Văn hóa đòi tiền: Rapper người Nigeria eLDee bàn về chuyện hẹn hò hiện đại trong ca khúc I Wish You Well

Billing culture: Nigerian rapper eLDee takes on modern dating in I Wish You Well

Văn hóa đòi tiền: Rapper người Nigeria eLDee bàn về chuyện hẹn hò hiện đại trong ca khúc I Wish You Well
Garhe Osiebe, Research Fellow, Rhodes University
Show
Hide
EN – VI
VI – EN
3000-5000 ▼
0-3000
3000-5000
5000-7000
7000-10000

If there was any doubt that “billing” has become central to Nigerian conversations about dating, money and gender, eLDee the Don has supplied a new soundtrack with the song I Wish You Well.

Nếu vẫn còn nghi ngờ về việc “đòi tiền” (billing) đã trở thành tâm điểm trong các cuộc trò chuyện của người Nigeria về hẹn hò, tiền bạc và giới tính, thì eLDee the Don đã mang đến một ca khúc mới mang tên I Wish You Well.

I study the intersection of popular music and politics in Nigeria. eLDee’s 2011 youth mobilisation campaign The Politics of Our Time was central to my analysis of electoral consciousness in the music of democratic Nigeria.

Tôi nghiên cứu sự giao thoa giữa âm nhạc đại chúng và chính trị ở Nigeria. Chiến dịch vận động giới trẻ năm 2011 của eLDee mang tên The Politics of Our Time từng đóng vai trò trọng tâm trong phân tích của tôi về ý thức cử tri trong âm nhạc của một nước Nigeria dân chủ.

The rapper, singer, producer and label boss hasn’t released much music in the past decade. This time his subject is not electoral politics or poor governance, but the hot topic of billing: the expectation that a man who expresses romantic interest should also finance a woman’s needs and lifestyle.

Rapper, ca sĩ, nhà sản xuất kiêm chủ hãng đĩa này không phát hành nhiều nhạc trong thập kỷ qua. Lần này, chủ đề của anh không phải là chính trị bầu cử hay quản1 trị yếu kém, mà là một đề tài đang rất “hot”: văn hóa đòi tiền (billing) – kỳ vọng rằng một người đàn ông bày tỏ sự quan tâm lãng mạn cũng đồng thời phải tài trợ cho nhu cầu và lối sống của người phụ nữ.

eLDee has gravitas. He occupies an important place in the history of popular music in democratic Nigeria. Through the Trybesmen and the broader Da Trybe movement, he helped shape Nigerian hip–hop in the late 1990s and 2000s.

eLDee có một sức nặng và uy tín lớn. Anh chiếm giữ một vị trí quan trọng trong lịch sử âm nhạc đại chúng tại một nước Nigeria dân chủ. Thông qua nhóm Trybesmen và phong trào rộng lớn hơn là Da Trybe, anh đã góp phần định hình nhạc hip-hop Nigeria vào cuối những năm 1990 và những năm 2000.

Songs like Plenty Nonsense, I Go Yarn, Bosi Gbangba, Big Boy and One Day combined entertainment with sharp observations about social aspiration, politics and everyday life. eLDee’s musical and political legacies formed the core of my chapter’s argument in The Politics of Laughter in the Social Media Age.

Những bài hát như Plenty Nonsense, I Go Yarn, Bosi Gbangba, Big Boy và One Day đã kết hợp tính giải trí với những quan sát sắc sảo về khát vọng xã hội, chính trị và đời sống thường ngày. Di sản âm nhạc và chính trị của eLDee đã tạo nên cốt lõi cho luận điểm trong chương sách của tôi tại ấn phẩm The Politics of Laughter in the Social Media Age.

I Wish You Well continues that tradition through humour. Assisted by comedian Lasisi Elenu, eLDee narrates an encounter with a woman he has barely met. She first asks for a loan, saying her car has been towed and that rent is due. The requests soon expand to travel, designer goods and other markers of luxury consumption.

I Wish You Well tiếp tục truyền thống đó thông qua sự hài hước. Được sự hỗ trợ của diễn viên hài Lasisi Elenu, eLDee kể lại cuộc gặp gỡ với một người phụ nữ mà anh hầu như chưa quen biết. Cô ấy mở lời vay tiền trước, nói rằng xe của mình bị cẩu đi và đã đến hạn đóng tiền nhà. Những yêu cầu nhanh chóng mở rộng sang du lịch, hàng hiệu và các biểu tượng tiêu dùng xa xỉ khác.

eLDee recognises the script and wittily declines the role assigned to him:

eLDee nhận ra kịch bản quen thuộc này và dí dỏm từ chối vai diễn được gán cho mình:

I ain’t the one. I wish you well.
Tôi không phải là người đó đâu. Chúc cô may mắn.

The song has further popularised the discussion about the relationship between romance, consumption and gender in Nigeria. Its use online is also extending to a wider conversation about having to financially support others, including relatives.

Bài hát đã góp phần phổ biến hơn nữa cuộc thảo luận về mối quan hệ giữa sự lãng mạn, tiêu dùng và giới tính ở Nigeria. Việc sử dụng bài hát trên không gian mạng cũng đang mở rộng thành một cuộc trò chuyện rộng lớn hơn về việc phải hỗ trợ tài chính cho những người khác, bao gồm cả họ hàng.

Afrobeats (Nigerian pop music) has long celebrated male wealth, generosity and conspicuous spending. The ideal successful man is often imagined as someone who can spend freely; at clubs, in restaurants, on fashion, travel, cars and romantic partners. Women, in turn, are frequently positioned as validators or beneficiaries of this prosperity.

Nhạc Afrobeats (nhạc pop Nigeria) từ lâu đã ca ngợi sự giàu có, sự hào phóng và thói quen tiêu xài hoang phí của nam giới. Người đàn ông thành công lý tưởng thường được hình dung là người có thể chi tiêu phóng khoáng; tại các câu lạc bộ, nhà hàng, cho thời trang, du lịch, xe hơi và bạn tình. Ngược lại, phụ nữ thường được đặt vào vị trí là những người công nhận hoặc thụ hưởng sự thịnh vượng đó.

So, in the billing culture debate, eLDee’s new track emerges as a bold and unusual outlier. It’s a crisp and witty takedown of a world and a popular culture where men are measured in money and women in beauty; where romance is a marketplace, intimacy is measured through transactions, and consumption becomes evidence of affection.

Vì vậy, trong cuộc tranh luận về văn hóa đòi tiền, ca khúc mới của eLDee xuất hiện như một điểm sáng táo bạo và khác thường. Đó là một lời châm biếm sắc sảo và dí dỏm về một thế giới và nền văn hóa đại chúng nơi đàn ông được đo lường bằng tiền bạc còn phụ nữ được đo bằng sắc đẹp; nơi sự lãng mạn là một khu chợ, sự thân mật được đong đếm qua các giao dịch, và sự tiêu dùng trở thành bằng chứng của tình cảm.

For better, for OPay

Sống lâu dài, vì OPay (For better, for OPay)

These shifting social expectations around romance are made even more visible through music videos and on social media, where public debates about what a woman may reasonably expect from a man play out. “For better, for OPay”, for example, is a playful catchphrase and internet meme that revises the marriage vows “for better, for worse” to describe Nigeria’s digital–payment culture.

Những kỳ vọng xã hội đang thay đổi này xung quanh chuyện tình cảm càng trở nên rõ ràng hơn qua các video âm nhạc và trên mạng xã hội, nơi diễn ra các cuộc tranh luận công khai về những gì một người phụ nữ có thể hợp lý mong đợi từ một người đàn ông. Chẳng hạn, câu nói vui và meme trên mạng “For better, for OPay” đã biến tấu lời thề hôn nhân “for better, for worse” (dù sung sướng hay gian khó) để mô tả văn hóa thanh toán kỹ thuật số của Nigeria.

There’s no doubt that the country’s difficult economy has also shaped the stakes of the dating game.

Không còn nghi ngờ gì nữa, nền kinh tế khó khăn của đất nước cũng đã định hình mức độ đặt cược trong trò chơi hẹn hò.

Intimate relationships may become part of the informal systems through which people manage everyday life. Rent, transport, food, education, healthcare and family obligations all enter the emotional economy of dating.

Các mối quan hệ thân mật có thể trở thành một phần của hệ thống phi chính thức mà qua đó mọi người quản lý cuộc sống hàng ngày. Tiền nhà, phương tiện đi lại, thức ăn, giáo dục, chăm sóc sức khỏe và các nghĩa vụ gia đình đều bước vào nền kinh tế cảm xúc của việc hẹn hò.

This is why eLDee’s new song matters. I Wish You Well is not most productively read as a simple complaint about “gold diggers”. It questions a gendered romantic economy in which men are expected to provide and women are expected to consume.

Đây là lý do tại sao bài hát mới của eLDee lại quan trọng. I Wish You Well không nên được hiểu một cách hiệu quả nhất chỉ là một lời phàn nàn đơn giản về những “kẻ đào mỏ”. Nó đặt câu hỏi về một nền kinh tế lãng mạn mang tính định giới, trong đó đàn ông phải có trách nhiệm cung cấp tài chính còn phụ nữ là người tiêu thụ.

The phone, restaurant meal, holiday, designer bag or apartment is no longer merely a possession or experience. In Nigeria’s social media economy, it may also function as evidence of social value. To be seen receiving such things can generate cultural capital. To provide them can become a performance of masculine success.

Chiếc điện thoại, bữa ăn nhà hàng, kỳ nghỉ, chiếc túi hàng hiệu hay căn hộ giờ đây không còn đơn thuần là một vật sở hữu hay trải nghiệm. Trong nền kinh tế truyền thông xã hội của Nigeria, chúng cũng có thể hoạt động như bằng chứng về giá trị xã hội. Được nhìn thấy nhận những thứ đó có thể tạo ra vốn văn hóa. Cung cấp chúng có thể trở thành một màn trình diễn về sự thành công của nam tính.

Both men and women can be constrained by this script. Billing is a gender bargain that both sexes have inherited, performed and reinforced.

Cả nam giới và nữ giới đều có thể bị ràng buộc bởi kịch bản này. Đòi tiền (billing) là một sự thỏa thuận ngầm về giới mà cả hai giới đều thừa kế, thực thi và củng cố.

By centering a loan request as the catalyst for the story and ending with a noncommittal, even sarcastic blessing, the song critiques a system that monetises intimacy but refuses to share surplus. It asks whether romance must begin with an invoice.

Bằng cách lấy yêu cầu vay tiền làm chất xúc tác cho câu chuyện và kết thúc bằng một lời chúc không mấy mặn mà, thậm chí mang tính châm biếm, bài hát phê phán một hệ thống kiếm tiền hóa sự thân mật nhưng lại từ chối chia sẻ thặng dư. Nó đặt câu hỏi liệu sự lãng mạn có nhất thiết phải bắt đầu bằng một tờ hóa đơn hay không.

Afrobeats does more than reflect social life. It gives listeners a language through which to engage on it. The most important question raised by eLDee’s song is not whether billing is right or wrong, but what kinds of relationships become possible when people refuse the script that makes money the main measure of women’s compliance.

Nhạc Afrobeats làm được nhiều điều hơn là chỉ phản ánh đời sống xã hội. Nó cung cấp cho người nghe một thứ ngôn ngữ để họ có thể tham gia tranh luận về vấn đề đó. Câu hỏi quan trọng nhất được đặt ra từ bài hát của eLDee không phải là việc đòi tiền là đúng hay sai, mà là những loại mối quan hệ nào sẽ trở nên khả thi khi mọi người từ chối kịch bản biến tiền bạc thành thước đo chính cho sự tuân vâng của phụ nữ.

Garhe Osiebe does not work for, consult, own shares in or receive funding from any company or organisation that would benefit from this article, and has disclosed no relevant affiliations beyond their academic appointment.

Garhe Osiebe không làm việc cho, không tư vấn cho, không sở hữu cổ phần trong hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể hưởng lợi từ bài viết này, và đã tuyên bố không có mối liên hệ nào khác ngoài học hàm học vị của mình.