ricding

Rèn luyện văn hoá đọc

Giấc ngủ ngon là yếu tố bảo vệ chống lại chứng mất trí nhớ

Better sleep is a protective factor against dementia

Giấc ngủ ngon là yếu tố bảo vệ chống lại chứng mất trí nhớ
Andrée-Ann Baril, Professeure-chercheure adjointe au Département de médecine, Université de Montréal Matthew Pase, Associate Professor of Neurology and Epidemiology, Monash University
Show
Hide
EN – VI
VI – EN
3000-5000 ▼
0-3000
3000-5000
5000-7000
7000-10000

Dementia is a progressive loss of cognitive abilities, such as memory, that is significant enough to have an impact on a person’s daily activities.

Chứng mất trí là tình trạng suy giảm dần các khả năng nhận thức, chẳng hạn như trí nhớ, đủ lớn để gây ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày của một người.

It can be caused by a number of different diseases, including Alzheimer’s, which is the most common form. Dementia is caused by a loss of neurons over a long period of time. Since, by the time symptoms appear, many changes in the brain have already occurred, many scientists are focusing on studying the risk and protective factors for dementia.

Tình trạng này có thể do một số bệnh lý khác nhau gây ra, trong đó phổ biến nhất là bệnh Alzheimer. Chứng mất trí do sự suy giảm tế bào thần kinh trong một khoảng thời gian dài. Vì vào thời điểm các triệu chứng xuất hiện, nhiều thay đổi trong não đã diễn ra, nên nhiều nhà khoa học đang tập trung nghiên cứu về các yếu tố nguy cơ và yếu tố bảo vệ đối với chứng mất trí.

A risk factor, or conversely, a protective factor, is a condition or behaviour that increases or reduces the risk of developing a disease, but does not guarantee either outcome. Some risk factors for Alzheimer’s disease and dementia, such as age or genetics, are not modifiable, but there are several other factors we can influence, specifically lifestyle habits and their impact on our overall health.

Yếu tố nguy cơ, hoặc ngược lại, yếu tố bảo vệ, là một điều kiện hoặc hành vi làm tăng hoặc giảm nguy cơ mắc bệnh, nhưng không đảm bảo chắc chắn kết quả đó. Một số yếu tố nguy cơ của bệnh Alzheimer và chứng mất trí, như tuổi tác hoặc di truyền, là không thể thay đổi được, nhưng có một số yếu tố khác mà chúng ta có thể tác động, cụ thể là thói quen sinh hoạt và ảnh hưởng của chúng đối với sức khỏe tổng thể của chúng ta.

These risk factors include depression, lack of physical activity, social isolation, high blood pressure, obesity, diabetes, excessive alcohol consumption and smoking, as well as poor sleep.

Những yếu tố nguy cơ này bao gồm trầm cảm, thiếu vận động thể chất, cô lập xã hội, huyết áp cao, béo phì, tiểu đường, lạm dụng rượu bia và hút thuốc, cũng như chất lượng giấc ngủ kém.

We have been focusing our research on the question of sleep for over 10 years, particularly in the context of the Framingham Heart Study. In this large community–based cohort study, ongoing since the 1940s, the health of surviving participants has been monitored to the present day. As researchers in sleep medicine and epidemiology, we have expertise in researching the role of sleep and sleep disorders in cognitive and psychiatric brain aging.

Chúng tôi đã tập trung nghiên cứu về vấn đề giấc ngủ trong hơn 10 năm qua, đặc biệt là trong khuôn khổ Nghiên cứu Tim mạch Framingham. Trong nghiên cứu thuần tập dựa trên cộng đồng quy mô lớn này, được tiến hành liên tục từ những năm 1940, sức khỏe của những người tham gia còn sống đã được theo dõi cho đến tận ngày nay. Là các nhà nghiên cứu về y học giấc ngủ và dịch tễ học, chúng tôi có chuyên môn trong việc nghiên cứu vai trò của giấc ngủ và các rối loạn giấc ngủ đối với sự lão hóa não bộ về mặt nhận thức và tâm thần.

As part of our research, we monitored and analyzed the sleep of people aged 60 and over to see who did — or did not — develop dementia.

Là một phần của nghiên cứu, chúng tôi đã theo dõi và phân tích giấc ngủ của những người từ 60 tuổi trở lên để xem ai là người mắc — hoặc không mắc — chứng mất trí.

Sleep as a risk or protective factor against dementia

Giấc ngủ như một yếu tố nguy cơ hoặc yếu tố bảo vệ chống lại chứng mất trí

Sleep appears to play an essential role in a number of brain functions, such as memory. Good quality sleep could therefore play a vital role in preventing dementia.

Giấc ngủ dường như đóng một vai trò thiết yếu trong nhiều chức năng của não bộ, chẳng hạn như trí nhớ. Do đó, giấc ngủ chất lượng tốt có thể đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa chứng mất trí nhớ.

Sleep is important for maintaining good connections in the brain. Recently, research has revealed that sleep seems to have a function similar to that of a garbage truck for the brain: deep sleep could be crucial for eliminating metabolic waste from the brain, including clearing certain proteins, such as those known to accumulate in the brains of people with Alzheimer’s disease.

Giấc ngủ rất quan trọng để duy trì các kết nối tốt trong não bộ. Gần đây, nghiên cứu đã tiết lộ rằng giấc ngủ dường như có chức năng tương tự như một chiếc xe chở rác cho bộ não: giấc ngủ sâu có thể đóng vai trò cốt yếu trong việc loại bỏ chất thải chuyển hóa ra khỏi não, bao gồm việc dọn sạch một số loại protein, chẳng hạn như những loại protein được biết là tích tụ trong não của những người mắc bệnh Alzheimer.

However, the links between deep sleep and dementia still have to be clarified.

Tuy nhiên, mối liên hệ giữa giấc ngủ sâu và chứng mất trí vẫn cần phải được làm rõ thêm.

What is deep sleep?

Giấc ngủ sâu là gì?

During a night’s sleep, we go through several sleep stages that succeed one another and are repeated.

Trong một giấc ngủ ban đêm, chúng ta trải qua vài giai đoạn ngủ nối tiếp nhau và lặp đi lặp lại.

NREM sleep (non-rapid eye movement sleep) is divided into light NREM sleep (NREM1 stage) , NREM sleep (NREM2 stage) and deep NREM sleep, also called slow–wave sleep (NREM3 stage) . The latter is associated with several restorative functions. Next, REM sleep (rapid eye movement sleep) is the stage generally associated with the most vivid dreams. An adult generally spends around 15 to 20 per cent of each night in deep sleep, if we add up all the periods of NREM3 sleep.

Giấc ngủ NREM (giấc ngủ chuyển động mắt không nhanh) được chia thành giấc ngủ NREM nhẹ (giai đoạn NREM1) , giấc ngủ NREM (giai đoạn NREM2) và giấc ngủ NREM sâu, còn gọi là giấc ngủ sóng chậm (giai đoạn NREM3) . Giai đoạn sau có liên quan đến một số chức năng phục hồi. Tiếp theo, giấc ngủ REM (giấc ngủ chuyển động mắt nhanh) là giai đoạn thường gắn liền với những giấc mơ sống động nhất. Một người trưởng thành thường dành khoảng 15 đến 20 phần trăm mỗi đêm cho giấc ngủ sâu, nếu cộng tất cả các khoảng thời gian ngủ NREM3 lại.

Several sleep changes are common in adults, such as going to bed and waking up earlier, sleeping for shorter periods of time and less deeply, and waking up more frequently during the night.

Một số thay đổi về giấc ngủ là phổ biến ở người lớn, chẳng hạn như đi ngủ và thức dậy sớm hơn, ngủ trong thời gian ngắn hơn và nông hơn, và thức dậy thường xuyên hơn trong đêm.

Figure
Sleep stages, and the role of deep sleep for brain health. (Andrée-Ann Baril)
Các giai đoạn giấc ngủ và vai trò của giấc ngủ sâu đối với sức khỏe não bộ. (Andrée-Ann Baril)

Loss of deep sleep linked to dementia

Mất giấc ngủ sâu có liên quan đến chứng mất trí

Participants in the Framingham Heart Study were assessed using a sleep recording — known as polysomnography — on two occasions, approximately five years apart, in 1995-1998 and again in 2001-2003.

Những người tham gia trong Nghiên cứu Tim mạch Framingham đã được đánh giá bằng phương pháp ghi điện đồ giấc ngủ — được gọi là đa ký giấc ngủ — vào hai thời điểm cách nhau khoảng năm năm, vào các năm 1995-1998 và một lần nữa vào năm 2001-2003.

Many people showed a reduction in their deep slow–wave sleep over the years, as is to be expected with aging. Conversely, the amount of deep sleep in some people remained stable or even increased.

Nhiều người cho thấy sự sụt giảm về giấc ngủ sóng chậm sâu theo năm tháng, điều này là dễ hiểu khi tuổi tác tăng lên. Ngược lại, lượng giấc ngủ sâu ở một số người vẫn duy trì ổn định hoặc thậm chí tăng lên.

Our team of researchers from the Framingham Heart Study followed 346 participants aged 60 and over for a further 17 years to observe who developed dementia and who did not.

Nhóm nghiên cứu của chúng tôi từ Nghiên cứu Tim mạch Framingham đã theo dõi 346 người tham gia từ 60 tuổi trở lên trong thêm 17 năm nữa để quan sát xem ai là người phát triển chứng mất trí và ai thì không.

Progressive loss of deep sleep over time was associated with an increased risk of dementia, whatever the cause, and particularly Alzheimer’s type dementia. These results were independent of many other risk factors for dementia.

Sự mất dần giấc ngủ sâu theo thời gian có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc chứng mất trí, bất kể nguyên nhân gì, và đặc biệt là chứng mất trí loại Alzheimer. Những kết quả này không phụ thuộc vào nhiều yếu tố nguy cơ khác của chứng mất trí.

Although our results do not prove that loss of deep sleep causes dementia, they do suggest that it could be a risk factor in the elderly. Other aspects of sleep may also be important, such as its duration and quality.

Mặc dù kết quả của chúng tôi không chứng minh rằng việc mất giấc ngủ sâu gây ra chứng mất trí, nhưng chúng cho thấy đây có thể là một yếu tố nguy cơ ở người cao tuổi. Các khía cạnh khác của giấc ngủ cũng có thể quan trọng, chẳng hạn như thời lượng và chất lượng giấc ngủ.

Strategies to improve deep sleep

Các chiến lược cải thiện giấc ngủ sâu

Knowing the impact of a lack of deep sleep on cognitive health, what strategies can be used to improve it?

Biết được tác động của việc thiếu giấc ngủ sâu đối với sức khỏe nhận thức, chúng ta có thể áp dụng những chiến lược nào để cải thiện tình trạng này?

First and foremost, if you’re experiencing sleep problems, it’s worth talking to your doctor. Many sleep disorders are underdiagnosed and treatable, particularly through behavioural (i.e. non-medicinal) approaches.

Trước hết và quan trọng nhất, nếu bạn đang gặp các vấn đề về giấc ngủ, bạn nên trao đổi với bác sĩ của mình. Nhiều chứng rối loạn giấc ngủ chưa được chẩn đoán đầy đủ nhưng có thể điều trị được, đặc biệt thông qua các phương pháp can thiệp hành vi (tức là không dùng thuốc) .

Adopting good sleep habits can help, such as going to bed and getting up at consistent times or avoiding bright or blue light in bed, like that of screens.

Việc áp dụng các thói quen ngủ tốt có thể giúp ích, chẳng hạn như đi ngủ và thức dậy vào những khung giờ cố định hoặc tránh ánh sáng chói hoặc ánh sáng xanh khi ở trên giường, chẳng hạn như ánh sáng từ các thiết bị màn hình.

You can also avoid caffeine, limit your alcohol intake, maintain a healthy weight, be physically active during the day, and sleep in a comfortable, dark and quiet environment.

Bạn cũng có thể tránh dùng caffeine, hạn chế lượng cồn tiêu thụ, duy trì cân nặng hợp lý, tích cực vận động cơ thể vàoban ngày, và ngủ trong một không gian thoải mái, tối và yên tĩnh.

The role of deep sleep in preventing dementia remains to be explored and studied. Encouraging sleep with good lifestyle habits could have the potential to help us age in a healthier way.

Vai trò của giấc ngủ sâu trong việc phòng ngừa chứng mất trí vẫn cần được tiếp tục khám phá và nghiên cứu. Việc thúc đẩy giấc ngủ thông qua các thói quen lối sống lành mạnh có thể có tiềm năng giúp chúng ta lão hóa một cách khỏe mạnh hơn.

Andrée-Ann Baril received funding from the Sleep Research Society Foundation, the Alzheimer Society of Canada, the Canadian Institutes of Health Research, Banting Postdoctoral Fellowships, the Fondation de l’Hôpital du Sacré-Coeur de Montréal, the Université de Montréal and speaking fees from Eisai.

Andrée-Ann Baril nhận được tài trợ từ Quỹ Hiệp hội Nghiên cứu Giấc ngủ, Hiệp hội Bệnh Alzheimer Canada, Viện Nghiên cứu Y tế Canada, Học bổng Sau tiến sĩ Banting, Quỹ Bệnh viện Sacré-Coeur de Montréal, Đại học Montréal và phí phát biểu từ Eisai.

Matthew Pase received funding from the National Health and Medical Research Council of Australia, National Institute on Aging, Dementia Australia, Alzheimer’s Association, National Heart Foundation of Australia, Australian Research Council, Stroke Foundation, Brain Foundation, Alzheimer’s Drug Discovery Foundation, Rebecca L Cooper Medical Research Foundation, and Bethlehem Griffiths Research Foundation.

Matthew Pase nhận được tài trợ từ Hội đồng Nghiên cứu Y tế và Sức khỏe Quốc gia Úc, Viện Lão hóa Quốc gia, Dementia Australia, Hiệp hội Alzheimer, Quỹ Tim mạch Quốc gia Úc, Hội đồng Nghiên cứu Úc, Quỹ Đột quỵ, Quỹ Não bộ, Quỹ Khám phá Thuốc Bệnh Alzheimer, Quỹ Nghiên cứu Y học Rebecca L Cooper, và Quỹ Nghiên cứu Bethlehem Griffiths.

có thể bạn cũng quan tâm