Quần áo đầy giường nhưng không có bộ nào vừa mắt: Tâm lý đằng sau sự khủng hoảng tủ đồ theo mùa

Clothes on the bed, nothing feels right: the psychology behind your seasonal wardrobe meltdown

Quần áo đầy giường nhưng không có bộ nào vừa mắt: Tâm lý đằng sau sự khủng hoảng tủ đồ theo mùa
Catherine Greenwood, Lecturer in Digital Marketing, University of Lancashire
Show
Hide
EN – VI
VI – EN
3000-5000 ▼
0-3000
3000-5000
5000-7000
7000-10000

The clocks have gone back, and suddenly getting dressed feels more difficult. The coat you wore constantly last winter is still hanging in the wardrobe, but it no longer looks quite how you remember. The boots you loved in February don’t seem to go with anything, while a jumper that once felt like you somehow doesn’t anymore.

Đồng hồ đã quay ngược lại, và bỗng chốc việc mặc quần áo trở nên khó khăn hơn. Chiếc áo khoác bạn mặc suốt mùa đông năm ngoái vẫn đang treo trong tủ, nhưng trông nó không còn giống như trong trí nhớ của bạn nữa. Đôi bốt bạn từng yêu thích hồi tháng Hai dường như chẳng hợp với thứ gì, trong khi chiếc áo len từng có vẻ “rất hợp cạ” nay lại chẳng còn mang lại cảm giác đó nữa.

Perhaps we’ve all simply forgotten how to dress for the cold. But there is something peculiar about returning to clothes we know so well and finding them unexpectedly unfamiliar.

Có lẽ tất cả chúng ta đơn giản là đã quên mất cách ăn mặc cho mùa lạnh. Nhưng có một điều kỳ lạ là khi quay lại với những bộ quần áo quen thuộc, chúng ta lại cảm thấy chúng xa lạ một cách bất ngờ.

As seasons change, we go back to garments we have worn before, but we don’t return to the same routines, experiences or even ways of feeling in our bodies. The seasons repeat, but our lives don’t.

Khi các mùa thay đổi, chúng ta quay lại với những trang phục từng mặc, nhưng chúng ta không quay lại với những thói quen, trải nghiệm hay thậm chí là cách cảm nhận trong cơ thể giống như trước. Các mùa lặp lại, nhưng cuộc sống của chúng ta thì không.

In her 2007 book Why Women Wear What They Wear, anthropologist Sophie Woodward observed women choosing their clothes in the privacy of their bedrooms. She found that getting dressed was not simply about selecting an outfit. It involved negotiating how they wanted to look, what felt comfortable and how others might see them.

Trong cuốn sách xuất bản năm 2007 *Why Women Wear What They Wear* (tạm dịch: *Vì sao phụ nữ mặc những gì họ mặc*) , nhà nhân chủng học Sophie Woodward đã quan sát phụ nữ chọn trang phục trong không gian riêng tư của phòng ngủ họ. Bà phát hiện ra rằng việc mặc quần áo không đơn thuần chỉ là chọn một bộ đồ. Nó liên quan đến việc đàm phán xem họ muốn trông như thế nào, cảm thấy thoải mái ra sao và người khác sẽ nhìn nhận họ thế nào.

Woodward identified the importance of habitual clothing: garments we reach for regularly because we’ve learned how to wear them. By the end of summer, we know which trousers work with which shoes, how a dress moves and which combinations make us feel like ourselves. Those choices have become familiar through repetition.

Woodward đã chỉ ra tầm quan trọng của trang phục thói quen: những bộ đồ mà chúng ta với tới một cách thường xuyên bởi vì chúng ta đã học được cách mặc chúng. Đến cuối mùa hè, chúng ta biết chiếc quần nào hợp với đôi giày nào, một chiếc chiếc váy chuyển động ra sao và sự kết hợp nào khiến chúng ta cảm thấy là chính mình. Những lựa chọn đó đã trở nên quen thuộc thông qua sự lặp đi lặp lại.

Colder weather interrupts that familiarity. We bring back coats, tights, boots and layers, but they belong to combinations we haven’t practised for months. We may remember liking an outfit without immediately remembering how to inhabit it.

Thời tiết lạnh hơn làm gián đoạn sự quen thuộc đó. Chúng ta mang áo khoác, quần tất, bốt và các lớp áo chồng lên nhau trở lại, nhưng chúng thuộc về những sự kết hợp mà chúng ta đã không thực hành trong nhiều tháng. Chúng ta có thể nhớ là mình thích một bộ đồ nào đó nhưng lại không ngay lập tức nhớ cách để hòa mình vào nó.

Figure
Clothes that felt like ‘you’ last autumn may suddenly not suit your vibe. Andrii Iemelianenko/Shutterstock
Những bộ quần áo từng mang lại cảm giác là ‘chính bạn’ vào mùa thu năm ngoái có thể đột nhiên không còn phù hợp với phong cách của bạn nữa. Andrii Iemelianenko/Shutterstock

Our wardrobes hold more than clothes

Tủ quần áo của chúng ta chứa đựng nhiều thứ hơn là quần áo

Woodward’s research also helps us think about the different kinds of time contained within a wardrobe. Fashion operates through seasons, but our clothes accumulate across years, jobs, relationships and changing circumstances. A wardrobe can hold several periods of a life at once.

Nghiên cứu của Woodward cũng giúp chúng ta suy nghĩ về những loại thời gian khác nhau bên trong một tủ quần áo. Thời trang vận hành theo các mùa, nhưng quần áo của chúng ta tích lũy qua nhiều năm, công việc, các mối quan hệ và những hoàn cảnh thay đổi. Một tủ quần áo có thể chứa đựng nhiều giai đoạn của cuộc đời cùng một lúc.

Clothing and textile expert Carole Hunt has researched the relationship between clothing and the past. She argues that textiles can act as carriers of knowledge and prompt recollection, sometimes through unexpected encounters. Think of pulling on a winter coat and finding an old train ticket in the pocket, or recognising the weight of a scarf you wore every day during a particular winter.

Chuyên gia về quần áo và dệt may Carole Hunt đã nghiên cứu mối quan hệ giữa trang phục và quá khứ. Bà lập luận rằng hàng dệt may có thể đóng vai trò là vật mang đựng tri thức và khơi gợi hồi ức, đôi khi thông qua những cuộc chạm trán bất ngờ. Hãy nghĩ đến cảm giác xỏ vào chiếc áo khoác mùa đông và tìm thấy một chiếc vé tàu cũ trong túi, hoặc nhận ra sức nặng của chiếc khăn choàng cổ mà bạn đã đeo mỗi ngày trong một mùa đông đặc biệt nào đó.

The garment does not have to be special to recall a time or place. Sometimes it is precisely the ordinary things we wore without thinking that become attached to our memories. This can make getting dressed feel unexpectedly difficult, particularly when clothes remind us of a time in our lives that feels different from the one we are living now.

Trang phục không nhất thiết phải đặc biệt mới có thể gợi lại một thời điểm hay địa điểm nào đó. Đôi khi chính những món đồ bình thường mà chúng ta mặc không chút suy nghĩ lại gắn liền với ký ức của chúng ta. Điều này có thể khiến việc mặc đồ trở nên khó khăn một cách bất ngờ, đặc biệt là khi quần áo nhắc nhở chúng ta về một khoảng thời gian trong đời vốn khác biệt so với hiện tại chúng ta đang sống.

But the transition to colder weather wardrobes is physical as well as emotional. Fashion sociologist Joanne Entwistle describes getting dressed as a “situated bodily practice”: this means clothing is experienced through both the body and the social circumstances in which we wear it.

Nhưng quá trình chuyển đổi sang tủ quần áo thời tiết lạnh không chỉ mang tính cảm xúc mà còn mang tính thể chất. Nhà xã hội học thời trang Joanne Entwistle mô tả việc mặc quần áo là một “thực hành thể xác có bối cảnh”: điều này có nghĩa là trang phục được trải nghiệm thông qua cả cơ thể lẫn các hoàn cảnh xã hội mà trong đó chúng ta mặc chúng.

Figure
The transition to colder weather wardrobes can be unexpectedly emotional. Krakenimages/Shutterstock
Quá trình chuyển đổi sang tủ quần áo mùa lạnh có thể mang lại nhiều cảm xúc một cách bất ngờ. Krakenimages/Shutterstock

Summer dressing can involve familiar sensations of bare ankles, lightweight fabric and uncovered arms. Winter asks us to adjust to the weight of coats, the restriction of layers, the feel of tights or the unfamiliar shape of boots. Even when an outfit looks right, it might not yet feel right.

Việc ăn mặc vào mùa hè có thể mang lại những cảm giác quen thuộc như mắt cá chân trần, vải mỏng nhẹ và tay áo không che chắn. Mùa đông đòi hỏi chúng ta phải thích nghi với sức nặng của áo khoác, sự gò bó của các lớp áo, cảm giác mặc quần tất hay hình dáng lạ lẫm của những đôi bốt. Ngay cả khi một bộ trang phục trông có vẻ ổn, thì có thể nó vẫn chưa mang lại cảm giác đúng điệu.

The light has changed too. The clocks going back shift daylight within our daily routines, while the shortening days and lower winter sun change the settings in which we see ourselves. A familiar colour can appear different under a bedroom bulb from how it looks in the pale afternoon light. We are adjusting not only to wearing different clothes, but to seeing ourselves differently in them.

Ánh sáng cũng đã thay đổi. Việc đồng hồ quay ngược lại làm dịch chuyển ánh sáng ban ngày trong các thói quen hàng ngày của chúng ta, trong khi những ngày ngắn lại và mặt trời mùa đông thấp hơn làm thay đổi bối cảnh mà chúng ta nhìn nhận bản thân. Một màu sắc quen thuộc có thể trông khác dưới ánh đèn phòng ngủ so với khi ở trong ánh sáng nhạt nhợt của buổi chiều. Chúng ta không chỉ đang thích nghi với việc mặc những bộ quần áo khác nhau, mà còn với việc nhìn nhận bản thân mình khác đi trong những bộ đồ đó.

This need not amount to an identity crisis. It suggests something subtler: the confidence we associate with personal style may depend partly on repeated, ordinary encounters with our clothes. When those encounters change, familiarity has to be rebuilt.

Điều này không nhất thiết phải biến thành một cuộc khủng hoảng danh tính. Nó gợi ý một điều tinh tế hơn: sự tự tin mà chúng ta gắn liền với phong cách cá nhân có thể phụ thuộc một phần vào những cuộc chạm trán lặp đi lặp lại và bình thường với quần áo của chúng ta. Khi những cuộc chạm trán đó thay đổi, sự quen thuộc phải được xây dựng lại.

Buying something new isn’t the answer

Mua món đồ mới không phải là câu trả lời

There is an irony in the fashion industry’s response to autumn. Each year, the season is presented as an invitation to start again, with new colours, silhouettes and supposedly essential purchases. Yet feeling uncertain about what to wear does not necessarily mean there is anything wrong with the clothes we already own.

Có một sự trớ trêu trong phản ứng của ngành thời trang đối với mùa thu. Mỗi năm, mùa này được giới thiệu như một lời mời gọi để bắt đầu lại, với những màu sắc, kiểu dáng và những món đồ mua sắm được cho là thiết yếu. Tuy nhiên, việc cảm thấy bất định về những gì nên mặc không nhất thiết có nghĩa là quần áo chúng ta đang sở hữu có vấn đề gì.

Before deciding that last winter’s coat or favourite jumper no longer feels right, try it with something you regularly wear now, rather than attempting to recreate an outfit from the previous year. Taking photographs of different combinations can help you see possibilities you might otherwise overlook, although the real test is often wearing those clothes again. Something that feels unfamiliar in front of the mirror may feel quite different after an ordinary day spent wearing it.

Trước khi quyết định rằng chiếc áo khoác của mùa đông năm ngoái hoặc chiếc áo len yêu thích không còn phù hợp nữa, hãy thử phối nó với một món đồ bạn vẫn thường mặc hiện nay, thay vì cố gắng tái tạo lại một bộ trang phục từ năm trước. Việc chụp lại ảnh các sự kết hợp khác nhau có thể giúp bạn nhìn thấy những khả năng mà nếu không bạn có thể đã bỏ qua, mặc dù bài kiểm tra thực tế thường là mặc lại những bộ quần áo đó. Một món đồ trông có vẻ lạ lẫm trước gương có thể mang lại cảm giác hoàn toàn khác sau một ngày bình thường mặc nó.

This does not mean you should hold on to everything. Our tastes, circumstances and practical needs change, and some clothes may genuinely no longer have a place in your wardrobe. But there is a difference between a garment no longer being right and simply having forgotten what it feels like to wear it.

Điều này không có nghĩa là bạn nên giữ lại mọi thứ. Gu thẩm mỹ, hoàn cảnh và nhu cầu thực tế của chúng ta thay đổi, và một số quần áo có thể thực sự không còn chỗ đứng trong tủ đồ của bạn nữa. Nhưng có sự khác biệt giữa việc một trang phục không còn phù hợp và việc đơn giản là bạn đã quên mất cảm giác mặc nó ra sao.

Perhaps that’s why the first cold weeks of autumn can feel so unsettling. We return to familiar clothes expecting to feel familiar ourselves, but personal style isn’t something we establish once and keep unchanged. It’s a relationship we continually remake with the things we wear.

Có lẽ đó là lý do tại sao những tuần lạnh giá đầu tiên của mùa thu lại có thể khiến người ta bồn chồn đến vậy. Chúng ta quay lại với những bộ quần áo quen thuộc với mong muốn bản thân cũng sẽ cảm thấy quen thuộc, nhưng phong cách cá nhân không phải là thứ chúng ta thiết lập một lần rồi giữ nguyên không đổi. Đó là một mối quan hệ mà chúng ta liên tục bồi đắp lại với những gì mình mặc.

Catherine Greenwood does not work for, consult, own shares in or receive funding from any company or organisation that would benefit from this article, and has disclosed no relevant affiliations beyond their academic appointment.

Catherine Greenwood không làm việc cho, không tư vấn, không sở hữu cổ phần hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể hưởng lợi từ bài viết này, đồng thời không tiết lộ bất kỳ mối liên hệ nào vượt ngoài phạm vi học thuật của mình.