
Thử thách lớn tiếp theo của nền dân chủ: liệu một công dân Mỹ được Trump hậu thuẫn có thể trở thành tổng thống Colombia không?
Democracy’s next big test: could a Trump-endorsed US citizen become Colombia’s president?
Abelardo de la Espriella has vowed to build mega prisons to crack down on crime and conduct foreign relations in concert with the Trump administration.
Abelardo de la Espriella đã tuyên bố sẽ xây dựng các nhà tù quy mô lớn để trấn áp tội phạm và tiến hành quan hệ đối ngoại phối hợp với chính quyền Trump.
On Sunday, voters in Colombia will choose their next president in a contest that could have implications far beyond the country’s borders.
Vào Chủ nhật, cử tri Colombia sẽ chọn ra tổng thống tiếp theo trong một cuộc bầu cử có thể gây ảnh hưởng xa hơn biên giới quốc gia.
One of the leading candidates is Abelardo de la Espriella, a far-right celebrity lawyer who has been endorsed by US President Donald Trump and has pledged to take an “iron fist” approach to crime if elected.
Một trong những ứng viên hàng đầu là Abelardo de la Espriella, luật sư nổi tiếng cánh hữu cực đoan, người đã được Tổng thống Mỹ Donald Trump ủng hộ và cam kết áp dụng cách tiếp cận “bàn sắt” đối với tội phạm nếu đắc cử.
De la Espriella led Iván Cepeda, a philosopher and veteran human-rights senator, after the first round of voting, and some polls make him the favourite. But nothing is settled. Undecided voters and the large number of Colombians who stayed home in the first round could still hand the presidency to Cepeda.
De la Espriella dẫn trước Iván Cepeda, một triết gia và thượng nghị sĩ kỳ cựu về nhân quyền, sau vòng bỏ phiếu đầu tiên, và một số cuộc thăm dò ý kiến coi ông là người được yêu thích nhất. Nhưng mọi thứ vẫn chưa định đoạt. Những cử tri còn do dự và lượng lớn người Colombia đã không đi bầu trong vòng đầu có thể trao chức tổng thống cho Cepeda.
Should de la Espriella win, the wave that carried other far-right leaders to victory in Latin America – Nayib Bukele (El Salvador) , Javier Milei (Argentina) and José Antonio Kast (Chile) – would claim its largest prize yet.
Nếu de la Espriella chiến thắng, làn sóng đã giúp các nhà lãnh đạo cánh hữu khác giành chiến thắng ở Mỹ Latinh – Nayib Bukele (El Salvador) , Javier Milei (Argentina) và José Antonio Kast (Chile) – sẽ nhận được giải thưởng lớn nhất từ trước đến nay.
The candidate, and the danger
Ứng cử viên, và mối nguy hiểm
De la Espriella, who goes by the nickname “El Tigre” (“the Tiger”) , is more a performer than a political candidate. For starters, he has no political experience. At rallies, he wears the Colombian national football jersey (even after a judge ordered him to stop) and finishes his speeches with a military salute and a fiery slogan, “Firmes por la Patria” (“Firm for the Homeland”) .
De la Espriella, người có biệt danh “El Tigre” (“Hổ”) , là một nghệ sĩ biểu diễn hơn là một ứng cử viên chính trị. Để bắt đầu, ông không có kinh nghiệm chính trị nào. Tại các cuộc mít tinh, ông mặc áo đấu bóng đá quốc gia Colombia (ngay cả sau khi thẩm phán ra lệnh dừng lại) và kết thúc bài phát biểu bằng một nghi thức chào quân đội cùng khẩu hiệu đầy nhiệt huyết: “Firmes por la Patria” (“Kiên định vì Tổ quốc”) .
On policy, he is unmistakably far right. He pledges to end Colombia’s decades-long armed civil conflict with a military offensive in just 90 days. He has also promised to build mega prisons (like Bukele in El Salvador) to wipe out criminals he likens to cockroaches and rats.
Về mặt chính sách, ông rõ ràng là cánh hữu cực đoan. Ông cam kết chấm dứt cuộc nội chiến vũ trang kéo dài hàng thập kỷ của Colombia bằng một cuộc tấn công quân sự chỉ trong 90 ngày. Ông cũng hứa xây dựng các nhà tù khổng lồ (như Bukele ở El Salvador) để loại bỏ tội phạm mà ông ví như gián và chuột bọ.
And he has threatened to pull Colombia out of the United Nations, the Organisation of American States (OAS) and the Inter-American Human-Rights System.
Và ông đã đe dọa rút Colombia khỏi Liên Hợp Quốc, Tổ chức Các quốc gia châu Mỹ (OAS) và Hệ thống Nhân quyền Liên Mỹ.
International relations scholar Arlene Tickner calls the idea absurd and self-defeating. Multilateral forums, she argues, are where middle powers like Colombia build alliances and stop more powerful nations from always getting their way.
Học giả quan hệ quốc tế Arlene Tickner gọi ý tưởng này là vô lý và tự phản tác dụng. Bà lập luận rằng các diễn đàn đa phương là nơi các cường quốc tầm trung như Colombia xây dựng liên minh và ngăn chặn các quốc gia hùng mạnh hơn luôn đạt được điều mình muốn.
De la Espriella’s economic plan would shrink the state by 40% and result in some 700,000 public employees and contractors losing their jobs. This would be disastrous for one of the world’s most unequal countries.
Kế hoạch kinh tế của De la Espriella sẽ thu hẹp nhà nước 40% và khiến khoảng 700.000 nhân viên công chức và nhà thầu mất việc làm. Điều này sẽ là một thảm họa đối với một trong những quốc gia bất bình đẳng nhất thế giới.
His legal clients have included Alex Saab, the alleged money-laundering frontman for Venezuela’s Maduro government, and others linked to paramilitary groups. A 2009 inquiry into his own alleged paramilitary links was shelved by prosecutors; he denies any wrongdoing.
Các thân chủ pháp lý của ông bao gồm Alex Saab, kẻ bị cáo buộc rửa tiền và đứng sau chính phủ Maduro của Venezuela, cùng nhiều người khác có liên hệ với các nhóm bán quân sự. Một cuộc điều tra năm 2009 về mối liên hệ bán quân sự bị cáo buộc của chính ông đã bị công tố viên đình chỉ; ông phủ nhận mọi hành vi sai trái.
A president sworn to Washington?
Một tổng thống tuyên thệ với Washington ư?
Though de la Espriella is a self-styled “defender of the homeland”, he is also a naturalised US citizen and registered Republican who lived in Miami.
Mặc dù de la Espriella tự xưng là “người bảo vệ quê hương”, ông cũng là công dân Mỹ nhập tịch và là đảng viên Cộng hòa đã sống ở Miami.
To become a US citizen, de la Espriella swore the US oath of allegiance. This required renouncing “all allegiance and fidelity” to any foreign state and pledging to bear arms for the United States.
Để trở thành công dân Mỹ, de la Espriella đã tuyên thệ lời thề trung thành của Hoa Kỳ. Điều này đòi hỏi phải từ bỏ “mọi lòng trung thành và sự tín nghĩa” với bất kỳ quốc gia nước ngoài nào và cam kết mang vũ khí phục vụ Hoa Kỳ.
Yet, how could a president direct the nation’s foreign relations and command its armed forces, as Colombia’s constitution requires, having sworn to renounce allegiances to other states?
Tuy nhiên, làm thế nào một tổng thống có thể điều hành quan hệ đối ngoại và chỉ huy lực lượng vũ trang của quốc gia mình, như Hiến pháp Colombia yêu cầu, khi đã tuyên thệ từ bỏ lòng trung thành với các quốc gia khác?
Colombia’s ban on dual nationals serving in high office exempts those born in Colombia, as de la Espriella was. But the tensions over his US ties run deeper.
Lệnh cấm của Colombia đối với công dân hai quốc tịch giữ chức vụ cao cấp miễn trừ những người sinh ra ở Colombia, như trường hợp của de la Espriella. Nhưng căng thẳng về mối liên hệ Mỹ của ông còn sâu sắc hơn thế.
De la Espriella has said he would conduct relations with Venezuela through the US State Department following the US kidnapping of Venezuelan President Nicolás Maduro in January. This would hand Washington control over one of Colombia’s most important and complex relationships.
de la Espriella cho biết ông sẽ tiến hành quan hệ với Venezuela thông qua Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ sau vụ Mỹ bắt cóc Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro vào tháng Giêng. Điều này sẽ trao quyền kiểm soát một trong những mối quan hệ quan trọng và phức tạp nhất của Colombia cho Washington.
And on June 2, Trump gave de la Espriella a “complete and total endorsement” – a move decried by several US lawmakers as “brazen interference” in Colombia’s election.
Và vào ngày 2 tháng Sáu, Trump đã dành cho de la Espriella một sự “ủng hộ hoàn toàn và trọn vẹn” – động thái bị nhiều nhà lập pháp Mỹ chỉ trích là “can thiệp trắng trợn” vào cuộc bầu cử của Colombia.
Days later, US immigration agents arrested the Colombian activist Beto Coral, who had filed a complaint against de la Espriella in US courts and campaigned against him in Miami. One congressman called the arrest “deeply alarming”. The Colombian-born Republican Senator Bernie Moreno applauded it, though, telling Coral to “have a nice life back in Colombia”.
Vài ngày sau đó, các nhân viên nhập cư Mỹ đã bắt giữ nhà hoạt động người Colombia Beto Coral, người này đã nộp đơn khiếu nại chống lại de la Espriella tại tòa án Mỹ và vận động tranh cử chống lại ông ở Miami. Một vị đại biểu quốc hội gọi vụ bắt giữ này là “vô cùng đáng báo động.” Tuy nhiên, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Bernie Moreno, sinh ra ở Colombia, đã hoan nghênh việc này, đồng thời bảo Coral “sống cuộc sống tốt đẹp trở về Colombia.”
Why the message lands
Tại sao thông điệp lại có sức lan tỏa
Why, then, would Colombians rally behind a man so plainly at odds with their own interests?
Vậy tại sao người Colombia lại ủng hộ một người rõ ràng là đi ngược lại lợi ích của họ?
For one, the media shapes what Colombians see. According to Reporters Without Borders, Colombian media is dominated by a few business families, and, as scholars note, they tend to cover the left more harshly than the right. For years, the reformist Petro government has been painted as a disaster, while entrenched inequality is just accepted.
Một mặt, truyền thông định hình những gì người Colombia thấy. Theo Reporters Without Borders, truyền thông Colombia bị chi phối bởi một số gia đình doanh nghiệp, và các học giả lưu ý rằng họ có xu hướng đưa tin về phe cánh tả khắc nghiệt hơn so với phe cánh hữu. Trong nhiều năm, chính phủ cải cách của Petro đã bị miêu tả là thảm họa, trong khi sự bất bình đẳng ăn sâu lại được chấp nhận.
De la Espriella has also played on people’s fears over crime, and this is landing among some voters. Some critics blame Petro’s “total peace” plan with armed groups and gangs, and indeed, it has stumbled.
De la Espriella cũng đã khai thác nỗi sợ hãi của người dân về tội phạm, và điều này đang tác động đến một số cử tri. Một số nhà phê bình đổ lỗi cho kế hoạch “hòa bình toàn diện” của Petro đối với các nhóm vũ trang và băng đảng, và quả thực, nó đã gặp trục trặc.
But Colombia’s homicide rate, near 26 per 100,000 people, is well below its early-1990s peak.
Nhưng tỷ lệ án mạng ở Colombia, gần mức 26 trên 100.000 người, thấp hơn nhiều so với đỉnh điểm đầu những năm 1990.
And previous “iron fist” attempts by the government to crack down on violent armed groups led to one of the darkest moments in Colombian history – the 7,837 civilians killed by soldiers in the early 2000s and dressed up as guerrillas to inflate their body counts.
Và những nỗ lực “bàn tay sắt” trước đây của chính phủ nhằm trấn áp các nhóm vũ trang bạo lực đã dẫn đến một trong những khoảnh khắc đen tối nhất trong lịch sử Colombia – vụ việc 7.837 dân thường bị binh lính giết hại vào đầu những năm 2000 và được hóa trang thành du kích để thổi phồng số lượng tử vong của họ.
A de la Espriella win would not only expand strongman rule in Latin America, it would give the Trump administration even greater sway over what happens in the region. On June 21, Colombians will decide whether the country that wrote one of Latin America’s boldest constitutions still trusts it to hold.
Một chiến thắng của de la Espriella không chỉ mở rộng chế độ cai trị kiểu cường quyền ở Mỹ Latinh, mà còn trao cho chính quyền Trump ảnh hưởng lớn hơn nữa đối với những gì xảy ra trong khu vực. Vào ngày 21 tháng 6, người Colombia sẽ quyết định liệu đất nước đã viết nên một trong những bản hiến pháp táo bạo nhất của Mỹ Latinh này có còn tin tưởng vào nó hay không.
Juan Zahir Naranjo Cáceres does not work for, consult, own shares in or receive funding from any company or organisation that would benefit from this article, and has disclosed no relevant affiliations beyond their academic appointment.
Juan Zahir Naranjo Cáceres không làm việc cho, tư vấn, sở hữu cổ phần hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào được hưởng lợi từ bài viết này, và đã tiết lộ không có mối liên hệ đáng kể nào ngoài vị trí học thuật của mình.
Read more
-

Động đất có thể gây tàn phá cho các thành phố ở xa được xây dựng trên lòng chảo – và giờ đây chúng ta đã biết lý do
Earthquakes can be destructive for distant cities built on top of basins – now we know why
-

Hantavirus rất khác với COVID. Đây là lý do tại sao ‘virus Andes’ sẽ không gây ra đại dịch tiếp theo.
Hantavirus is very different to COVID. Here’s why the ‘Andes virus’ won’t cause the next pandemic