have largely failed”.
Wolff viết rằng điều đó không có nghĩa là “tình bạn không giới hạn” của Putin với ông Tập đang bị đe dọa. Nhưng ông nhận xét rằng “hội nghị thượng đỉnh Xi-Trump là một sự kiện mà Putin không được mời”, điều này “cho thấy những nỗ lực của ông nhằm tạo sự hiện diện đã phần lớn thất bại.”
Damp squib for Putin
Sự thất vọng đối với Putin
It hasn’t been a great week for the Russian president, all things considered. On May 9, what has traditionally been a red letter day for Vladmir Putin – Russia’s Victory Day celebration – proved to be something of a damp squib.
Tuần này không phải là một tuần tốt đẹp đối với tổng thống Nga, xét mọi mặt. Ngày 9 tháng 5, ngày truyền thống được coi là ngày trọng đại của Vladimir Putin – lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng của Nga – lại hóa ra chỉ là một sự kiện hụt hẫng.
Ukraine’s recent successes in long-range drone attacks, one of which successfully struck a luxury high-rise apartment block less than ten miles from Red Square, prompted Putin to scale back the parade. What is usually a showcase of Russia’s military might, parading tanks, ballistic missile launchers and an array of other state-of-the-art weaponry in front of invited world leaders, was reduced to a march past with a couple of Putin allies and assorted second world war veterans.
Những thành công gần đây của Ukraine trong các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tầm xa, trong đó một cuộc tấn công đã đánh trúng một khu chung cư cao cấp cách Quảng trường Đỏ chưa đầy mười dặm, đã buộc Putin phải thu hẹp cuộc diễu hành. Điều thường là màn phô trương sức mạnh quân sự của Nga, với việc diễu hành xe tăng, bệ phóng tên lửa đạn đạo và vô số vũ khí hiện đại khác trước mặt các nhà lãnh đạo thế giới được mời, đã bị giảm xuống thành một cuộc diễu hành qua với một vài đồng minh của Putin và các cựu chiến binh Thế chiến thứ hai.
Russia-watcher Jennifer Mathers of Aberystwyth University has examined the Victory Day parades since the Ukraine war begin in 2022 and believes they reflect Russian national morale. This year’s, she says, saw Russia looks “fearful, diminished and isolated”.
Jennifer Mathers, nhà quan sát về Nga thuộc Đại học Aberystwyth, đã nghiên cứu các cuộc diễu hành Ngày Chiến thắng kể từ khi chiến tranh Ukraine bắt đầu vào năm 2022 và tin rằng chúng phản ánh tinh thần quốc gia của Nga. Theo bà, cuộc diễu hành năm nay cho thấy nước Nga trông “sợ hãi, suy yếu và bị cô lập”.
Caspian Sea
Biển Caspi
With all the attention – understandably – on the Strait of Hormuz in recent weeks, little has been written about the Caspian Sea. But the world’s largest landlocked body of water has played an important role in both the Iran and Ukraine wars.
Trong những tuần gần đây, khi mọi sự chú ý (và điều này là dễ hiểu) đều đổ dồn vào Eo biển Hormuz, rất ít bài viết được đề cập đến Biển Caspi. Tuy nhiên, vùng nước nội địa lớn nhất thế giới này đã đóng một vai trò quan trọng trong cả cuộc chiến Iran và Ukraine.
During the Ukraine war, Iran used it to supply Russia with Shahed drones, now Russia is returning the compliment. The two countries have also found it useful in avoiding western sanctions on trade in all manner of other goods.
Trong cuộc chiến Ukraine, Iran đã sử dụng nó để cung cấp máy bay không người lái Shahed cho Nga, và giờ đây Nga đang đáp lại điều đó. Hai nước này cũng thấy nó hữu ích trong việc tránh các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với thương mại các loại hàng hóa khác.
Here’s a piece from maritime security expert Basil Germond, of Lancaster University on just how significant the Caspian Sea has become.
Đây là bài viết của chuyên gia an ninh hàng hải Basil Germond thuộc Đại học Lancaster về tầm quan trọng ngày càng tăng của Biển Caspi.
Read more
-
Sau một hội nghị thượng đỉnh mờ ám, Trung Quốc và Mỹ muốn hợp tác trở lại. Điều đó có thể không phải là tin tốt cho thế giới.
After an opaque summit, China and the US want to work together again. That might not be good news for the world
-
Chiến tranh chính nghĩa là gì? Trong cuộc chiến lời nói giữa chính quyền Trump và Giáo hội Công giáo.
What is a just war? Inside the war of words between the Trump administration and the Catholic church