Partita của Barbara Kingsolver: câu chuyện cảm động về một nghệ sĩ dương cầm đang nỗ lực hòa quyện các nhịp điệu trong cuộc đời mình
Partita by Barbara Kingsolver: the touching story of a musician striving to bring the movements of her life together

Partita là một tác phẩm âm nhạc, thường dành cho nghệ sĩ độc tấu. Khi Livia, nhân vật chính trong cuốn sách mới của Barbara Kingsolver, giải thích cho Sigurd khi họ bắt đầu một mối tình say đắm, rằng nó “được cấu thành từ rất nhiều phần với nhịp điệu và tâm trạng khác nhau. […] Các phần đều khác nhau, và nhiệm vụ của người nghệ sĩ là làm sao để tất cả hòa quyện lại thành một tổng thể trọn vẹn.”
Livia
Livia mới 20 tuổi khi theo học tại Đại học Indiana, ở xa nhà và giành được học bổng âm nhạc danh giá. Bị cuốn theo khát vọng vươn tới sự hoàn hảo và một tình yêu tuyệt mỹ, cô vẫn chưa biết rằng cuộc đời mình sẽ chính là một bản partita, một bản nhạc mà cô phải tự tay hoàn thiện.
Những phần đối lập trong cuộc đời Livia bao gồm ba mối quan hệ tình cảm, tài năng chơi piano xuất chúng, hai tổn thương thể xác, mối quan hệ căng thẳng với một người mẹ bạo lực và thiếu thốn tình thương, nhiều mất mát, những sự thật chưa từng ngỏ lời, những người bạn trung thành và vụ tự tử của người anh trai. Nỗi đau mất anh đã kìm nén Livia trong suốt nhiều thập kỷ. Cô tập trung vào kỹ nghệ piano đỉnh cao – thứ càng lúc càng đưa cô rời xa việc thấu hiểu chính mình – cho đến khi cô buộc phải trở về nhà.
Được đặt tên theo các yếu tố của cấu trúc âm nhạc, các chương của Partita đan xen giữa những sự kiện định hình tuổi thiếu niên và đầu đời của Livia, với hiện tại của câu chuyện khi Livia ở độ tuổi giữa 40, đang dọn dẹp ngôi nhà của người mẹ tích trữ đồ đạc sau khi bà qua đời. Tại đây, cô trò chuyện với Mickie, chị dâu của cô, đồng thời là một giáo viên văn học Anh, về mục đích của nghệ thuật.
Đối với Mickie, chức năng của nghệ thuật là “giúp bạn yêu đời hơn”. Tuy nhiên, đối với Livia thì khác. Livia gần đây vừa cấm một học trò piano của mình, một thiếu nữ bướng bỉnh, chơi bản hit nhạc đồng quê *Go Rest High on that Mountain* của Vince Gill trong một buổi biểu diễn trang trọng, mặc dù cô bé muốn chơi bài hát đó để tưởng nhớ người cha quá cố. Livia lập luận rằng việc đọc hoặc chơi các tác phẩm kinh điển mang lại giá trị nội tại, đòi hỏi sự nỗ lực để thấu hiểu những tác phẩm phức tạp. Đối với Livia, nghệ thuật giúp cá nhân học hỏi và trưởng thành. Nó làm phong phú thêm cuộc đời họ, thay vì chỉ đơn thuần phản chiếu nó.
Cuộc trò chuyện này tương phản với một sự kiện trước đó. Livia phải nỗ lực nhiều hơn các bạn đồng trang lứa ở trường đại học để giành được sự tôn trọng từ các giảng viên, kìm nén giọng địa phương vùng nông thôn Tennessee và che giấu những lỗ hổng trong học thức của mình. Livia nhanh chóng tạo dựng được tên tuổi nhờ tài năng và động lực thể hiện những tác phẩm cực kỳ khó như *Gaspard de la Nuit*, một kiệt tác mà ngay cả nhà soạn nhạc Maurice Ravel cũng không thể chơi nổi.
Cô bắt đầu nhận thức rõ rệt sự phân hóa giai cấp sâu sắc, càng trở nên gay gắt hơn khi cô gặp Sigurd, một nhà tổ chức công đoàn trong khuôn viên trường. Cuốn sách truyền tải sự phức tạp về mặt kinh tế xã hội khi theo đuổi giáo dục bậc cao của nhiều người: mô tả các suất học bổng đại học, lao động thời vụ, y tế và bảo hiểm, tiền thuê nhà và sự bất ổn tài chính.
Những cuộc trò chuyện với Sigurd dẫn đến một cuộc khủng hoảng – Livia tự hỏi: tại sao phải chịu đựng sự lo âu khi cố gắng làm chủ thứ âm nhạc phức tạp như vậy, trong khi chỉ có “một nhúm người đồng điệu trong xã hội lố bịch của chúng ta” mới có thể hiểu được thành tựu của cô?
Cuộc khủng hoảng này diễn ra trong phần sarabande của tiểu thuyết, phần thứ ba. Sarabande là một điệu nhạc điềm tĩnh, mang tính chiêm nghiệm hoặc có chiều sâu cảm xúc mãnh liệt. Sự chiêm nghiệm về nghệ thuật này được đặt song song với cuộc trò chuyện của cô với Mickie, diễn ra trong chương Khúc dạo đầu IV (Prelude IV) , khúc dạo đầu trung tâm của tác phẩm. Khi được đặt cạnh nhau, chúng cho thấy rằng nghệ thuật – chính là tiếng đàn piano của Livia – sẽ là thứ cô cần để kết hợp các yếu tố trong bản partita của mình thành một tổng thể mạch lạc.
Cho đến khi bản partita của cô có thể được thấu hiểu, Livia vẫn đang tìm kiếm điều gì đó. Chương “khúc mở đầu” (overture) , một dạng lời tựa, ngụ ý rằng điều đó chính là việc thấu hiểu cái chết của người anh trai – một sự kiện định hình khi cô 11 tuổi và anh trai 18 tuổi. Tuy nhiên, sự trọn vẹn chỉ đạt được ở phần cuối tác phẩm trong chương “al fine”. Chương này được đặt tên theo chỉ dẫn âm nhạc phổ biến của Ý xuất hiện ở cuối một bản nhạc, có chức năng hướng dẫn người biểu diễn chơi lại một đoạn và dừng lại khi họ gặp từ “fine” (hết) . Theo nghĩa này, trong chương “al fine”, Livia cần nhìn nhận lại những sự kiện trong quá khứ và sống trọn vẹn với chúng, thay vì kìm nén chúng.
Cô cần sắp xếp lại những cay đắng, hối tiếc, sự tức giận trước những bí mật không thành lời, tình cảm bị kìm nén, nỗi đau thể xác và niềm thương tiếc. Với âm nhạc là cốt lõi của tác phẩm, Livia được dẫn dắt đến một sự trọn vẹn mang lại cảm giác thỏa mãn và chân thực.
Tác giả từng giành nhiều giải thưởng và có sách bán chạy nhất toàn cầu Barbara Kingsolver đồng thời cũng là một nghệ sĩ dương cầm, như cô đã lưu ý trong phần lời cảm ơn của tiểu thuyết. Kingsolver mô tả việc tham gia các lớp học piano và sau đó là Trường Âm nhạc thuộc Đại học DePauw, lưu ý rằng: “Ở những vùng quê, nơi tầng lớp lao động sinh sống giống như nơi tôi lớn lên, âm nhạc cổ điển và nghệ thuật hàn lâm hầu như là những thứ tầm với.”
Cuốn tiểu thuyết là sự tri ân dành cho những giáo viên piano ở những cộng đồng đó, những người – giống như Livia – mang trong mình lịch sử cảm xúc phức tạp, tài năng đáng kinh ngạc, cùng hoàn cảnh gia đình và kinh tế xã hội nhiều trăn trở. Việc đính kèm danh sách những bản nhạc cổ điển được nhắc đến trong tiểu thuyết cùng số trang tương ứng là một cử chỉ đẹp, một cách để chia sẻ âm nhạc đó với người đọc, đưa họ vào một thế giới có vẻ xa vời.
Partita
Partita đã nhận được vô số lời ca ngợi và điều đó hoàn toàn xứng đáng. Tác phẩm được ca tụng là “một thành tựu kể chuyện bậc thầy, đong đầy những góc nhìn âm nhạc dễ tiếp cận ngay cả với những ai ít kiến thức về âm nhạc”. Nhưng đây cũng là một nghiên cứu nhân vật đầy mê hoặc về cuộc sống và các mối quan hệ của phụ nữ, cũng như về các thế hệ và truyền thống đang đổi thay của nước Mỹ. Tác phẩm sắc sảo, hấp dẫn, giàu có về mặt cảm xúc, và câu chuyện chữa lành được truyền tải một cách tinh tế, đầy sức thuyết phục.
Bài viết này có đề cập đến các cuốn sách được đưa vào vì lý do biên tập và có thể chứa các liên kết đến trang bookshop.org. Nếu bạn nhấp vào một trong các liên kết và tiến hành mua hàng, The Conversation UK có thể nhận được một khoản hoa hồng.
Jenni Ramone
Jenni Ramone không làm việc, tư vấn, sở hữu cổ phần hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể hưởng lợi từ bài viết này, đồng thời không tiết lộ bất kỳ mối liên hệ nào ngoài học hàm học vị của mình.
có thể bạn cũng quan tâm
-

Đôi mắt có thể tiết lộ điều gì về sức khỏe tim mạch của bạn
What your eyes could reveal about your heart health
-

Vết xước trên chiếc túi, vết lõm trên chiếc cốc – và đột nhiên bạn cảm thấy đã đến lúc phải mua một món đồ mới
A scuff on your bag, a dent in your mug – and suddenly it feels like time for a new one