Hội nghị thượng đỉnh Trump-Xi: Tổng thống Mỹ tuyên bố sẽ thảo luận về việc bán vũ khí cho Đài Loan – phá vỡ chính sách hàng thập kỷ của Mỹ.
Trump-Xi summit: US president says he will discuss arms sales to Taiwan – breaking decades of US policy
US policy towards Taiwan has always been complex and nuanced. All that may now change.
Chính sách của Mỹ đối với Đài Loan luôn phức tạp và đa chiều. Tất cả điều đó có thể thay đổi ngay lúc này.
Donald Trump and Xi Jinping are likely to discuss many issues as they meet this week in Beijing. But alongside trade, technology and the war in Iran, one topic of conversation will stand out – the future of Taiwan.
Donald Trump và Tập Cận Bình có khả năng sẽ thảo luận nhiều vấn đề khi họ gặp nhau tại Bắc Kinh tuần này. Nhưng bên cạnh thương mại, công nghệ và cuộc chiến ở Iran, một chủ đề trò chuyện sẽ nổi bật – đó là tương lai của Đài Loan.
Taiwan has long been a sensitive issue in Sino-American relations. Beijing regards the island as a breakaway province which must be reunited with the mainland. The United States has long opposed such a step. Yet in recent months, Trump has fuelled speculation that he may be ready to change key aspects of US policy on the issue, potentially granting Beijing long-sought concessions.
Đài Loan từ lâu đã là một vấn đề nhạy cảm trong quan hệ Trung-Mỹ. Bắc Kinh coi hòn đảo này là một tỉnh ly khai và phải được đoàn tụ với đại lục. Hoa Kỳ từ lâu đã phản đối bước đi như vậy. Tuy nhiên, trong những tháng gần đây, Trump đã thổi bùng suy đoán rằng ông có thể sẵn sàng thay đổi các khía cạnh quan trọng trong chính sách của Mỹ về vấn đề này, có khả năng mang lại những nhượng bộ mà Bắc Kinh đã tìm kiếm từ lâu.
Trump’s apparent readiness to make these moves means that Taiwan is one of the issues on which we might see the most significant policy developments at the summit. And that could happen simply through the famously voluble president uttering just a few simple words.
Sự sẵn sàng rõ ràng của Trump trong việc thực hiện những động thái này có nghĩa là Đài Loan là một trong những vấn đề mà chúng ta có thể chứng kiến những diễn biến chính sách quan trọng nhất tại hội nghị thượng đỉnh. Và điều đó có thể xảy ra chỉ bằng việc vị tổng thống nổi tiếng hay nói này thốt ra vài lời đơn giản.
The president’s policy towards Taiwan has been inconsistent and seemingly more malleable than that of previous administrations. Advocates for Taiwan point out that his administration recently approved the largest ever US arms sale to the island. But at the same time, he has sowed doubts about the strength of his support for Taiwan’s independence.
Chính sách của tổng thống đối với Đài Loan đã không nhất quán và dường như dễ uốn nắn hơn so với các chính quyền trước đó. Những người ủng hộ Đài Loan chỉ ra rằng chính quyền của ông gần đây đã phê duyệt đợt bán vũ khí lớn nhất của Mỹ cho hòn đảo này. Nhưng đồng thời, ông cũng gieo rắc những nghi ngờ về mức độ ủng hộ của mình đối với nền độc lập của Đài Loan.
US policy towards Taiwan has traditionally been based on two principles. The first is “strategic ambiguity”, which means that the US declines to explicitly state whether it would actively use its military to defend Taiwan from attack by China. This policy is supposed to deter China while also discouraging Taiwan from formally declaring its independence from Beijing.
Chính sách của Mỹ đối với Đài Loan theo truyền thống dựa trên hai nguyên tắc. Nguyên tắc thứ nhất là “sự mơ hồ chiến lược” (strategic ambiguity) , nghĩa là Mỹ từ chối tuyên bố rõ ràng liệu họ có sử dụng quân đội để bảo vệ Đài Loan khỏi cuộc tấn công của Trung Quốc hay không. Chính sách này được cho là nhằm răn đe Trung Quốc đồng thời cũng ngăn cản Đài Loan tuyên bố độc lập chính thức khỏi Bắc Kinh.
The second principle is the “one China policy”. According to this policy, the US recognises Beijing as the legitimate government of China, while opposing any violent solution to its dispute with Taiwan. It also retains robust informal links to the Taiwanese government in Taipei.
Nguyên tắc thứ hai là “chính sách một Trung Quốc” (one China policy) . Theo chính sách này, Mỹ công nhận Bắc Kinh là chính phủ hợp pháp của Trung Quốc, đồng thời phản đối bất kỳ giải pháp bạo lực nào đối với tranh chấp của họ với Đài Loan. Mỹ cũng duy trì các mối liên kết không chính thức mạnh mẽ với chính phủ Đài Loan tại Đài Bắc.
Observers are concerned that Trump may water down these principles during his summit with Xi. For instance, he might state that the US not only “does not support” Taiwanese independence but actively “opposes” it. Or he might double down on previous comments he has made indicating that whether or not Xi invades Taiwan is “up to him”.
Các nhà quan sát lo ngại rằng Trump có thể làm suy yếu các nguyên tắc này trong hội nghị thượng đỉnh với Tập Cận Bình. Ví dụ, ông có thể tuyên bố rằng Mỹ không chỉ “không ủng hộ” nền độc lập của Đài Loan mà còn tích cực “phản đối” nó. Hoặc ông có thể nhấn mạnh lại những bình luận trước đó cho thấy việc liệu Tập Cận Bình có xâm lược Đài Loan hay không là “tùy thuộc vào ông”.
Trump has also explicitly stated that he will discuss future US arms sales to Taiwan with Xi during this week’s summit. This violates one of the so-called Six Assurances that the US has upheld towards Taiwan since the 1980s, and which were endorsed by the US Congress in 2016.
Trump cũng đã tuyên bố rõ ràng rằng ông sẽ thảo luận về việc bán vũ khí của Mỹ trong tương lai cho Đài Loan với Tập Cận Bình trong hội nghị thượng đỉnh tuần này. Điều này vi phạm một trong những “Sáu Bảo đảm” mà Mỹ đã duy trì đối với Đài Loan từ những năm 1980, và được Quốc hội Mỹ thông qua vào năm 2016.
Even securing a discussion of arms sales would be a victory for Xi, who would welcome an opportunity to chip away at the Six Assurances. Presumably he would then try to weaken the US commitment to the other five, which include a US commitment not to change its position on Taiwan’s sovereignty.
Ngay cả việc đảm bảo một cuộc thảo luận về việc bán vũ khí cũng sẽ là một chiến thắng cho Tập Cận Bình, người sẽ hoan nghênh cơ hội làm suy yếu Sáu Bảo đảm. Có lẽ ông sẽ cố gắng làm suy yếu cam kết của Mỹ đối với năm điều còn lại, bao gồm cam kết của Mỹ không thay đổi lập trường về chủ quyền của Đài Loan.
More concretely, if Xi succeeds in making US arms sales to Taiwan a legitimate topic of negotiation in Sino-American relations, then he could head them off in the future by offering the US concessions in other areas. For instance, if Trump or a future president asks Beijing for its help settling a conflict like that in Iran, Beijing might demand an end to US arms sales to Taiwan as the price.
Cụ thể hơn, nếu Tập Cận Bình thành công trong việc biến việc bán vũ khí của Mỹ cho Đài Loan thành một chủ đề đàm phán hợp pháp trong quan hệ Trung-Mỹ, thì ông có thể ngăn chặn điều này trong tương lai bằng cách đưa ra những nhượng bộ của Mỹ ở các lĩnh vực khác. Ví dụ, nếu Trump hoặc một tổng thống tương lai yêu cầu Bắc Kinh giúp giải quyết một cuộc xung đột như ở Iran, Bắc Kinh có thể đòi chấm dứt việc bán vũ khí của Mỹ cho Đài Loan như một cái giá.
High stakes
Rủi ro cao
Given Trump’s reputation as a formidable China hawk, his attitude towards Taiwan may seem surprising. But it’s actually part of a longstanding pattern.
Với danh tiếng là một người cực kỳ cứng rắn với Trung Quốc, thái độ của Trump đối với Đài Loan có thể khiến người ta ngạc nhiên. Nhưng thực chất, đó chỉ là một phần của một mô hình đã tồn tại từ lâu.
In relations with China, Trump has arguably always prioritised economic issues, while appearing less concerned about the security of America’s regional allies. He has also raised doubts about whether Taiwan is even defensible. In his first term, he reportedly told aides that: “Taiwan is like two feet from China. We are 8,000 miles away. If they invade, there isn’t a fucking thing we can do about it”.
Trong quan hệ với Trung Quốc, Trump được cho là luôn ưu tiên các vấn đề kinh tế, đồng thời tỏ ra ít quan tâm đến an ninh của các đồng minh khu vực của Mỹ. Ông cũng đã bày tỏ nghi ngờ về việc liệu Đài Loan có thể phòng thủ được hay không. Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông được báo cáo là đã nói với các trợ lý rằng: “Đài Loan cách Trung Quốc chỉ vài bước chân. Chúng ta cách xa 8.000 dặm. Nếu họ xâm lược, chúng ta chẳng thể làm được cái quái gì cả.”
Trump is also both highly transactional and less focused on abstract principles of foreign policy than most previous presidents. He views America’s support of allies such as Taiwan as a gift that it gives them, one that is often not worth the cost. If he can achieve a concrete victory for himself today by trading away support for Taiwan tomorrow, he may well be willing to do so.
Trump cũng vừa rất thực dụng, vừa ít tập trung vào các nguyên tắc trừu tượng của chính sách đối ngoại hơn hầu hết các tổng thống trước đó. Ông coi sự hỗ trợ của Mỹ đối với các đồng minh như Đài Loan là một món quà mà Mỹ ban tặng, một món quà mà thường không đáng với cái giá phải trả. Nếu ông có thể đạt được một chiến thắng cụ thể cho bản thân ngày hôm nay bằng cách đánh đổi sự ủng hộ dành cho Đài Loan vào ngày mai, ông có thể sẵn lòng làm điều đó.
All of these developments matter because they make a violent conflict between China and Taiwan, potentially ultimately involving the US, more likely. If Trump makes concessions to Xi, it will be the latest signal that US support for Taiwan is wavering. That made be read in Beijing as permission to violently change the status quo. Even though such an act might belatedly then be met with force from Washington in response, it is made more likely by Trump’s stance today.
Tất cả những diễn biến này đều quan trọng vì chúng khiến một cuộc xung đột bạo lực giữa Trung Quốc và Đài Loan, có khả năng cuối cùng liên quan đến Mỹ, trở nên có khả năng hơn. Nếu Trump nhượng bộ với Tập Cận Bình, đó sẽ là tín hiệu mới nhất cho thấy sự ủng hộ của Mỹ đối với Đài Loan đang lung lay. Điều đó có thể được Bắc Kinh hiểu là sự cho phép để thay đổi hiện trạng bằng vũ lực. Mặc dù hành động như vậy sau đó có thể bị Washington đáp trả bằng vũ lực, nhưng nó lại càng trở nên có khả năng hơn bởi lập trường của Trump ngày hôm nay.
Even worse for Trump, the summit comes at a time when American power and the wisdom of its long-term strategy are being visibly called into question in the Middle East. The US is bogged down in an intractable conflict and has severely damaged its deterrent capacity in the Indo-Pacific by burning through advanced munitions at a high rate. Trump’s personal unpopularity is also rising at home amid the war and its economic fallout.
Điều này càng tệ hơn cho Trump, vì hội nghị thượng đỉnh diễn ra vào thời điểm mà sức mạnh Mỹ và sự khôn ngoan của chiến lược dài hạn của nước này đang bị đặt dấu hỏi rõ rệt ở Trung Đông. Mỹ đang bị mắc kẹt trong một cuộc xung đột nan giải và đã làm suy yếu nghiêm trọng năng lực răn đe của mình ở khu vực Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương bằng cách tiêu thụ đạn dược tiên tiến với tốc độ cao. Sự không được yêu thích cá nhân của Trump cũng đang gia tăng ở quê nhà giữa cuộc chiến và những hệ lụy kinh tế của nó.
This weakened position makes it even more likely that Trump will want to strike a deal with Xi to help end the war in Iran or ease trade tensions to help the economy at home. Taiwan may be the price of that – and, ultimately, peace.
Vị thế suy yếu này khiến khả năng Trump muốn đạt thỏa thuận với Tập Cận Bình để giúp chấm dứt cuộc chiến ở Iran hoặc giảm căng thẳng thương mại nhằm hỗ trợ nền kinh tế trong nước càng cao hơn. Đài Loan có thể là cái giá phải trả cho điều đó – và, cuối cùng, là hòa bình.
Andrew Gawthorpe is affiliated with the Foreign Policy Centre in London.
Andrew Gawthorpe làm việc tại Trung tâm Chính sách Đối ngoại ở London.
Read more
-
Kỷ nguyên hậu kháng sinh có thể mang lại điều gì cho y học hiện đại
What a ‘post-antibiotic era’ could mean for modern medicine
-
Gaza: sáu tháng ngừng bắn đã khiến lãnh thổ này tan hoang và người dân không thấy viễn cảnh nào cho tương lai của họ
Gaza: six months of ceasefire have left the territory in rubble and little vision for the future of its people