Một bài chiêm nghiệm đầy chất thơ về chiếc lưỡi cũng đồng thời khám phá bạo lực và sự im lặng trong các gia đình

A poetic meditation on the tongue also explores violence and silence within families

Một bài chiêm nghiệm đầy chất thơ về chiếc lưỡi cũng đồng thời khám phá bạo lực và sự im lặng trong các gia đình
Jen Webb, Distinguished Professor Emerita of Creative Practice, Faculty of Arts and Design, University of Canberra
Show
Hide
EN – VI
VI – EN
3000-5000 ▼
0-3000
3000-5000
5000-7000
7000-10000

Tongue is a debut book, but Australian author Kathryn Crowcroft has previously published scholarly articles, poems and reviews. Tongue emerges from her doctorate, as the product of thinking and observations that couldn’t be contained within that work.

Tongue (Chiếc lưỡi) là cuốn sách đầu tay, nhưng tác giả người Úc Kathryn Crowcroft trước đây từng xuất bản các bài báo học thuật, thơ ca và bài phê bình. Tongue xuất hiện từ bậc học tiến sĩ của cô, là thành quả của những suy ngẫm và quan sát không thể chứa đựng hết trong công trình đó.

Review: Tongue – Kathryn Crowcroft (Giramondo)

Đánh giá: Tongue – Kathryn Crowcroft (Giramondo)

Tongue certainly shows its research DNA, but it is considerably more than that. The writing is exquisitely poetic; the hybrid structure suggests artistic innovation; and it balances reflections on the history of the tongue with an account of her own family relationships.

Tongue chắc chắn mang ADN nghiên cứu của nó, nhưng còn vượt trội hơn thế rất nhiều. Văn phong mang đậm chất thơ tuyệt mỹ; cấu trúc lai tạo cho thấy sự đổi mới nghệ thuật; và cuốn sách cân bằng giữa những suy ngẫm về lịch sử của chiếc lưỡi với câu chuyện về các mối quan hệ gia đình của chính cô.

The book straddles genres, blending nonfiction and memoir in a style identified as a “nodal essay”: a sequence of fragments, or discrete narrative nodes, rather than a conventional linear story.

Cuốn sách vượt qua ranh giới các thể loại, hòa trộn giữa phi hư cấu và hồi ký theo một phong cách được định nghĩa là “bài luận dạng nút” (nodal essay): một chuỗi các mảnh ghép, hoặc các mắt xích tường thuật rời rạc, thay vì một câu chuyện tuyến tính thông thường.

It seems to have been woven together from fragments of a life and memories of parent/child interactions, flavoured with quotations from archival documents, and coloured with vignettes of day–to–day interactions with colleagues – Florian, Rowan, Dora – who are given no backstory, nor identifiable features.

Tác phẩm dường như được dệt nên từ những mảnh đời và ký ức về các tương tác giữa cha mẹ và con cái, được tô điểm bằng những trích dẫn từ các tài liệu lưu trữ, và pha trộn với những bức tranh thu nhỏ về các tương tác hàng ngày với các đồng nghiệp – Florian, Rowan, Dora – những người không có lý lịch quá khứ hay đặc điểm nhận dạng rõ ràng.

Threaded through this fabric are interweaving strands that provide both the through–line for the story and the moments of illumination that make the reading so absorbing.

Xuyên suốt cấu trúc này là các mạch đan xen cung cấp cả đường dây xuyên suốt cho câu chuyện lẫn những khoảnh khắc bừng sáng khiến người đọc vô cùng đắm chìm.

A shapeshifter

Một sinh vật biến hình

One thread is, of course, the tongue. The book crafts an expansive and extensive portrait of that (rather unattractive) muscle that is, as she writes in the opening pages, “an organ moulded by the art of movement, a shapeshifter”.

Một mạch truyện tất nhiên chính là chiếc lưỡi. Cuốn sách tạo ra một chân dung bao quát và rộng lớn về khối cơ (khá kém thu hút) đó, như cô viết trong những trang đầu tiên, “một cơ quan được nhào nặn bởi nghệ thuật chuyển động, một kẻ biến hình”.

Accounts of its qualities, its composition and its function dot the pages, in descriptions that shift between the clinical and the lyrical. Here and there are images of tongues she has found in medieval or later medical texts.

Những miêu tả về các đặc tính, cấu trúc và chức năng của nó rải rác qua các trang sách, trong những lời mô tả dao động giữa tính y khoa lâm sàng và tính trữ tình. Ở đây và ở kia là hình ảnh những chiếc lưỡi mà cô tìm thấy trong các văn bản y học thời trung cổ hoặc cận đại.

One is a drawing of the papillae – the small bumps on the surface of the tongue – in which three tongues look exactly like strange beings relaxing on a park bench. Other images present cross–sections of membranes, a badly bitten tongue, one that is badly blistered, another that resembles a dragon … and so on.

Một trong số đó là bức vẽ về các nhú gai – những nốt sần nhỏ trên bề mặt lưỡi – trong đó ba chiếc lưỡi trông giống hệt như những sinh vật kỳ lạ đang thư giãn trên ghế đá công viên. Các hình ảnh khác thể hiện các mặt cắt của màng nhầy, một chiếc lưỡi bị cắn nát, một chiếc bị phồng rộp nặng, một chiếc khác giống như một con rồng… và cứ thế tiếp diễn.

Figure
Drawing of a tongue from a 1910 medical book. Wikimedia Commons, CC BY
Hình vẽ chiếc lưỡi từ một cuốn sách y học năm 1910. Wikimedia Commons, CC BY

Personally, I have always found the tongue to be a little repulsive, something best hidden away in the mouth, heard but not seen. Yet it is an important organ, and a significant part of the self. The tongue is what permits us to use speech, enabling us to tell poetry and stories and lies, providing us with “the sensations that motivate words into shapes”.

Cá nhân tôi luôn thấy chiếc lưỡi hơi ghê rợn, một thứ tốt nhất nên được giấu kín trong miệng, chỉ để nghe tiếng chứ không để nhìn thấy. Thế nhưng đây lại là một cơ quan quan trọng và là một phần đáng kể của bản ngã. Lưỡi là thứ cho phép chúng ta sử dụng ngôn từ, giúp chúng ta kể thơ ca, câu chuyện và những lời nói dối, mang lại cho chúng ta “những cảm giác thôi thúc các từ ngữ hình thành nên hình hài”.

But is also a problem for morality, as Crowcroft’s research demonstrates: tongues can’t be trusted because they speak of both the sacred and of sin; they communicate compassion as easily as cruelty; they celebrate both healthy communities and promulgate misogyny, racism and hatred.

Nhưng nó cũng là một vấn đề đối với đạo đức, như nghiên cứu của Crowcroft đã chứng minh: lưỡi không thể bị đặt trọn niềm tin bởi vì chúng nói về cả điều thiêng liêng lẫn tội lỗi; chúng truyền tải lòng trắc ẩn cũng dễ dàng như sự tàn nhẫn; chúng ca ngợi các cộng đồng lành mạnh đồng thời khơi mào cho sự kỳ thị phụ nữ, nạn phân biệt chủng tộc và lòng thù hận.

Mendacity and truth

Sự dối trá và sự thật

A second thread that runs through this book is Crowcroft’s family history, told in ways that tease out the often complex relationships between adult children and their parents.

Mạch truyện thứ hai xuyên suốt cuốn sách này là lịch sử gia đình của Crowcroft, được kể lại theo những cách làm rõ nét hơn mối quan hệ vốn thường phức tạp giữa những người con đã trưởng thành và cha mẹ của họ.

Crowcroft introduces her mother and then her late father and next, the ongoing impact his life and his person had on them both. Neither woman, it seems, has resolved their relationship to the dead husband, the dead father.

Crowcroft giới thiệu mẹ mình, sau đó là người cha quá cố, và tiếp theo là ảnh hưởng lâu dài mà cuộc đời và con người ông để lại cho cả hai mẹ con. Cả hai người phụ nữ dường như vẫn chưa thể giải quyết ổn thỏa mối quan hệ của họ với người chồng đã khuất, người cha đã khuất.

Neither can speak directly and transparently about this man of violence. Her mother only tells it slant; Crowcroft writes, for example, that when her mother says that “her rib is playing up”, she “speaks like occlusion […], says got fractured as opposed to he cracked it”.

Không ai trong số họ có thể nói một cách trực tiếp và minh bạch về người đàn ông bạo lực này. Người mẹ của cô chỉ kể lảng tránh; chẳng hạn, Crowcroft viết rằng khi mẹ cô nói “xương sườn của bà đang hành hạ”, bà “nói theo kiểu che giấu […], nói là bị gãy thay vì ông ta đã đánh rạn nó”.

The father threads right through the narrative, though Crowcroft herself avoids specifics, even when her friend Florian wants more detail: ‘Tell me what actually happened, he said“, because without detail, “he was left wondering whether the violence was significant”.

Người cha hiện diện xuyên suốt câu chuyện, mặc dù bản thân Crowcroft tránh đi vào chi tiết cụ thể, ngay cả khi người bạn Florian của cô muốn biết thêm chi tiết: ‘Hãy nói cho tôi biết điều gì thực sự đã xảy ra, anh ấy nói’, bởi vì nếu không có chi tiết, “anh ấy đành phải tự hỏi liệu hành vi bạo lực đó có thực sự đáng kể hay không”.

Perhaps this is why Crowcroft doesn’t come right out and describe the violence, blow by blow. She writes, in this respect, “I find it wiser to state the fact of violence solely. […] I have nothing to confess or to prove, and little interest in martyrdom”.

Có lẽ đây là lý do tại sao Crowcroft không đi thẳng vào vấn đề và miêu tả hành vi bạo lực một cách chi tiết từng nhát. Về khía cạnh này, cô viết: “Tôi thấy việc chỉ nêu ra thực tế về bạo lực là khôn ngoan hơn. […] Tôi chẳng có gì để thú nhận hay chứng minh, và cũng ít hứng thú với việc đóng vai tử đạo”.

Still, the frequent references throughout the book to her mother’s refusal to acknowledge the violence, and her own insistence that it should be spoken, is a continual point of tension and the source of what Crowcroft calls “lies”: which brings us back to the tongue, that organ of mendacity as well as of truth.

Tuy nhiên, những lần nhắc đến xuyên suốt cuốn sách về việc mẹ cô từ chối thừa nhận hành vi bạo lực, cùng với sự kiên quyết của chính cô rằng phải nói ra điều đó, là một điểm căng thẳng liên tục và là nguồn cơn của những gì Crowcroft gọi là “những lời dối trá”: điều này đưa chúng ta quay trở lại với chiếc lưỡi, cơ quan của sự dối trá cũng như của sự thật.

Figure
Giramondo
Giramondo

She and her mother do indeed communicate, mostly through short text messages which – charmingly – her mother signs off with LOL. For her, this stands for “lots of love”; for Crowcroft (for most of us) it means “laugh out loud”. Any laughter though, in this account, seems to be a response to ironic thoughts and moments, rather than an expression of mirth or joy.

Cô và mẹ thực sự vẫn giao tiếp với nhau, chủ yếu qua những tin nhắn ngắn mà – một cách đáng yêu – mẹ cô thường kết thúc bằng chữ LOL. Đối với bà, từ này có nghĩa là “nhiều yêu thương” (lots of love) ; còn đối với Crowcroft (đối với hầu hết chúng ta) nó có nghĩa là “cười lớn” (laugh out loud) . Tuy nhiên, bất kỳ tiếng cười nào trong câu chuyện này dường như đều là phản ứng trước những suy nghĩ và khoảnh khắc mang tính châm biếm, hơn là sự biểu hiện của niềm vui thích hay hân hoan.

Overall, their communication seems to be characterised more by silence than by speech; silences that allow them to avoid direct confrontation of their memories of her father. Perhaps this is because speaking something out carries too great a risk. “I know there were moments […] witnessing the violence, when the stuck muscle in my mouth became stone”, Crowcroft writes.

Nhìn chung, sự giao tiếp của họ dường như đặc trưng bởi sự im lặng nhiều hơn là lời nói; những khoảng lặng cho phép họ tránh phải đối đầu trực diện với ký ức về người cha. Có lẽ điều này là do việc thốt lên điều gì đó mang lại rủi ro quá lớn. Crowcroft viết: “Tôi biết đã có những khoảnh khắc […] chứng kiến cảnh bạo lực, khi cơ cứng đờ trong miệng tôi hóa thành đá”.

Later she describes her session with a speech therapist where she performs the exercises that will loosen her tongue. The noises she makes then “recall the sounds of a baby, or a hurt thing […] birthing a voice that emerged – spirit–like – from his death”.

Sau đó, cô mô tả buổi trị liệu với một chuyên gia ngôn ngữ, nơi cô thực hiện các bài tập giúp cơ lưỡi được thả lỏng. Những âm thanh cô phát ra khi đó “gợi nhắc đến âm thanh của một đứa trẻ sơ sinh, hoặc một sinh vật bị tổn thương […] đang sinh ra một giọng nói – tựa như linh hồn – thoát ra từ cái chết của ông”.

Silence plays an important part in this story, and does so not least by drawing attention to the complexity and ambiguity of language. Meaning, of course, is not easily pinned down; meaning loses its way. Crowcroft quotes from a late 19th-century lecture on the tongue that ends with the statement “let the tongue speak for itself”. Her response to this suggestion is that if a tongue speaks for itself, “A sort of schism takes place where the meanings become slightly unhinged”.

Sự im lặng đóng một vai trò quan trọng trong câu chuyện này, và điều đó càng rõ nét hơn khi nó thu hút sự chú ý vào sự phức tạp và mơ hồ của ngôn ngữ. Tất nhiên, ý nghĩa không dễ dàng bị đóng đinh; ý nghĩa có thể đi lạc hướng. Crowcroft trích dẫn một bài giảng cuối thế kỷ 19 về chiếc lưỡi kết thúc bằng câu nói “hãy để chiếc lưỡi tự nói lên chính nó”. Phản ứng của cô trước gợi ý này là nếu chiếc lưỡi tự nói lên chính nó, “Một dạng chia rẽ sẽ xảy ra nơi các tầng ý nghĩa trở nên chệch choạc đôi chút”.

A tongue, after all, cannot speak for itself; and it certainly cannot secure meaning. After all, the tongue is mobile and slippery piece of flesh and similarly the words it allows us to speak slide away from any stable position.

Rốt cuộc, chiếc lưỡi không thể tự mình lên tiếng; và chắc chắn nó không thể đảm bảo được ý nghĩa. Suy cho cùng, lưỡi là một khối thịt linh hoạt và trơn trượt, và tương tự như vậy, những từ ngữ mà nó cho phép chúng ta thốt lên cũng trượt khỏi bất kỳ vị trí ổn định nào.

Consequently, Crowcroft suggests that, for her,

Do đó, Crowcroft cho rằng, đối với cô,

To speak had often felt unfit for purpose, like using an appliance with the wires all spitting and live. Words change depending on who hears them, on who is listening.
Việc cất lên lời nói đôi khi có cảm giác không phù hợp với mục đích, giống như việc sử dụng một thiết bị mà các dây điện đều đang lóe lửa và có điện. Từ ngữ thay đổi tùy thuộc vào ai nghe chúng, tùy thuộc vào ai đang lắng nghe.

And yet maintaining silence does not necessarily help. Silence too can produce meanings well beyond what we would like to have conveyed.

Và tuy nhiên, việc duy trì sự im lặng cũng không nhất thiết hữu ích. Sự im lặng cũng có thể tạo ra những tầng ý nghĩa vượt xa những gì chúng ta muốn truyền đạt.

Resolution

Sự hòa giải

This may sound a bit grim, but the book does not present tongues, language, speech, simply as a matter of anxiety and ambiguity. Something else the tongue can facilitate is a resolution of resentments and misunderstandings and a restoration of relationships, whether with one’s past, one’s self, or one’s parents.

Điều này nghe có vẻ hơi ảm đạm, nhưng cuốn sách không mô tả chiếc lưỡi, ngôn từ, hay lời nói đơn thuần chỉ là vấn đề của sự lo âu và mơ hồ. Một điều khác mà chiếc lưỡi có thể hỗ trợ chính là sự hàn gắn những oán hận, hiểu lầm và khôi phục các mối quan hệ, dù là với quá khứ của một người, với chính bản thân, hay với cha mẹ mình.

Crowcroft writes and shows in Tongue, that she and her mother were able to achieve this, and “to reconcile our differing interpretations of the past and piece together a more graceful future”.

Crowcroft viết và thể hiện trong Tongue rằng cô và mẹ mình đã có thể đạt được điều đó, và “hòa giải những cách hiểu khác nhau của chúng ta về quá khứ để cùng nhau chắp vá một tương lai tốt đẹp hơn”.

A more graceful future: what a lovely phrase. The coda to the book, tucked away at the very back, leaves us with that sense of grace: Crowcroft is nursing her tiny daughter, and finding silence “the truest response” as she watches her baby open her mouth, and lift “her leaf–like tongue”.

Một tương lai tốt đẹp hơn: quả là một cụm từ đáng yêu. Phần kết của cuốn sách, được đặt khéo léo ở tận cùng trang giấy, để lại cho chúng ta cảm giác bình an đó: Crowcroft đang ôm đứa con gái nhỏ vào lòng, và nhận thấy sự im lặng là “câu trả lời chân thực nhất” khi cô ngắm nhìn đứa con bé bỏng mở miệng, và nâng “chiếc lưỡi nhỏ như chiếc lá của con lên”.

This is an astounding and deeply engaging account not just of the complexity of one small organ in the human body, but also of what we already know and sometimes forget – the complexity of language and of relationships; and the enormous value of connectedness and care.

Đây là một câu chuyện đáng kinh ngạc và vô cùng cuốn hút không chỉ về sự phức tạp của một cơ quan nhỏ bé trong cơ thể con người, mà còn về những điều chúng ta đã biết nhưng đôi khi lại quên mất – sự phức tạp của ngôn ngữ và các mối quan hệ; cùng giá trị to lớn của sự kết nối và sự quan tâm chăm sóc.

Jen Webb has receive funding from the Australian Research Council.

Jen Webb đã nhận được tài trợ từ Hội đồng Nghiên cứu Úc.