Giải mã các lầm tưởng về kem chống nắng: Sự thật về mỡ bò, bệnh ung thư và vitamin D
Sunscreen myths explained: the truth about beef tallow, cancer and vitamin D

Một số người lo lắng về kem chống nắng đến mức họ đang đổi kem chống nắng độ bảo vệ 50 lấy… mỡ bò. Đúng vậy, loại mỡ theo truyền thống được dùng để làm khoai tây quay giờ đây đang được quảng cáo trên mạng như một thứ bạn có thể bôi lên da trước khi ra nắng.
Dầu dừa và dầu ô liu cũng có những người ủng hộ riêng. Trong khi đó, những người sáng tạo nội dung khác trên mạng xã hội cảnh báo rằng kem chống nắng thông thường chứa các hóa chất độc hại, gây rối loạn hormone hoặc ngăn cản cơ thể tổng hợp vitamin D. Thậm chí, một số người còn cho rằng kem chống nắng gây ung thư.
Nhưng có bao nhiêu phần trăm trong số này được khoa học chứng thực? Và điều gì xảy ra với làn da của bạn khi bạn thay thế một loại kem chống nắng đã được kiểm chứng bằng một thứ lấy từ tủ bếp?
Trong tập mới nhất của Strange Health – podcast của The Conversation về các xu hướng sức khỏe và chăm sóc sức khỏe bất thường, tôi cùng người dẫn chương trình chung Dan Baumgardt, một bác sĩ đa khoa kiêm giảng viên tại Đại học Bristol, sẽ đi sâu tìm hiểu phong trào tẩy chay kem chống nắng.
Có một tình tiết thú vị và vạch trần bản chất sự việc trên mạng xã hội. Một nghiên cứu năm 2026 khảo sát 971 video TikTok phổ biến liên quan đến kem chống nắng cho thấy gần 87% ủng hộ việc sử dụng kem chống nắng. Chỉ có 6% chứa các ý kiến chỉ trích liên quan đến sức khỏe. Thế nhưng, các video chuyên chỉ trích lại thu hút lượng thích, chia sẻ và bình luận lớn hơn đáng kể so với những video chỉ tập trung quảng bá.
Can sunscreen really be harmful ?
Liệu kem chống nắng có thực sự gây hại?
Khách mời của chúng tôi là Charareh Pourzand, giáo sư sinh học dược phẩm tại Đại học Bath, người đã dành hơn 30 năm nghiên cứu về tác động của ánh nắng mặt trời đối với làn da.
Bà giúp chúng tôi gỡ rối những lo ngại về các thành phần trong kem chống nắng. Một số bộ lọc tia cực tím (UV) có thể được hấp thụ vào máu và một số thành phần nhất định đã cho thấy hoạt tính hormone trong các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, việc tìm thấy một chất trong cơ thể, hay một tác động trong phòng thí nghiệm, không chứng minh được rằng việc sử dụng kem chống nắng thông thường gây ra tác hại.
Regulators
Các cơ quan quản lý vẫn tiếp tục xem xét các bằng chứng. Vương quốc Anh gần đây đã hạn chế một bộ lọc tia UV trong kem chống nắng có tên là 4-MBC sau khi đánh giá an toàn. Việc xem xét kỹ lưỡng đó rất quan trọng, cũng giống như lượng bằng chứng rộng lớn cho thấy bức xạ cực tím làm tổn thương da và làm tăng nguy cơ ung thư da.
Sau đó là vấn đề vitamin D. Kem chống nắng hạn chế bức xạ UVB (một loại tia cực tím cụ thể) mà da sử dụng để tổng hợp loại vitamin này. Nhưng điều đó không biện minh cho việc bạn chủ ý phơi mình trước ánh sáng cực tím có hại trong khi vitamin D cũng có thể được bổ sung từ thực phẩm hoặc các chất bổ sung.
Why a homemade sunscreen is a gamble
Tại sao việc tự làm kem chống nắng lại là một canh bạc
Pourzand
Giáo sư Pourzand giải thích lý do tại sao việc trộn các loại dầu hoặc mỡ bò thành kem chống nắng tự chế là rất rủi ro. Ngay cả khi một thành phần có thể hấp thụ một phần bức xạ UV, bạn cũng sẽ không biết hỗn hợp đó bảo vệ da đáng tin cậy đến mức nào nếu thiếu đi quy trình bào chế và thử nghiệm đúng đắn.
Chúng tôi cũng thảo luận về giường tắm nắng, lầm tưởng về việc “tạo nền da rám nắng” để bảo vệ da, và nghiên cứu của Pourzand về cách ánh nắng mặt trời có thể giải phóng sắt bên trong các tế bào da, làm trầm trọng thêm tổn thương.
Và Dan giải thích lý do tại sao loại kem chống nắng đắt tiền nhất chưa chắc đã là lựa chọn mua sắm tốt nhất. Điều quan trọng là lựa chọn loại sản phẩm đã được kiểm chứng có khả năng chống cả tia UVA và UVB, thoa đủ lượng và thoa lại khi cần thiết. Chúng tôi cũng xem xét việc liệu bạn có thực sự cần hệ số chống nắng (SPF) 50 cho một chuyến đi ngắn ngoài trời vào một ngày mùa đông ở Anh hay không.
Hãy nghe tập podcast này trước khi bạn có ý định biến tủ bếp thành quầy chăm sóc da lần nữa.
Bạn có phát hiện ra một xu hướng sức khỏe kỳ quặc nào mà bạn muốn chúng tôi tìm hiểu không? Hãy gửi email về strangehealth@theconversation.com. Câu hỏi càng kỳ lạ càng tốt.
Strange Health được dẫn dắt bởi Katie Edwards và Dan Baumgardt. Giám đốc sản xuất là Gemma Ware, với phần biên tập âm thanh và video cho tập này do Anouk Millet thực hiện. Minh họa bởi Alice Mason.
Nếu bạn có câu hỏi về một xu hướng hoặc video lan truyền mà bạn đã xem và muốn chúng tôi đào sâu vào khoa học đằng sau nó trong một tập phát sóng trong tương lai, vui lòng gửi email cho chúng tôi theo địa chỉ strangehealth@theconversation.com.
Hãy nghe Strange Health qua bất kỳ ứng dụng nào được liệt kê ở trên, tải xuống trực tiếp qua nguồn cấp dữ liệu RSS của chúng tôi hoặc tìm hiểu các cách nghe khác tại đây. Bản ghi chép nội dung (transcript) có sẵn thông qua các ứng dụng Apple Podcasts hoặc Spotify.
Dan Baumgardt
Dan Baumgardt và Charareh Pourzand không làm việc cho, tư vấn, sở hữu cổ phần hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể hưởng lợi từ bài viết này, và họ không công bố mối liên hệ nào khác ngoài các chức danh học thuật của mình.
Katie Edwards
Katie Edwards không làm việc cho, tư vấn, sở hữu cổ phần hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể hưởng lợi từ bài viết này, và cô không công bố mối liên hệ nào khác ngoài các chức danh học thuật của mình.
có thể bạn cũng quan tâm
-

72% học sinh thừa nhận trì hoãn việc học. Dưới đây là cách để lấy lại nhịp độ
72% of students say they procrastinate. Here’s how to stay on track
-

Nhân viên LGBTQ tại Kodak đã mạo hiểm sự nghiệp của mình để xây dựng một nơi làm việc an toàn và hòa nhập hơn như thế nào
How LGBTQ employees at Kodak risked their careers to build a safer, more inclusive workplace