Choose your language to read side by side with English.

Do shark culls keep people safe in the ocean? Here’s what the science says
, ,

Các chương trình loại bỏ cá mập có giúp bảo vệ con người trên biển không? Khoa học nói gì về điều này

Do shark culls keep people safe in the ocean? Here’s what the science says

Charlie Huveneers, Professor, College of Science and Engineering, Flinders University
Show
Hide
EN – VI
VI – EN

Culls are back on the table after a shark bit a woman at Coogee beach on Saturday.

Việc tiêu diệt cá mập lại được đưa ra bàn nghị sự sau vụ một con cá mập cắn phụ nữ tại bãi biển Coogee vào thứ Bảy.

A young mother remains in hospital after being bitten by a shark at Coogee beach in Sydney on Saturday morning. Leah Stewart, 35, was swimming about 30 metres offshore when the shark – believed to be a three to four metre great white shark – struck.

Một phụ nữ trẻ vẫn đang nằm viện sau khi bị cá mập tấn công tại bãi biển Coogee ở Sydney vào sáng thứ Bảy. Leah Stewart, 35 tuổi, đang bơi cách bờ khoảng 30 mét thì con cá mập – được cho là một con cá mập trắng lớn dài ba đến bốn mét – đã xuất hiện.

In the wake of this tragic incident, there have been renewed calls for a shark cull to be launched. Federal Liberal Party president Tony Abbott, for example, said:

Sau sự cố bi thảm này, đã có những lời kêu gọi mới về việc tiến hành tiêu diệt cá mập. Ví dụ, Chủ tịch Đảng Tự do Liên bang Tony Abbott cho biết:

It’s so wrong that we don’t cull sharks after attacks. It’s so wrong that we don’t have a commercial shark fishery given the explosion of shark numbers, and it’s so wrong that we don’t put people before sharks.
Thật sai khi chúng ta không tiêu diệt cá mập sau các cuộc tấn công. Thật sai khi chúng ta không có ngành đánh bắt thương mại cá mập trước sự bùng nổ số lượng cá mập, và thật sai khi chúng ta không đặt con người lên trên cá mập.

New South Wales Premier Chris Minns has since said his government is actively considering a cull of bull sharks, in response to a surge in bull shark bites over summer.

Sau đó, Thủ hiến New South Wales Chris Minns cho biết chính phủ của ông đang tích cực xem xét việc tiêu diệt cá mập bò (bull sharks) , nhằm đáp lại sự gia tăng các vụ vết cắn của loại cá này trong mùa hè.

So is the number of shark bites really increasing and is it because shark numbers are exploding? What does the research say about the effectiveness of culling? And what other measures could keep ocean users safe?

Vậy số vụ cá mập tấn công có thực sự gia tăng và liệu đó có phải do số lượng cá mập bùng nổ không? Nghiên cứu nói gì về hiệu quả của việc tiêu diệt chúng? Và những biện pháp nào khác có thể giữ an toàn cho người sử dụng đại dương?

Rising numbers of shark bites

Số lượng vết cắn cá mập gia tăng

Shark bites have increased in Australia and globally over the past four decades (although they are still very rare) .

Vết cắn của cá mập đã tăng lên ở Úc và trên toàn cầu trong bốn thập kỷ qua (mặc dù chúng vẫn còn rất hiếm) .

The exploding number of sharks is often mentioned to explain this trend.

Số lượng cá mập bùng nổ thường được nhắc đến để giải thích xu hướng này.

Many species of sharks are threatened globally. But Australia has many protections in place and relatively well-managed fisheries that support the recovery of vulnerable species, such as the great white shark, and which prevent the decline of species which are threatened in other countries, such as the bull shark.

Nhiều loài cá mập đang bị đe dọa trên toàn cầu. Tuy nhiên, Úc có nhiều biện pháp bảo vệ và ngành thủy sản được quản lý tương đối tốt để hỗ trợ sự phục hồi của các loài dễ bị tổn thương, chẳng hạn như cá mập trắng lớn, đồng thời ngăn chặn sự suy giảm của các loài bị đe dọa ở các quốc gia khác, chẳng hạn như cá mập bò.

But it’s unlikely that the recovery of the great white shark or reduced fishing pressure can alone explain the rise in shark bites.

Nhưng khó có khả năng việc phục hồi của cá mập trắng lớn hay áp lực đánh bắt giảm bớt có thể giải thích một mình sự gia tăng vết cắn của cá mập.

Last year colleagues and I published a study on the factors influencing the number of shark bites. We found 40 factors suggested to affect shark-bite risk. These included human population growth, habitat modification and destruction, declining water quality, climate change and anomalous weather patterns, and changes to the distribution and abundance of sharks and their prey.

Năm ngoái, tôi và các đồng nghiệp đã công bố một nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến số lượng vết cắn của cá mập. Chúng tôi đã tìm thấy 40 yếu tố được cho là có liên quan đến nguy cơ bị cá mập tấn công. Các yếu tố này bao gồm tăng trưởng dân số con người, thay đổi và phá hủy môi trường sống, suy giảm chất lượng nước, biến đổi khí hậu và các kiểu thời tiết bất thường, cũng như sự thay đổi về phân bố và mật độ của cá mập và nguồn thức ăn của chúng.

However, the relatively infrequent occurrence of such events reduces our ability to determine which of these factors explain the increase in shark bites the most. It is likely to be due to a combination of these factors.

Tuy nhiên, việc các sự kiện này xảy ra tương đối không thường xuyên làm giảm khả năng của chúng tôi trong việc xác định yếu tố nào giải thích cho sự gia tăng vết cắn cá mập nhiều nhất. Khả năng cao là do sự kết hợp của nhiều yếu tố này.

Do shark culls work?

Việc tiêu diệt cá mập có hiệu quả không?

There are many ways to reduce the risk of shark bites. Shark culls are the most controversial.

Có nhiều cách để giảm nguy cơ bị cá mập tấn công. Việc tiêu diệt cá mập là phương pháp gây tranh cãi nhất.

Some research has suggested culling sharks has reduced the rate of interactions with humans in certain locations. However, other studies have highlighted no changes in bite rates after large culling programs were implemented.

Một số nghiên cứu cho rằng việc tiêu diệt cá mập đã làm giảm tỷ lệ tương tác với con người ở một số khu vực nhất định. Tuy nhiên, các nghiên cứu khác lại chỉ ra rằng không có sự thay đổi nào về tỷ lệ bị cắn sau khi triển khai các chương trình tiêu diệt quy mô lớn.

The efficacy of culling varies between species and regions, and the number of sharks needed to be culled is unknown but is likely to be high before it starts affecting shark-bite risk.

Hiệu quả của việc tiêu diệt khác nhau giữa các loài và khu vực, và số lượng cá mập cần phải bị loại bỏ là không rõ, nhưng có khả năng rất cao trước khi nó bắt đầu ảnh hưởng đến nguy cơ bị cá mập cắn.

While you could argue that even culling one shark reduces risk, that shark might never have bitten humans, so culling that shark does not impact the number of shark bites. This problem is best illustrated by the shark control program in Hawaii in the 1960s and 1970s, during which 4,668 tiger sharks were killed but there were no resulting changes in the rate of shark bites.

Mặc dù bạn có thể lập luận rằng ngay cả việc tiêu diệt một con cá mập cũng làm giảm rủi ro, nhưng con cá mập đó có thể chưa bao giờ cắn người, vì vậy việc loại bỏ nó không ảnh hưởng đến số lượng vụ bị cá mập cắn. Vấn đề này được minh họa rõ nhất bằng chương trình kiểm soát cá mập ở Hawaii vào những năm 1960 và 1970, trong đó đã giết chết 4.668 con cá hổ nhưng không có sự thay đổi nào về tỷ lệ bị cá mập cắn.

What about other measures?

Còn các biện pháp nào khác?

Shark nets aim to catch potentially dangerous sharks close to popular swimming areas. However, this method can also kill non-dangerous sharks and a range of other marine animals such as rays, turtles and dolphins. There is also little evidence to show shark nets keep people safe.

Lưới bắt cá mập nhằm mục đích bắt những con cá mập có khả năng nguy hiểm gần các khu vực bơi lội phổ biến. Tuy nhiên, phương pháp này cũng có thể giết chết những con cá mập không nguy hiểm và nhiều loài động vật biển khác như cá đuối, rùa và cá heo. Ngoài ra, cũng ít bằng chứng cho thấy lưới bắt cá mập giúp giữ an toàn cho người dân.

There are a range of other area-based mitigation measures that are designed to minimise impact on the marine ecosystem, and for which efficacy has been reviewed. These include using drones to observe sharks, SMART drumlines (which intercept sharks close to shore and allow authorities to tag and then safely relocate them) , and shark listening stations that detect the presence of a tagged shark.

Có nhiều biện pháp giảm thiểu khác dựa trên khu vực, được thiết kế để giảm thiểu tác động đến hệ sinh thái biển, và hiệu quả của chúng đã được đánh giá. Các biện pháp này bao gồm sử dụng máy bay không người lái (drone) để quan sát cá mập, lưới trống SMART (SMART drumlines) (chặn cá mập gần bờ và cho phép chính quyền gắn thẻ rồi di chuyển chúng một cách an toàn) , và các trạm nghe cá mập phát hiện sự hiện diện của cá mập đã được gắn thẻ.

Many studies show that early-warning systems using drones can detect sharks and quickly enable the evacuation of beaches, while SMART drumlines intercept sharks with the capture leading to sharks leaving the area upon release.

Nhiều nghiên cứu cho thấy các hệ thống cảnh báo sớm sử dụng drone có thể phát hiện cá mập và nhanh chóng hỗ trợ sơ tán bãi biển, trong khi lưới trống SMART chặn được cá mập bị bắt giữ, dẫn đến việc chúng rời khỏi khu vực sau khi được thả.

So, what now?

Vậy, bây giờ thì sao?

So, what should we use to reduce shark-bite risk? This question should be considered from both an efficacy and ethical perspective.

Vậy, chúng ta nên sử dụng gì để giảm nguy cơ bị cá mập cắn? Câu hỏi này cần được xem xét từ cả góc độ hiệu quả và đạo đức.

Culling might theoretically reduce risk. But we have no idea of how many sharks need to be culled to reduce the number of bites. As the experience of Hawaii shows, culling may see thousands of sharks killed without improvements in public safety. It would also have significant impacts on marine ecosystems.

Việc diệt cá mập có thể giảm rủi ro về mặt lý thuyết. Nhưng chúng ta không biết cần phải loại bỏ bao nhiêu con cá mập để giảm số vụ cắn. Kinh nghiệm ở Hawaii cho thấy, việc diệt cá mập có thể dẫn đến hàng nghìn con bị giết mà không cải thiện được an toàn công cộng. Nó cũng sẽ gây ra những tác động đáng kể lên hệ sinh thái biển.

It makes far more sense to invest more in non-lethal measures such as drone surveillance, as the evidence shows these measures reduce shark-bite risk and are preferred by the public.

Việc đầu tư nhiều hơn vào các biện pháp không gây tử vong như giám sát bằng drone sẽ hợp lý hơn nhiều, vì bằng chứng cho thấy những biện pháp này giúp giảm nguy cơ bị cá mập cắn và được công chúng ưa chuộng.

But all the measures discussed so far are only part of the arsenal available to reduce the risk of shark bites. They can be complemented with personal deterrents, which can reduce the risk of shark bites by 60% (even when sharks are motivated and in a predatory mode) , bite-resistant materials that can reduce the risk of serious injury, and improved first aid training and education.

Nhưng tất cả các biện pháp được thảo luận cho đến nay chỉ là một phần của bộ công cụ có sẵn để giảm nguy cơ bị cá mập cắn. Chúng có thể được bổ sung bằng các thiết bị ngăn chặn cá nhân, vốn có thể giảm 60% nguy cơ bị cá mập cắn (ngay cả khi cá mập đang hung hãn và ở chế độ săn mồi) , vật liệu chống vết cắn giúp giảm nguy cơ chấn thương nghiêm trọng, cùng với việc nâng cao đào tạo và giáo dục sơ cứu.

There’s no silver bullet in terms of completely eliminating the risk of shark bites (aside from well-maintained swimming enclosures) , but as shark numbers recover, so could the number of bites without adequate mitigation measures. A combination of area-based measures, personal deterrents, injury-reduction material, and education would be most efficient at reducing risk and the consequences of shark bites, so people can continue to enjoy that coastal lifestyle that Australia is so famous for.

Không có giải pháp nào là hoàn hảo để loại bỏ hoàn toàn nguy cơ bị cá mập cắn (ngoại trừ các khu vực bơi lội được bảo trì tốt) , nhưng khi số lượng cá mập phục hồi, số vụ cắn cũng có thể tăng lên nếu không có các biện pháp giảm thiểu đầy đủ. Sự kết hợp giữa các biện pháp dựa trên khu vực, thiết bị ngăn chặn cá nhân, vật liệu giảm chấn thương và giáo dục sẽ là hiệu quả nhất trong việc giảm rủi ro và hậu quả của vết cắn cá mập, để mọi người có thể tiếp tục tận hưởng lối sống ven biển nổi tiếng của Úc.

The author would like to acknowledge the contribution of Laura Ryan and Nathan Hart from Macquarie University to this article.

Tác giả xin ghi nhận sự đóng góp của Laura Ryan và Nathan Hart từ Đại học Macquarie cho bài viết này.

Charlie Huveneers has received grants from state governments in South Australia, New South Wales and Queensland to assess the efficacy of shark-bite mitigation measures.

Charlie Huveneers đã nhận được các khoản tài trợ từ chính phủ tiểu bang ở Nam Úc, New South Wales và Queensland để đánh giá hiệu quả của các biện pháp giảm thiểu nguy cơ bị cá mập cắn.

Read more