Johnny Depp tái xuất màn ảnh trong vai Scrooge – Dickens có lẽ sẽ có vài điều để phàn nàn

Johnny Depp returns to the screen as Scrooge – Dickens might have some notes

Johnny Depp tái xuất màn ảnh trong vai Scrooge – Dickens có lẽ sẽ có vài điều để phàn nàn
Grace Moore, Associate Professor of English, University of Otago
Show
Hide
EN – VI
VI – EN
3000-5000 ▼
0-3000
3000-5000
5000-7000
7000-10000

Another festive season beckons, and with it another adaptation of Charles Dickens’ perennial favourite, A Christmas Carol – this time as a vehicle for Johnny Depp’s return to family–friendly roles.

Một mùa lễ hội nữa lại đến, và mang theo một tác phẩm chuyển thể khác từ câu chuyện được yêu thích lâu năm của Charles Dickens, Bài ca Giáng sinh – lần này là bước đệm cho sự trở lại của Johnny Depp với các vai diễn phù hợp cho gia đình.

Boasting an all–star cast, Ebenezer explores the miserly Ebenezer Scrooge’s backstory. Dickens’ ghosts become zombies, and his London is a dark, violent place, filled with predators and danger.

Quy tụ dàn diễn viên toàn sao, Ebenezer khai thác quá khứ của gã keo kiệt Ebenezer Scrooge. Những hồn ma trong nguyên tác của Dickens nay biến thành thảm họa zombie, và London của ông là một nơi tăm tối, đầy bạo lực, rẫy những kẻ săn mồi và hiểm nguy.

Against this backdrop, we see a different side to Scrooge: a man scarred by bullying and abuse, whose worldly ambition masks his vulnerability. It’s also a reminder of how much the focus of Dickens’ original story has shifted in the retelling, and of the author’s real intentions when writing it.

Dưới bối cảnh đó, chúng ta thấy một khía cạnh khác của Scrooge: một con người mang đầy sẹo do bị bắt nạt và lạm dụng, kẻ mà tham vọng trần tục đã che lấp đi sự tổn thương bên trong. Đây cũng là lời nhắc nhở về việc trọng tâm của câu chuyện gốc do Dickens viết đã dịch chuyển nhiều như thế nào qua các bản kể lại, cũng như ý đồ thực sự của tác giả khi chấp bút.

An instant hit when it was first published in December 1843, the tale of Scrooge and Tiny Tim has been synonymous with Christmas ever since. It began a series of annual “Christmas books” through which Dickens sought to capitalise on his novella’s success.

Trở thành hiện tượng ăn khách ngay khi vừa phát hành vào tháng 12 năm 1843, câu chuyện về Scrooge và bé Tiny Tim đã trở thành biểu tượng gắn liền với Giáng sinh kể từ đó. Nó đã mở đầu cho chuỗi các “sách Giáng sinh” xuất bản hàng năm, qua đó Dickens tìm cách tận dụng thành công từ cuốn tiểu thuyết ngắn của mình.

While always commercially savvy, Dickens had another, more pressing motive behind his story of Scrooge’s haunting and redemption: he wanted to bring about widespread radical social change.

Dù luôn rất nhạy bén về thương mại, Dickens còn có một động lực khác cấp thiết hơn đằng sau câu chuyện về sự ám ảnh ma quái và sự chuộc tội của Scrooge: ông muốn tạo ra một sự thay đổi xã hội triệt để trên diện rộng.

Dickens’ social conscience

Lương tâm xã hội của Dickens

Known for his commitment to social reform through novels such as Oliver Twist, which exposed the cruelty of the Victorian workhouse, Dickens himself had experienced a brush with poverty as a child when his father was imprisoned for debt.

Nổi tiếng với sự tận tụy đối với công cuộc cải cách xã hội thông qua các tiểu thuyết như Oliver Twist, vạch trần sự tàn nhọt của các nhà tế thần thời Victoria, bản thân Dickens từng nếm trải cảnh nghèo khó khi còn nhỏ thời điểm cha ông bị tống giam vì nợ nần.

Forced to work in a blacking factory at the age of 12 or 13, he knew the horrors of penury and the dangers the streets posed to vulnerable children.

Bị buộc phải làm việc trong một nhà máy xi đánh giày khi mới 12 hoặc 13 tuổi, ông thấu hiểu sự khủng khiếp của cảnh túng quẫn và những hiểm nguy mà đường phố chực chờ đối với trẻ em dễ bị tổn thương.

In the early 1840s, Dickens read two early drafts of reports from the Children’s Employment Commission. He was horrified by their accounts of child workers and the abuse they suffered in factories and coal mines.

Vào đầu những năm 1840, Dickens đã đọc hai bản thảo đầu tiên của các báo cáo từ Ủy ban Việc làm Trẻ em. Ông vô cùng kinh hoàng trước những bản tường thuật của họ về lao động trẻ em và sự ngược đãi mà các em phải gánh chịu trong các nhà máy và mỏ than.

Around the same time, he also visited a “ragged school” and was appalled by the conditions in which pauper children were expected to learn.

Khoảng thời gian đó, ông cũng đến thăm một “trường học dành cho trẻ em nghèo rách rưới” và vô cùng bàng hoàng trước những điều kiện mà trẻ em cơ hàn buộc phải học tập.

Figure
Charles Dickens circa 1850, not longer after writing A Christmas Carol.
Charles Dickens khoảng năm 1850, không lâu sau khi viết tác phẩm Bài ca Giáng sinh.

Dickens initially promised to write a pamphlet that would “appeal to the People of England on behalf of the Poor Man’s child”. A few days later, he backed away from that decision, writing to Thomas Southwood Smith, a doctor and prominent advocate for sanitation reform, about another idea.

Ban đầu, Dickens hứa sẽ viết một chuyên khảo nhằm “kêu gọi người dân Anh đứng lên vì những đứa trẻ của người nghèo.” Vài ngày sau, ông đã từ bỏ quyết định đó, viết thư cho Thomas Southwood Smith, một bác sĩ và là nhà vận động nổi bật cho cải cách vệ sinh, để trao đổi về một ý tưởng khác.

The work he proposed instead would leave the reader feeling, as Dickens put it, “that a Sledge hammer has come down with twenty times the force – twenty thousand times the force – I could exert by following out my first idea”.

Tác phẩm mà ông đề xuất thay thế sẽ mang lại cho người đọc cảm giác, theo cách nói của Dickens, rằng “một cú búa tạ đã giáng xuống với lực mạnh gấp hai mươi lần – gấp hai mươi nghìn lần – mà ta có thể tạo ra nếu làm theo ý tưởng đầu tiên của mình.”

It is widely agreed the sledgehammer he referred to was A Christmas Carol. With its focus on the Cratchit family and the sickly Tiny Tim, whose illness is probably caused by malnutrition, Dickens’ message might easily have been lost to sentiment.

Người ta đồng thuận rộng rãi rằng cây búa tạ mà ông nhắc tới chính là Bài ca Giáng sinh. Với trọng tâm xoay quanh gia đình Cratchit và cậu bé Tiny Tim ốm yếu, người mà căn bệnh có lẽ bắt nguồn từ việc thiếu dinh dưỡng, thông điệp của Dickens rất dễ bị lu mờ bởi chủ nghĩa sentimentality (cảm lụy) .

Yet at the centre of the story, when the mood of the Ghost of Christmas Present suddenly shifts from jovial to stern, Scrooge is introduced to a pair of children named Ignorance and Want.

Thế nhưng ở trung tâm câu chuyện, khi tâm trạng của Hồn ma Giáng sinh Hiện tại đột ngột chuyển từ vui vẻ sang nghiêm nghị, Scrooge được diện kiến một cặp trẻ em mang tên Sự dốt nát và Sự túng thiếu.

Described as “wretched, abject, frightful, hideous, miserable”, these emaciated “ragged, scowling, wolfish” children are the product of an industrial society steeped in the greed and self–interest Scrooge embodies.

Được mô tả là “thảm hại, khốn cùng, sợ hãi, gớm ghiếc, khốn khổ”, những đứa trẻ tiều tụy “rách rưới, cau có, đói khát như loài sói” này chính là sản phẩm của một xã hội công nghiệp đắm chìm trong lòng tham và vị kỷ mà Scrooge là hiện thân.

When Scrooge asks what will become of the children, the Ghost echoes the miser’s callous dismissal of the poor back to him: “Are there no prisons? […] Are there no workhouses?” The Spirit then warns of the havoc the children will cause if left to fend for themselves.

Khi Scrooge hỏi điều gì sẽ xảy ra với những đứa trẻ, Hồn ma liền nhại lại thái độ phớt lờ nhẫn tâm của lão keo kiệt đối với người nghèo: “Không có nhà tù nào sao? […] Không có nhà tế thần nào sao?” Thần linh sau đó cảnh báo về sự tàn phá mà những đứa trẻ sẽ gây ra nếu bị bỏ mặc tự sinh tự diệt.

Today’s Dickensian world

Thế giới mang phong cách Dickens thời nay

It was a source of great frustration to Dickens that readers responded on an emotional level to his impoverished characters, yet took no action to improve conditions for their real–life counterparts.

Đó từng là nguồn cơn của sự thất vọng lớn đối với Dickens khi độc giả chỉ phản ứng ở mức độ cảm xúc với các nhân vật nghèo khó của ông, nhưng lại chẳng hành động gì để cải thiện hoàn cảnh cho những mảnh đời thực tế ngoài đời.

Dickens sought to shock his readers by showing them the suffering at the heart of a prosperous nation. Nearly two centuries later, sadly, his ideas still resonate.

Dickens tìm cách gây sốc cho độc giả bằng cách phơi bày nỗi thống khổ ở cốt lõi của một quốc gia thịnh vượng. Gần hai thế kỷ sau, thật đáng buồn, những tư tưởng của ông vẫn mang tính thời sự.

Globally, according to UNICEF, children are much more likely to live in poverty than adults. Like the real–life children Dickens encountered, their need takes different forms: lack of food, shelter or access to education and adequate health care.

Theo UNICEF, trên quy mô toàn cầu, trẻ em có nguy cơ sống trong cảnh nghèo đói cao hơn nhiều so với người lớn. Giống như những đứa trẻ đời thực mà Dickens từng gặp, nhu cầu của các em mang nhiều hình thái khác nhau: thiếu ăn, thiếu nơi ở, hoặc thiếu tiếp cận giáo dục và chăm sóc y tế đầy đủ.

The number of children living in poverty worldwide is estimated at almost 900 million, of whom 412 million are identified as existing in “extreme poverty”.

Số trẻ em sống trong cảnh nghèo đói trên toàn thế giới ước tính gần 900 triệu em, trong đó 412 triệu em được xác định là đang sống trong cảnh “nghèo cùng cực.”

In Aotearoa New Zealand today, an estimated 14.3 % of children live in material hardship. In Australia, one in six children are identified as living in poverty. In the United Kingdom, an estimated four million children live in similar conditions.

Tại Aotearoa New Zealand ngày nay, ước tính có khoảng 14,3% trẻ em sống trong cảnh thiếu thốn vật chất. Tại Úc, cứ sáu trẻ em thì có một em được xác định là sống trong cảnh nghèo đói. Tại Vương quốc Anh, ước tính có bốn triệu trẻ em sống trong hoàn cảnh tương tự.

Dickens might see other parallels, too. He believed his 19th century readers had retreated from the turmoil of public life into a more selfish, isolated existence.

Dickens có lẽ cũng nhìn thấy những điểm tương đồng khác. Ông tin rằng độc giả thế kỷ 19 của mình đã rút lui khỏi sự hỗn loạn của đời sống công cộng để chui rúc vào một cuộc sống ích kỷ và cô lập hơn.

That is certainly reflected in the new film’s emphasis on the character of Scrooge and the causes of his misanthropy.

Điều đó chắc chắn được phản ánh qua việc bộ phim mới nhấn mạnh vào nhân vật Scrooge và nguyên nhân dẫn đến tính ghét bỏ loài người của lão.

Director Ti West’s adaptation follows earlier 20th century productions, such as Bill Murray’s updated Scrooged (1988) and Albert Finney’s musical version of the A Christmas Carol (1970) , which shifted the focus to Scrooge, where it has remained ever since.

Bản chuyển thể của đạo diễn Ti West tiếp nối các tác phẩm sản xuất từ thế kỷ 20 trước đó, chẳng hạn như bộ phim làm lại Scrooged của Bill Murray (1988) và phiên bản nhạc kịch Bài ca Giáng sinh của Albert Finney (1970) , vốn đã dịch chuyển trọng tâm sang nhân vật Scrooge và duy trì góc nhìn đó cho đến tận ngày nay.

In fact, Victorian readers admired Scrooge’s hardworking, underpaid clerk Bob Cratchit, the father of Tiny Tim. For them, he was the story’s hero, and producers would cast leading actors in the role for theatrical adaptations.

Trên thực tế, độc giả thời Victoria rất ngưỡng mộ Bob Cratchit – người thư ký chăm chỉ, được trả lương thấp của Scrooge và là cha của bé Tiny Tim. Đối với họ, ông chính là anh hùng của câu chuyện, và các nhà sản xuất thường chọn những diễn viên hàng đầu vào vai này trong các bản chuyển thể sân khấu.

Loyal, Christian and devoted to his family, Cratchit embodied what his culture labelled the “deserving poor”. Scrooge’s visitations thrilled readers and theatre audiences, but Bob and Tiny Tim captured their hearts.

Trung thành, theo đạo Thiên chúa và hết lòng vì gia đình, Cratchit là hiện thân cho khái niệm “người nghèo đáng thương” theo cách gọi của văn hóa thời bấy giờ. Những chuyến viếng thăm của Scrooge khiến độc giả và khán giả kịch thích thú, nhưng chính Bob và bé Tiny Tim mới là những người chạm đến trái tim họ.

For West, Bob’s story becomes secondary to his employer’s, and the film downplays the original emphasis on the Cratchit family and their virtues. Today’s preoccupation with Scrooge’s individual journey towards enlightenment is at odds with the the original story’s interest in the lives of the poor, and children in particular.

Đối với West, câu chuyện của Bob trở nên thứ yếu so với chủ nhân của anh, và bộ phim đã làm lu mờ đi trọng tâm ban đầu về gia đình Cratchit cùng phẩm hạnh của họ. Sự bận tâm ngày nay đối với hành trình hướng tới sự giác ngộ của cá nhân Scrooge đang đi ngược lại với mối quan tâm trong câu chuyện gốc dành cho cuộc đời của người nghèo, đặc biệt là trẻ em.

Were Dickens alive today, he would probably still hold to the hope that society’s priorities can change, and that want and ignorance can be consigned to the past where they belong.

Nếu Dickens còn sống đến ngày nay, có lẽ ông vẫn giữ vững hy vọng rằng các ưu tiên của xã hội có thể thay đổi, và rằng sự thiếu thốn cùng dốt nát có thể bị tống vào quá khứ – nơi chúng thuộc về.

Ebenezer is in cinemas now.

Ebenezer hiện đang được công chiếu tại các rạp.

Grace Moore does not work for, consult, own shares in or receive funding from any company or organisation that would benefit from this article, and has disclosed no relevant affiliations beyond their academic appointment.

Grace Moore không làm việc, tư vấn, sở hữu cổ phần hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể thu lợi từ bài viết này, đồng thời không công bố bất kỳ mối liên hệ nào có liên quan ngoài học hàm học vị của mình.