ricding

Rèn luyện văn hoá đọc

Trẻ em tò mò: âm nhạc có ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của thực vật không?

Curious Kids: does music affect how plants grow?

Trẻ em tò mò: âm nhạc có ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của thực vật không?
Lily Whelehan, Postdoctoral Research Fellow, Queensland Alliance for Agriculture and Food Innovation, The University of Queensland
Show
Hide
EN – VI
VI – EN
3000-5000 ▼
0-3000
3000-5000
5000-7000
7000-10000
How does the type of music affect plants growth? – Thomas, 14, Auckland, New Zealand
Thể loại âm nhạc ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển của thực vật? – Thomas, 14 tuổi, Auckland, New Zealand

When I’m in the lab studying my plants, I love to listen to music. But do my plants like it too, or do they just want some peace and quiet?

Khi tôi ở trong phòng thí nghiệm nghiên cứu về thực vật, tôi rất thích nghe nhạc. Nhưng liệu cây cối của tôi có thích điều đó không, hay chúng chỉ muốn được yên tĩnh?

It turns out plant lovers have wondered the same thing for nearly 70 years. And there are many albums and playlists for people to play to their plants. One of the most famous (and my favourite) is Mother Earth’s Plantasia. It was released in 1976 – “for plants and the people who love them”.

Hóa ra những người yêu cây đã tự hỏi điều tương tự trong gần 70 năm qua. Và có rất nhiều album cùng danh sách phát được mọi người bật cho cây nghe. Một trong những album nổi tiếng nhất (và cũng là yêu thích của tôi) là Mother Earth’s Plantasia. Album này được phát hành vào năm 1976 – “dành cho cây trồng và những người yêu quý chúng”.

Some people may think it’s nice to listen to music with their plants. But is there any truth to the idea that certain music boosts plant growth?

Một số người có thể nghĩ rằng sẽ thật tuyệt nếu cho cây trồng nghe nhạc cùng mình. Nhưng liệu có sự thật nào đằng sau quan niệm cho rằng một số loại âm nhạc nhất định giúp cây phát triển tốt hơn không?

Let’s dive into the science.

Hãy cùng đi sâu tìm hiểu khoa học về vấn đề này.

Where did this idea come from?

Ý tưởng này bắt nguồn từ đâu?

One of the most well known studies on music and plants was published by author Dorothy Retallack in 1973. It was a book called The Sound of Music and Plants.

Một trong những nghiên cứu nổi tiếng nhất về âm nhạc và thực vật được công bố bởi tác giả Dorothy Retallack vào năm 1973. Đó là một cuốn sách mang tên The Sound of Music and Plants (Âm thanh của Âm nhạc và Thực vật) .

Retallack did several experiments playing music to plants. She reported that rock music made her study plants die, while classical music made them flourish.

Retallack đã thực hiện một số thí nghiệm phát nhạc cho cây trồng. Bà báo cáo rằng nhạc rock khiến những cây trong thí nghiệm của bà chết đi, trong khi nhạc cổ điển lại khiến chúng tươi tốt.

However, she was actually a music student with very little training in the scientific method. Her results were not peer reviewed, and the work was strongly criticised by the scientific community.

Tuy nhiên, thực chất bà chỉ là một sinh viên âm nhạc với rất ít kiến thức chuyên môn về phương pháp khoa học. Kết quả của bà không được bình duyệt bởi các chuyên gia trong ngành, và công trình này đã vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ từ cộng đồng khoa học.

Nevertheless, the story was widely publicised.

Mặc dù vậy, câu chuyện này vẫn được quảng bá rộng rãi.

A related book, titled The Secret Life of Plants, was also published in 1973. It covered multiple aspects of plant “intelligence”. A documentary of the same name aired in 1979. It featured incredible stories, such as that of a cactus that could speak Japanese.

Một cuốn sách có liên quan mang tựa đề The Secret Life of Plants (Đời sống bí mật của thực vật) cũng được xuất bản vào năm 1973. Cuốn sách này đề cập đến nhiều khía cạnh khác nhau về “trí thông minh” của thực vật. Một bộ phim tài liệu cùng tên đã được công chiếu vào năm 1979. Bộ phim này giới thiệu những câu chuyện khó tin, chẳng hạn như câu chuyện về một cây xương rồng có thể nói tiếng Nhật.

Despite being scientifically dubious, these ideas flourished in the alternative movement of the 1970s.

Dù mang tính đáng ngờ về mặt khoa học, những ý tưởng này lại rất phát triển trong phong trào phản văn hóa của những năm 1970.

Recent developments

Những tiến bộ gần đây

In the decades since, many more studies have been published looking at the effect of music on plants. Many continue in the same vein as Retallack’s work, measuring effects of different types of music on plant growth.

Trong những thập kỷ kể từ đó, đã có thêm nhiều nghiên cứu được công bố xem xét ảnh hưởng của âm nhạc đối với thực vật. Nhiều nghiên cứu vẫn tiếp tục theo xu hướng của công trình do Retallack thực hiện, đó là đo lường tác động của các thể loại âm nhạc khác nhau đối với sự phát triển của cây.

But the quality of these studies is also questionable.

Nhưng chất lượng của các nghiên cứu này cũng là một vấn đề đáng bàn.

For example, some report statistical differences where there are none, do not include any statistical analysis, or are missing important parts of the methods.

Ví dụ, một số nghiên cứu báo cáo sự khác biệt về mặt thống kê trong khi thực tế không có gì, lại không bao gồm bất kỳ phân tích thống kê nào, hoặc thiếu các phần quan trọng trong phương pháp nghiên cứu.

Other studies also focus on the effect religious music or chants have on plant growth, and contain strong religious language. This suggests some biases in how the studies are designed.

Các nghiên cứu khác cũng tập trung vào ảnh hưởng của âm nhạc tôn giáo hoặc các bài tụng kinh đối với sự sinh trưởng của thực vật, đồng thời chứa đựng nhiều ngôn từ mang màu sắc tôn giáo mạnh mẽ. Điều này cho thấy có sự thiên vị nhất định trong cách thiết kế các nghiên cứu.

Other studies are more robust in their methods. They have sound statistical methods, compare sounds other than music, and discuss possible effects of sound wave vibrations.

Những nghiên cứu khác lại có phương pháp luận vững chắc hơn. Họ sử dụng các phương pháp thống kê hợp lý, so sánh các âm thanh khác ngoài âm nhạc và thảo luận về tác động có thể có của các dao động sóng âm.

However, since there is no evidence that plants have any ability to distinguish the subtle differences that define genres of music, the general consensus is that any research testing the effect of different types of music is inherently biased.

Tuy nhiên, vì không có bằng chứng nào cho thấy thực vật có khả năng phân biệt những khác biệt tinh tế định nghĩa nên các thể loại âm nhạc, nên sự đồng thuận chung là bất kỳ nghiên cứu nào kiểm tra tác động của các loại âm nhạc khác nhau đều vốn dĩ mang tính thiên vị.

Plants and sound

Thực vật và âm thanh

As in many cases in science, I think the true relationship between plants and sound is more interesting than the myth.

Giống như nhiều trường hợp trong khoa học, tôi nghĩ mối quan hệ thực sự giữa thực vật và âm thanh còn thú vị hơn nhiều so với các huyền thoại.

Plants haven’t evolved to appreciate music as humans have. But the world has always had sound. So what does the world sound like to a plant?

Thực vật không tiến hóa để thưởng thức âm nhạc như con người. Nhưng thế giới thì luôn tồn tại âm thanh. Vậy thế giới có âm thanh như thế nào đối với một cái cây?

Plants evolved on Earth more than 850 million years ago, in the form of single-celled organisms that could harvest energy from sunlight. By 390 million years ago – what’s known as the mid Devonian period – plants had evolved into what we would recognise today as ferns, with structures such as roots and leaves.

Thực vật đã tiến hóa trên Trái Đất từ hơn 850 triệu năm trước, dưới dạng các sinh vật đơn bào có khả năng thu nhận năng lượng từ ánh sáng mặt trời. Vào khoảng 390 triệu năm trước – thời kỳ được gọi là giữa kỷ Devon – thực vật đã tiến hóa thành những loài mà ngày nay chúng ta nhận diện là dương xỉ, với các cấu trúc như rễ và lá.

At this time, plants might have been exposed to sounds such as the munching of insects, thunder, rain, and running water.

Vào thời điểm này, thực vật có thể đã tiếp xúc với các âm thanh như tiếng côn trùng nhai, tiếng sấm, tiếng mưa và tiếng nước chảy.

While our experience of sound is through the human experience of hearing, from a physics perspective, sound is simply waves of pressure. These pressure waves, or sound waves, interact with the physical environment as they pass through it.

Mặc dù trải nghiệm của chúng ta về âm thanh thông qua thính giác của con người, nhưng dưới góc độ vật lý, âm thanh đơn giản là các sóng áp suất. Những sóng áp suất này, hay sóng âm, tương tác với môi trường vật lý khi chúng truyền qua đó.

Studies have found that sound waves interact with plant structures such as leaf hairs. This shows plants can sense sound, without actually “hearing” it in the way that we might imagine.

Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng sóng âm tương tác với các cấu trúc của thực vật như lông lá. Điều này cho thấy thực vật có thể cảm nhận được âm thanh, chứ không thực sự “nghe” nó theo cách mà chúng ta có thể tưởng tượng.

Researchers have also found that some plants will grow towards the sound of running water if it is played over speakers. Some plants had an improved predator defence response after they were played the sounds of insect predators.

Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng một số loài cây sẽ phát triển hướng về phía có tiếng nước chảy nếu âm thanh đó được phát qua loa. Một số loài cây có phản ứng phòng thủ trước kẻ săn mồi tốt hơn sau khi chúng được cho nghe âm thanh của các loài côn trùng ăn thịt.

On the other hand, some human-generated sounds have been found to have a negative effect on plant health.

Mặt khác, một số âm thanh do con người tạo ra đã được phát hiện là có tác động tiêu cực đến sức khỏe của thực vật.

So it’s possible that music could affect plant growth – if it happens to align with wavelengths and rhythms that mimic sounds the plant has evolved with, such as running water. However, because plants are highly varied and have evolved in different environments, if a certain music happened to improve growth in one species, it is unlikely to have the same effect on another species.

Vì vậy, hoàn toàn có khả năng âm thanh có thể ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của thực vật – nếu nó vô tình phù hợp với bước sóng và nhịp điệu mô phỏng các âm thanh mà thực vật đã cùng tiến hóa, chẳng hạn như tiếng nước chảy. Tuy nhiên, vì thực vật rất đa dạng và tiến hóa trong các môi trường khác nhau, nên nếu một loại nhạc nào đó cải thiện sự sinh trưởng ở loài này, thì khó có khả năng nó mang lại tác động tương tự cho loài khác.

As for me, I’ll continue listening to music in the lab. But I won’t worry about whether my plants will judge my taste.

Về phần mình, tôi sẽ vẫn tiếp tục nghe nhạc trong phòng thí nghiệm. Nhưng tôi sẽ không bận tâm việc liệu cây cối của mình có đánh giá gu thưởng thức của tôi hay không.

Lily Whelehan receives funding from the Australian Research Council.

Lily Whelehan nhận được tài trợ từ Hội đồng Nghiên cứu Úc.

có thể bạn cũng quan tâm