‘Không khí trong lành rất cần thiết’: 5 kết quả từ hội nghị thượng đỉnh đầu tiên của thế giới về việc chấm dứt nhiên liệu hóa thạch
‘Much-needed fresh air’: 5 outcomes from the world’s first summit on ending fossil fuels
The Santa Marta climate talks showed many countries want to move ahead with plans to end the use of fossil fuels, once and for all.
Các cuộc đàm phán khí hậu Santa Marta cho thấy nhiều quốc gia muốn tiến hành các kế hoạch chấm dứt việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch một lần và mãi mãi.
Almost 60 countries, representing about a third of the global economy, met in the Colombian port city of Santa Marta last week for the first international summit on the transition away from fossil fuels.
Gần 60 quốc gia, đại diện cho khoảng một phần ba nền kinh tế toàn cầu, đã họp tại thành phố cảng Santa Marta của Colombia vào tuần trước cho hội nghị thượng đỉnh quốc tế đầu tiên về quá trình chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch.
It was hailed as a bold step to shift global dependence on hydrocarbons into an era of clean energy. The group of 57 countries, including Australia, Canada, Norway and Brazil, launched a new international process to coordinate the global phase out of coal, oil and gas. This historic shift brings us closer to the end of fossil fuels.
Sự kiện này được ca ngợi là một bước đi táo bạo nhằm chuyển sự phụ thuộc toàn cầu vào hydrocarbon sang kỷ nguyên năng lượng sạch. Nhóm 57 quốc gia, bao gồm Úc, Canada, Na Uy và Brazil, đã khởi động một quy trình quốc tế mới để điều phối việc loại bỏ toàn cầu than đá, dầu mỏ và khí đốt. Sự chuyển đổi lịch sử này đưa chúng ta đến gần hơn với sự kết thúc của nhiên liệu hóa thạch.
Irene Vélez Torres, Colombia’s environment minister and chair of the talks, said: “We decided that the transition away from fossil fuels could no longer remain a slogan but must become a concrete, political and collective endeavour.”
Irene Vélez Torres, bộ trưởng môi trường Colombia và chủ tọa các cuộc đàm phán, cho biết: “Chúng tôi quyết định rằng quá trình chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch không thể chỉ còn là khẩu hiệu mà phải trở thành một nỗ lực cụ thể, mang tính chính trị và tập thể.”
Here are five key developments from Santa Marta.
Dưới đây là năm diễn biến chính từ Santa Marta.
1. Moving beyond negotiating deadlocks
1. Vượt qua bế tắc đàm phán
This meeting was a successful complement to the UN’s annual climate summits, not a replacement for them.
Cuộc họp này là sự bổ sung thành công cho các hội nghị thượng đỉnh khí hậu thường niên của Liên Hợp Quốc, chứ không phải là sự thay thế.
Decisions at UN climate meetings are made by consensus. Outcomes such as the 2015 Paris Agreement have huge legitimacy because they are agreed by nearly 200 countries. But the consensus rules also allow a handful of fossil fuel producers such as Saudi Arabia and Russia to block progress.
Các quyết định tại các cuộc họp khí hậu của Liên Hợp Quốc được đưa ra bằng sự đồng thuận. Các kết quả như Thỏa thuận Paris năm 2015 có tính hợp pháp rất lớn vì chúng được gần 200 quốc gia đồng ý. Nhưng các quy tắc đồng thuận này cũng cho phép một số ít các nước sản xuất nhiên liệu hóa thạch như Ả Rập Xê Út và Nga cản trở tiến trình.
Holding a summit outside these formal UN talks brought much-needed fresh air to global climate diplomacy. Without petrostates blocking the way, willing countries were able to have pragmatic discussions about the legal, fiscal and economic measures needed for a coordinated wind down of fossil fuels.
Việc tổ chức một hội nghị thượng đỉnh bên ngoài các cuộc đàm phán chính thức của Liên Hợp Quốc đã mang lại luồng gió mới rất cần thiết cho ngoại giao khí hậu toàn cầu. Nếu không có các quốc gia dầu mỏ cản trở, các quốc gia sẵn lòng đã có thể thảo luận thực tế về các biện pháp pháp lý, tài khóa và kinh tế cần thiết để giảm dần nhiên liệu hóa thạch một cách phối hợp.
These discussions will now feed back into the next UN climate talks, to be held in Turkey in November. They will, for example, raise expectations that countries include timelines to end fossil fuel use in national climate plans.
Những cuộc thảo luận này hiện sẽ được đưa vào các cuộc đàm phán khí hậu Liên Hợp Quốc tiếp theo, dự kiến tổ chức tại Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 11. Ví dụ, chúng sẽ nâng cao kỳ vọng rằng các quốc gia sẽ đưa ra các mốc thời gian để chấm dứt việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong các kế hoạch khí hậu quốc gia.
2. Paths away from coal, oil and gas
2. Các lộ trình thoát khỏi than đá, dầu mỏ và khí đốt
Working groups were established in Santa Marta to help countries develop national and regional plans to move away from fossil fuels, with targets and timelines to end the use of coal, oil and gas.
Các nhóm công tác đã được thành lập tại Santa Marta để giúp các quốc gia phát triển các kế hoạch quốc gia và khu vực nhằm chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch, với các mục tiêu và khung thời gian chấm dứt việc sử dụng than đá, dầu mỏ và khí đốt.
France launched its national roadmap at the summit, pledging to end the use of coal by 2030, oil by 2045 and gas by 2050. Europe’s second-largest economy plans to close its last coal-fired power plant next year, while replacing oil with electricity for transport and switching from gas to heat pumps for home heating. France wants two out of three new cars to be electric by 2030 and will ban the installation of gas boilers in new homes this year.
Pháp đã công bố lộ trình quốc gia của mình tại hội nghị thượng đỉnh, cam kết chấm dứt sử dụng than đá vào năm 2030, dầu mỏ vào năm 2045 và khí đốt vào năm 2050. Nền kinh tế lớn thứ hai châu Âu này có kế hoạch đóng cửa nhà máy điện than cuối cùng vào năm tới, đồng thời thay thế dầu mỏ bằng điện năng cho giao thông vận tải và chuyển từ khí đốt sang bơm nhiệt để sưởi ấm gia đình. Pháp muốn hai trong ba ô tô mới là xe điện vào năm 2030 và sẽ cấm lắp đặt nồi hơi gas tại các ngôi nhà mới trong năm nay.
The ongoing US-Iran war has only added momentum for a shift to clean energy, as nations grapple with their dependence on imported fossil fuels amid the worst energy crisis in history.
Cuộc chiến Mỹ-Iran đang diễn ra chỉ làm tăng thêm động lực cho việc chuyển đổi sang năng lượng sạch, khi các quốc gia phải vật lộn với sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu trong bối cảnh cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất lịch sử.
Other nations are now expected to create plans to move away from fossil fuels and bring them to future summits.
Các quốc gia khác hiện được kỳ vọng sẽ xây dựng các kế hoạch để thoát khỏi nhiên liệu hóa thạch và trình bày chúng tại các hội nghị thượng đỉnh tương lai.
3. A science panel to guide the transition
3. Hội đồng khoa học hướng dẫn quá trình chuyển đổi
A new scientific panel launched in Santa Marta brings together experts in climate, economics, technology and law to advise policymakers as they draft plans to shift away from fossil fuels.
Một hội đồng khoa học mới được thành lập tại Santa Marta quy tụ các chuyên gia về khí hậu, kinh tế, công nghệ và luật pháp để tư vấn cho các nhà hoạch định chính sách khi họ soạn thảo kế hoạch chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch.
The panel will map out the most promising policies, regulations and financial arrangements to support the shift to clean energy. It is spearheaded by Professor Johan Rockstrom from the Potsdam Institute for Climate Impact Research.
Hội đồng này sẽ vạch ra các chính sách, quy định và sắp xếp tài chính đầy hứa hẹn nhất để hỗ trợ việc chuyển đổi sang năng lượng sạch. Hội đồng được dẫn dắt bởi Giáo sư Johan Rockstrom từ Viện Nghiên cứu Tác động Khí hậu Potsdam.
Ahead of Santa Marta, a global group of researchers released a report listing 12 high-level actions nations can take to support a fossil-fuel phaseout.
Trước thềm hội nghị Santa Marta, một nhóm các nhà nghiên cứu toàn cầu đã công bố một báo cáo liệt kê 12 hành động cấp cao mà các quốc gia có thể thực hiện để hỗ trợ việc loại bỏ nhiên liệu hóa thạch.
4. Tuvalu to host next summit, with Irish support
4. Tuvalu sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh tiếp theo, với sự hỗ trợ của Ireland
Tuvalu will host the next meeting on ending fossil fuels in 2027. As a low-lying island nation, Tuvalu’s future is threatened by sea-level rise. The Pacific nation has led global climate diplomacy for decades.
Tuvalu sẽ tổ chức cuộc họp tiếp theo về việc chấm dứt nhiên liệu hóa thạch vào năm 2027. Là một quốc đảo thấp, tương lai của Tuvalu bị đe dọa bởi mực nước biển dâng. Quốc gia Thái Bình Dương này đã dẫn đầu ngoại giao khí hậu toàn cầu trong nhiều thập kỷ.
“If we are to address the climate change issue, we have to address the root cause, and the root cause is the fossil fuel industry,” said Maina Talia, Tuvalu’s climate change minister.
“Nếu chúng ta muốn giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu, chúng ta phải giải quyết nguyên nhân gốc rễ, và nguyên nhân gốc rễ là ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch,” Bộ trưởng Bộ biến đổi khí hậu Tuvalu, Maina Talia, cho biết.
That there are plans for a second summit is meaningful in itself. A single conference could be a flash in the pan. But a series marks the birth of a new international process with buy in from both wealthy nations and developing countries. This year’s summit was co-hosted with the Netherlands and next year will be co-hosted with Ireland.
Việc có kế hoạch cho một hội nghị thượng đỉnh thứ hai tự nó đã mang ý nghĩa lớn. Một hội nghị đơn lẻ có thể chỉ là nhất thời. Nhưng một chuỗi sự kiện đánh dấu sự ra đời của một quy trình quốc tế mới với sự đồng thuận từ cả các quốc gia giàu có và các nước đang phát triển. Hội nghị thượng đỉnh năm nay được đồng tổ chức với Hà Lan và năm tới sẽ được đồng tổ chức với Ireland.
5. Toward a fossil fuel treaty
5. Hướng tới một hiệp ước về nhiên liệu hóa thạch
Today, fossil fuel producers plan to dig up more than double the amount of coal, oil and gas in 2030 than would be consistent with meeting shared climate goals.
Ngày nay, các nhà sản xuất nhiên liệu hóa thạch có kế hoạch khai thác lượng than, dầu và khí đốt vào năm 2030 nhiều hơn gấp đôi so với mức phù hợp để đạt được các mục tiêu khí hậu chung.
Tuvalu is part of a growing bloc of countries, including 11 Pacific nations, that wants a new treaty to phase out fossil fuel production. Such a treaty would have three elements: ending fossil fuel expansion; phasing down existing production; and supporting a just transition to clean energy.
Tuvalu là một phần của khối các quốc gia ngày càng lớn, bao gồm 11 quốc gia Thái Bình Dương, muốn có một hiệp ước mới để loại bỏ sản xuất nhiên liệu hóa thạch. Hiệp ước như vậy sẽ có ba yếu tố: chấm dứt mở rộng nhiên liệu hóa thạch; giảm dần sản xuất hiện có; và hỗ trợ quá trình chuyển đổi công bằng sang năng lượng sạch.
It would be similar to global agreements to phase out weapons, harmful substances or hazardous waste.
Nó sẽ tương tự như các thỏa thuận toàn cầu nhằm loại bỏ vũ khí, các chất độc hại hoặc chất thải nguy hại.
Climate diplomacy now runs at two speeds
Ngoại giao khí hậu hiện đang vận hành ở hai tốc độ
We will only appreciate the full significance of the Santa Marta summit in history’s rear-view mirror.
Chúng ta sẽ chỉ đánh giá đầy đủ ý nghĩa của hội nghị thượng đỉnh Santa Marta khi nhìn lại từ gương chiếu hậu của lịch sử.
But what is clear is that climate diplomacy now has two operating speeds. André Corrêa do Lago, who headed last year’s UN COP30 climate talks in Brazil, calls this “two-tier multilateralism”.
Nhưng điều rõ ràng là ngoại giao khí hậu hiện có hai tốc độ hoạt động. André Corrêa do Lago, người chủ trì các cuộc đàm phán khí hậu COP30 của Liên Hợp Quốc tại Brazil năm ngoái, gọi đây là “đa phương hóa hai cấp độ”.
The first speed is that of the UN climate talks, which are slower and anchored in consensus. They ensure legitimacy, universality and collective direction.
Tốc độ thứ nhất là các cuộc đàm phán khí hậu của Liên Hợp Quốc, vốn chậm hơn và dựa trên sự đồng thuận. Chúng đảm bảo tính hợp pháp, tính phổ quát và định hướng tập thể.
But what the Santa Marta conference shows is the existence of a second, much faster speed available to any country wanting to rapidly move to end the use of fossil fuels, once and for all.
Nhưng những gì hội nghị Santa Marta cho thấy là sự tồn tại của một tốc độ thứ hai, nhanh hơn nhiều, dành cho bất kỳ quốc gia nào muốn nhanh chóng chấm dứt việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch, một lần và mãi mãi.
Wesley Morgan is a Fellow with the Climate Council of Australia.
Wesley Morgan là Nghiên cứu viên tại Hội đồng Khí hậu Úc.
Read more
-
Mỹ đã sử dụng áp lực kinh tế từ lâu để đạt được các mục tiêu chính sách đối ngoại — cuộc chiến ở Iran cho thấy sức mạnh đó đã suy giảm như thế nào.
The US has long used economic coercion to achieve foreign policy goals — the war in Iran shows how that power has declined
-
Nicole Kidman đang được đào tạo để trở thành một ‘death doula’. Death doula là gì?
Nicole Kidman is training to be a ‘death doula’. What is a death doula?