Giáo hoàng Leo cảnh báo về rủi ro của AI đối với nhân loại trong thông điệp đầu tiên
Pope Leo warns of AI’s risks to humanity in his first encyclical
The pope has warned that AI is never truly neutral: it reflects the society that made it. He has called for ethical oversight – and protecting workers.
Giáo hoàng đã cảnh báo rằng AI không bao giờ thực sự trung lập: nó phản ánh xã hội đã tạo ra nó. Ngài đã kêu gọi sự giám sát đạo đức – và bảo vệ người lao động.
Pope Leo XIV has just declared artificial intelligence one of the defining moral challenges of our time, in his first encyclical: a formal letter intended to guide moral, social and theological thought. Titled Magnifica Humanitas (Magnificent Humanity) , it argues technology must serve humanity, rather than concentrate power or weaken human dignity.
Giáo hoàng Leo XIV vừa tuyên bố trí tuệ nhân tạo là một trong những thách thức đạo đức định hình thời đại chúng ta, trong thông điệp toàn thể đầu tiên của ông: một bức thư chính thức nhằm hướng dẫn tư tưởng đạo đức, xã hội và thần học. Mang tiêu đề Magnifica Humanitas (Nhân loại Vĩ đại) , nó lập luận rằng công nghệ phải phục vụ nhân loại, thay vì tập trung quyền lực hoặc làm suy yếu phẩm giá con người.
He presented it at the Vatican alongside AI developer Christopher Olah, cofounder of Anthropic, who acknowledged that companies like his need moral guidance to guard against “incentives and constraints that can sometimes conflict with doing the right thing”, the New York Times reported.
Ông đã trình bày thông điệp này tại Vatican cùng với nhà phát triển AI Christopher Olah, đồng sáng lập Anthropic, người đã thừa nhận rằng các công ty như của ông cần sự hướng dẫn đạo đức để phòng ngừa những “xúc tác và ràng buộc đôi khi có thể xung đột với việc làm điều đúng đắn,” theo báo New York Times đưa tin.
“Technology is not simply a tool,” read the roughly 42,300-word open letter. “When it becomes the standard by which everything is judged, it begins to dictate what matters and what can be discarded, reducing creation to an object of exploitation and human beings to mere cogs in a system driven toward ever greater efficiency.”
“Công nghệ không chỉ đơn thuần là một công cụ,” bức thư mở dài khoảng 42.300 từ viết. “Khi nó trở thành tiêu chuẩn để đánh giá mọi thứ, nó bắt đầu quy định điều gì là quan trọng và điều gì có thể bị loại bỏ, làm giảm sự sáng tạo thành đối tượng khai thác và con người chỉ là những bánh răng đơn thuần trong một hệ thống hướng tới hiệu quả ngày càng lớn.”
It warns that AI is never truly neutral, but “takes on the characteristics of those who devise, finance, regulate and use it”. And it calls for ethical oversight, social justice, protection of workers, responsible governance and peace.
Thông điệp cảnh báo rằng AI không bao giờ thực sự trung lập, mà “mang đặc điểm của những người thiết kế, tài trợ, quản lý và sử dụng nó.” Và nó kêu gọi giám sát đạo đức, công bằng xã hội, bảo vệ người lao động, quản trị có trách nhiệm và hòa bình.
Automated warfare
Chiến tranh tự động hóa
The encyclical criticises the use of AI in warfare, calling for imposing the “most rigorous ethical constraints” on weapons developed using AI.
Tông thư chỉ trích việc sử dụng AI trong chiến tranh, kêu gọi áp đặt “các ràng buộc đạo đức nghiêm ngặt nhất” đối với vũ khí được phát triển bằng AI.
As governments invest heavily in autonomous military technologies and AI-assisted defence systems, the “growing ease” of deploying them makes war more likely and “less subject to human control”, it warns. This “violates the principle that armed force should be used only as a last resort in cases of legitimate self-defense”.
Nó cảnh báo rằng khi các chính phủ đầu tư mạnh vào công nghệ quân sự tự hành và hệ thống phòng thủ hỗ trợ AI, “sự dễ dàng ngày càng tăng” trong việc triển khai chúng khiến chiến tranh có khả năng xảy ra hơn và “ít chịu sự kiểm soát của con người”. Điều này “vi phạm nguyên tắc rằng vũ lực chỉ nên được sử dụng như biện pháp cuối cùng trong trường hợp tự vệ chính đáng”.
The letter also criticises the growing concentration of technological power, and systems that reduce people to data or economic functions. It promotes what it calls a “civilisation of love”, centred on human dignity, solidarity, truth, compassion and the common good.
Bức thư cũng chỉ trích sự tập trung quyền lực công nghệ ngày càng tăng, và các hệ thống giảm con người thành dữ liệu hoặc chức năng kinh tế. Nó đề cao cái mà nó gọi là “nền văn minh yêu thương”, tập trung vào phẩm giá con người, tình đoàn kết, sự thật, lòng trắc ẩn và lợi ích chung.
Pope Leo’s response to the the AI revolution deliberately references his predecessor Pope Leo XIII’s response to the problems of the Industrial Revolution, Rerum Novarum (“Of New Things”) , in 1891. Though Magnifica Humanitas was released on May 25 2026, it is symbolically dated May 15, the date of Rerum Novarum.
Phản hồi của Giáo hoàng Leo về cuộc cách mạng AI đã cố ý tham chiếu đến phản hồi của người tiền nhiệm là Giáo hoàng Leo XIII về các vấn đề của Cách mạng Công nghiệp, Rerum Novarum (“Về Những Điều Mới”) , vào năm 1891. Mặc dù Magnifica Humanitas được phát hành vào ngày 25 tháng 5 năm 2026, nó được đánh dấu mang tính biểu tượng là ngày 15 tháng 5, ngày của Rerum Novarum.
Industrial Revolution to AI Revolution
Cách mạng Công nghiệp đến Cách mạng AI
An encyclical is not an ordinary papal statement. Traditionally addressed to bishops and the wider Catholic world, it is one of the Catholic church’s most authoritative teaching documents.
Một bản thông điệp không phải là một tuyên bố thông thường của giáo hoàng. Theo truyền thống, nó được gửi đến các giám mục và cộng đồng Công giáo rộng lớn hơn, và là một trong những tài liệu giáo huấn có thẩm quyền nhất của Giáo hội Công giáo.
The pope no longer has the direct political power the papacy held in the 19th century. But papal teaching still carries moral weight across a global Catholic network of schools, universities, charities, hospitals and community organisations.
Giáo hoàng không còn quyền lực chính trị trực tiếp như giáo quyền từng nắm giữ vào thế kỷ 19. Nhưng giáo huấn của giáo hoàng vẫn mang sức nặng đạo đức trên khắp mạng lưới Công giáo toàn cầu gồm các trường học, đại học, tổ chức từ thiện, bệnh viện và các tổ chức cộng đồng.
The Vatican cannot regulate AI. It cannot write safety standards, police data centres, or force companies to disclose how their systems work. But it can help shape the moral terms of the debate. For more than a century, Catholic social teaching has influenced public arguments about work, inequality, poverty, human dignity and the ethical limits of economic power.
Vatican không thể điều chỉnh AI. Nó không thể viết ra các tiêu chuẩn an toàn, kiểm soát các trung tâm dữ liệu, hay buộc các công ty phải tiết lộ cách thức hoạt động của hệ thống của họ. Nhưng nó có thể giúp định hình các khía cạnh đạo đức của cuộc tranh luận. Trong hơn một thế kỷ, giáo huấn xã hội Công giáo đã ảnh hưởng đến các cuộc tranh luận công khai về lao động, bất bình đẳng, nghèo đói, phẩm giá con người và giới hạn đạo đức của quyền lực kinh tế.
Although popes issued encyclicals long before the modern era, Rerum Novarum made social encyclicals globally influential.
Mặc dù các giáo hoàng đã ban hành các bản thông điệp từ rất lâu trước kỷ nguyên hiện đại, nhưng Rerum Novarum đã khiến các bản thông điệp xã hội có ảnh hưởng toàn cầu.
It confronted exploitative labour conditions, widening inequality, and conflict between workers and employers. Pope Leo XIII defended workers’ rights and argued that wealth carried social responsibilities. He criticised both unrestricted capitalism and revolutionary socialism.
Nó đã đối diện với các điều kiện lao động bóc lột, sự bất bình đẳng ngày càng gia tăng, và xung đột giữa người lao động và người sử dụng lao động. Giáo hoàng Leo XIII đã bảo vệ quyền của người lao động và lập luận rằng sự giàu có mang trách nhiệm xã hội. Ông đã chỉ trích cả chủ nghĩa tư bản vô giới hạn và chủ nghĩa xã hội cách mạng.
The document influenced debates about labour rights and economic justice well beyond the church. In Australia in 1907, Justice H.B. Higgins drew on Rerum Novarum when establishing principles for a fair living wage.
Văn kiện này đã ảnh hưởng đến các cuộc tranh luận về quyền lao động và công bằng kinh tế vượt ra ngoài phạm vi của nhà thờ. Tại Úc vào năm 1907, Thẩm phán H.B. Higgins đã viện dẫn Rerum Novarum khi thiết lập các nguyên tắc cho mức lương đủ sống công bằng.
Pope Leo XIV’s encyclical attempts to do for the AI age what Rerum Novarum did for the industrial age: provide a moral framework for a technological transformation reshaping work, power and human relationships.
Bản thông điệp của Giáo hoàng Leo XIV cố gắng làm cho kỷ nguyên AI những gì Rerum Novarum đã làm cho kỷ nguyên công nghiệp: cung cấp một khung khổ đạo đức cho một sự chuyển đổi công nghệ đang tái định hình công việc, quyền lực và các mối quan hệ con người.
Human dignity in the age of algorithms
Phẩm giá con người trong kỷ nguyên thuật toán
Pope Leo XIV argues human rights are not granted by governments or corporations: they arise from the intrinsic dignity of every person. Technologies should serve humanity rather than reduce people to data, economic units or optimisation problems.
Giáo hoàng Leo XIV lập luận rằng nhân quyền không do chính phủ hay tập đoàn ban tặng: chúng bắt nguồn từ phẩm giá nội tại của mỗi người. Công nghệ nên phục vụ nhân loại thay vì quy giản con người thành dữ liệu, đơn vị kinh tế hay các bài toán tối ưu hóa.
He builds on Pope Francis’ critique of “the tendency to let the logic of efficiency, control and profit alone shape personal, social and economic decisions”, in his 2015 encyclical. It, too, warned of the risks of technology.
Ông xây dựng trên lời phê bình của Giáo hoàng Phanxicô về “xu hướng để logic hiệu quả, kiểm soát và lợi nhuận định hình các quyết định cá nhân, xã hội và kinh tế”, trong thông điệp năm 2015 của ông. Thông điệp này cũng cảnh báo về những rủi ro của công nghệ.
Pope Leo XIV argues moral responsibility can’t be transferred to automated systems, regardless of how sophisticated they become. He also rejects transhumanist ideas that human limitations should be technologically overcome, arguing vulnerability, dependence and imperfection are essential to being human. Relationships, care, solidarity and compassion are not weaknesses. “Humanity flourishes not despite limitations, but often through them.”
Giáo hoàng Leo XIV lập luận rằng trách nhiệm đạo đức không thể chuyển giao cho các hệ thống tự động, bất kể chúng trở nên tinh vi đến mức nào. Ông cũng bác bỏ các ý tưởng siêu nhân loại (transhumanist) cho rằng những giới hạn của con người nên được vượt qua bằng công nghệ, lập luận rằng sự dễ bị tổn thương, sự phụ thuộc và sự không hoàn hảo là thiết yếu để làm người. Các mối quan hệ, sự chăm sóc, tình đoàn kết và lòng trắc ẩn không phải là điểm yếu. “Nhân loại phát triển không phải bất chấp những giới hạn, mà thường là nhờ chúng.”
Running throughout the encyclical is a contrast between a “culture of power” and a “civilization of love”. One treats technology primarily as a tool for domination and control. The other places human dignity, justice and care at the centre of social life.
Xuyên suốt thông điệp là sự tương phản giữa “văn hóa quyền lực” và “nền văn minh yêu thương”. Cái thứ nhất xem công nghệ chủ yếu là công cụ thống trị và kiểm soát. Cái thứ hai đặt phẩm giá con người, công lý và sự chăm sóc vào trung tâm của đời sống xã hội.
Why this matters
Tại sao điều này lại quan trọng
The significance of Magnifica Humanitas lies in its ability to shape public conversation and moral imagination. Moral frameworks matter. They influence what societies fear, what they tolerate, what they defend – and what they refuse to sacrifice.
Tầm quan trọng của Magnifica Humanitas nằm ở khả năng định hình các cuộc thảo luận công khai và trí tưởng tượng đạo đức. Các khuôn khổ đạo đức rất quan trọng. Chúng ảnh hưởng đến những gì xã hội sợ hãi, những gì họ dung thứ, những gì họ bảo vệ – và những gì họ từ chối hy sinh.
Governments are investing in AI capability while still developing frameworks for transparency, accountability and safe deployment. Businesses are adopting AI tools at speed. Schools and universities are rethinking assessment, authorship and learning. Workers are being asked to adapt to systems they did not design and often cannot challenge. And citizens are increasingly governed, assessed and targeted by automated systems they may never see.
Các chính phủ đang đầu tư vào năng lực AI đồng thời phát triển các khuôn khổ về tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và triển khai an toàn. Các doanh nghiệp đang áp dụng các công cụ AI với tốc độ nhanh chóng. Các trường học và đại học đang xem xét lại việc đánh giá, quyền tác giả và học tập. Người lao động đang được yêu cầu thích nghi với các hệ thống mà họ không thiết kế và thường không thể thách thức. Và công dân ngày càng bị các hệ thống tự động quản lý, đánh giá và nhắm mục tiêu mà họ có thể không bao giờ thấy.
Pope Leo XIV’s intervention reminds us the central question is not whether AI will be powerful: it already is. The question is whether that power will be made answerable to human dignity.
Sự can thiệp của Giáo hoàng Leo XIV nhắc nhở chúng ta rằng câu hỏi trung tâm không phải là liệu AI có mạnh mẽ hay không: nó đã mạnh mẽ rồi. Câu hỏi là liệu sức mạnh đó có được quy trách nhiệm với phẩm giá con người hay không.
The future of AI will not just be decided in laboratories, boardrooms or parliaments. It will also be decided by the moral limits societies are willing to set. Pope Leo XIV’s encyclical is an attempt to draw those limits.
Tương lai của AI sẽ không chỉ được quyết định trong các phòng thí nghiệm, phòng họp hay nghị viện. Nó còn được quyết định bởi những giới hạn đạo đức mà các xã hội sẵn lòng đặt ra. Bài viết của Giáo hoàng Leo XIV là một nỗ lực nhằm xác định những giới hạn đó.
The authors do not work for, consult, own shares in or receive funding from any company or organisation that would benefit from this article, and have disclosed no relevant affiliations beyond their academic appointment.
Các tác giả không làm việc cho, tư vấn, sở hữu cổ phần hay nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào được hưởng lợi từ bài viết này, và đã tiết lộ không có mối liên hệ nào liên quan ngoài vị trí học thuật của họ.
Read more
-
Cuộc diễu hành Ngày Chiến thắng được giản lược của Nga kể một câu chuyện: Xa xa sự phô trương, cuộc chiến ở Ukraine không đi theo kế hoạch của Putin.
Russia’s pared-down Victory Day parade tells a story: Away from the pomp, war in Ukraine is not going to Putin’s plan
-
Trí nhớ ảnh là huyền thoại – những gì nghiên cứu thực sự nói về việc ghi nhớ
Photographic memory is a myth – here’s what research really says about remembering