ricding

Rèn luyện văn hoá đọc

Tại sao tôi lại nói mớ trong lúc ngủ? Chuyên gia tâm lý giấc ngủ giải thích

Why do I talk in my sleep? A sleep psychologist explains

Tại sao tôi lại nói mớ trong lúc ngủ? Chuyên gia tâm lý giấc ngủ giải thích
Michael R. Nadorff, Professor of Psychology, Mississippi State University
Show
Hide
EN – VI
VI – EN
3000-5000 ▼
0-3000
3000-5000
5000-7000
7000-10000

Curious Kids is a series for children of all ages. If you have a question you’d like an expert to answer, send it to CuriousKidsUS@theconversation.com.

Curious Kids (Những đứa trẻ tò mò) là một loạt bài viết dành cho trẻ em ở mọi lứa tuổi. Nếu bạn có một câu hỏi muốn được chuyên gia giải đáp, hãy gửi về địa chỉ CuriousKidsUS@theconversation.com.

Why do people speak while they are sleeping? – Mubina, age 15, Uzbekistan
Tại sao mọi người lại nói chuyện trong lúc ngủ? – Mubina, 15 tuổi, Uzbekistan

Everyone sleeps, but not everyone understands much about sleep. One of my favorite parts of being a sleep psychologist is that when people hear what my job is, they always have tons of questions, like why do we need to sleep? Why do we dream? Do dogs dream? I get that one a lot, and the answer is yes!

Ai cũng ngủ, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ về giấc ngủ. Một trong những điều tôi thích nhất khi làm chuyên gia tâm lý giấc ngủ là khi mọi người biết công việc của tôi, họ luôn đặt ra hàng tấn câu hỏi, chẳng hạn như tại sao chúng ta cần ngủ? Tại sao chúng ta mơ? Chó có mơ không? Tôi nhận được câu hỏi này rất nhiều, và câu trả lời là có!

Sometimes people want to chat about their sibling they share a room with who mumbles nonsense out loud all night long. Or maybe they’ve been teased themselves after delivering a complete but one–sided conversation while fully asleep at a slumber party.

Đôi khi, mọi người muốn phàn nàn về người anh chị em ở chung phòng cứ lầm bầm những điều vô nghĩa suốt cả đêm. Hoặc có lẽ chính họ đã bị trêu chọc sau khi thực hiện một cuộc trò chuyện hoàn chỉnh nhưng mang tính một chiều trong lúc đang ngủ say tại một bữa tiệc ngủ qua đêm.

I’ve studied sleep for almost two decades, and I’m still not tired of discussing different aspects of it, especially what are called parasomnias: things your body does or your mind goes through while you’re asleep, such as nightmares, sleepwalking or talking in your sleep. Most are common and completely harmless; they only count as a disorder when they happen so often that they cause real problems.

Tôi đã nghiên cứu về giấc ngủ gần hai thập kỷ và vẫn chưa chán thảo luận về các khía cạnh khác nhau của nó, đặc biệt là những hiện tượng được gọi là chứng rối loạn parasomnia (chứng rối loạn hành vi giấc ngủ): những gì cơ thể bạn làm hoặc tâm trí bạn trải qua khi đang ngủ, chẳng hạn như ác mộng, mộng du hoặc nói mớ. Hầu hết chúng rất phổ biến và hoàn toàn vô hại; chúng chỉ được tính là chứng rối loạn khi xảy ra thường xuyên đến mức gây ra các vấn đề thực sự.

What’s happening while you’re asleep

Điều gì xảy ra trong khi bạn ngủ

Sleep is not one single thing; you go through several stages of sleep every night.

Giấc ngủ không phải là một trạng thái đơn lẻ; bạn trải qua vài giai đoạn ngủ khác nhau mỗi đêm.

About a quarter of your sleep is what’s called REM sleep, short for rapid eye movement. This is the stage when most dreams, especially the vivid ones, happen.

Khoảng một phần tư thời gian ngủ của bạn là cái gọi là giấc ngủ REM, viết tắt của chuyển động mắt nhanh (Rapid Eye Movement) . Đây là giai đoạn mà hầu hết các giấc mơ, đặc biệt là những giấc mơ sinh động, diễn ra.

Non-REM sleep, which includes the deeper stages of sleep, usually takes up between 75% and 80% of your night. It is an important stage of sleep where your body really throttles down, allowing it to rest and repair itself.

Giấc ngủ không phải REM (Non-REM) , bao gồm các giai đoạn ngủ sâu hơn, thường chiếm từ 75% đến 80% thời gian ngủ ban đêm của bạn. Đây là một giai đoạn quan trọng của giấc ngủ, nơi cơ thể bạn thực sự giảm tốc hoạt động, cho phép nó nghỉ ngơi và tự phục hồi.

Doctors refer to these stages all together as your sleep architecture. People go through cycles of these stages roughly every 90 minutes each night. Non-REM sleep makes up more of your sleep right after bedtime, and then REM becomes a higher proportion of sleep in the early morning hours.

Các bác sĩ gọi chung các giai đoạn này là cấu trúc giấc ngủ của bạn. Mọi người trải qua các chu kỳ của những giai đoạn này khoảng 90 phút một lần mỗi đêm. Giấc ngủ không phải REM chiếm phần lớn thời gian ngủ của bạn ngay sau khi đi ngủ, và sau đó giấc ngủ REM sẽ chiếm tỷ lệ cao hơn vào những giờ sáng sớm.

Figure
Many animal species also need plenty of shut–eye to stay healthy. Waitforlight/Moment via Getty Images
Nhiều loài động vật cũng cần ngủ đủ giấc để duy trì sức khỏe. Waitforlight/Moment qua Getty Images

All mammals, from mice to cats to elephants, appear to sleep in some form or another. Researchers have found sleep is important for many things. When you’re asleep is when a lot of your memories get strengthened so they’ll last long term. Sleep is when growth typically happens in kids, and it is one of the times when your immune system is most active.

Tất cả các loài động vật có vú, từ chuột, mèo cho đến voi, đều có vẻ ngủ dưới hình thức này hay hình thức khác. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng giấc ngủ rất quan trọng đối với nhiều thứ. Khi bạn ngủ là lúc rất nhiều ký ức của bạn được củng cố để chúng có thể lưu giữ lâu dài. Giấc ngủ là thời điểm sự phát triển thường diễn ra ở trẻ em, và đây là một trong những thời điểm hệ thống miễn dịch của bạn hoạt động mạnh mẽ nhất.

Sleep is an important time for your brain and body to recharge and take care of themselves. Doctors recommend that teens get 8-10 hours of sleep per night, and even more for younger kids: 10-13 hours for little kids ages 3-5, and 9-12 hours for bigger kids ages 6-12.

Giấc ngủ là thời gian quan trọng để bộ não và cơ thể bạn nạp lại năng lượng và chăm sóc bản thân. Các bác sĩ khuyên thanh thiếu niên nên ngủ từ 8-10 tiếng mỗi đêm, và thậm chí còn nhiều hơn đối với trẻ nhỏ: 10-13 tiếng đối với trẻ nhỏ từ 3-5 tuổi, và 9-12 tiếng đối với trẻ lớn hơn từ 6-12 tuổi.

Talking out loud while you’re asleep

Nói thành tiếng trong lúc ngủ

Even though someone who is asleep may look pretty much shut down for the night, their brain is not turned off. Different parts of the brain are active doing different things during different parts of the night.

Mặc dù một người đang ngủ trông có vẻ như đã “đóng cửa” hoàn toàn cho một đêm, nhưng bộ não của họ không hề tắt nguồn. Các vùng khác nhau của bộ não hoạt động để làm những việc khác nhau trong các phần khác nhau của đêm.

Scientists think that sleeptalking happens when the parts of the brain responsible for language and speech are active while other parts of the brain that would typically prevent your mouth from physically talking are asleep.

Các nhà khoa học cho rằng hiện tượng nói mớ xảy ra khi các bộ phận của não chịu trách nhiệm về ngôn ngữ và lời nói hoạt động trong khi các bộ phận khác của não lẽ ra thường ngăn cản miệng bạn phát ra âm thanh lại đang ngủ.

For the most part, sleeptalking is not even words. Usually it’s mumbles, laughs or whispers. If a sleeptalker does use language, it is most commonly the word “no” – that’s about 5% of all words that are said while asleep. If the sleeptalker is saying words, they’re often questions and sometimes profanity. Rarely are the things sleeptalkers say polite, and often it sounds like they’re having a conflict with someone.

Phần lớn thời gian, việc nói mớ thậm chí không thành từ. Thường thì đó chỉ là tiếng lầm bầm, tiếng cười hoặc tiếng thì thầm. Nếu người nói mớ thực sự dùng từ ngữ, thì từ phổ biến nhất là từ “không” – chiếm khoảng 5% tổng số từ được nói trong lúc ngủ. Nếu người nói mớ thốt ra thành lời, chúng thường là các câu hỏi và đôi khi là những lời chửi thề. Rất hiếm khi những điều người nói mớ thốt ra lại lịch sự, và thường thì nghe giống như họ đang có xung đột với ai đó.

Sometimes it can sound like the sleeptalker is having a real conversation, pausing to allow the other person to speak – even if there’s no one else in the room. Researchers suspect you might be overhearing one side of a verbal exchange from a sleeptalker’s dream. What a sleeptalker is saying out loud during REM sleep matches what they’re dreaming about at that moment about 80% of the time, according to studies in sleep labs.

Đôi khi có vẻ như người nói mớ đang có một cuộc trò chuyện thực sự, tạm dừng để cho người kia nói – ngay cả khi không có ai khác trong phòng. Các nhà nghiên cứu nghi ngờ rằng bạn có thể đang nghe lén một vế của cuộc trao đổi bằng lời từ giấc mơ của người nói mớ. Những gì người nói mớ thốt ra thành tiếng trong giấc ngủ REM khớp với những gì họ đang mơ vào khoảnh khắc đó khoảng 80% thời gian, theo các nghiên cứu tại các phòng thí nghiệm giấc ngủ.

Figure
A sleeptalker is far more likely to speak gibberish than a real secret. megaflopp/iStock via Getty Images Plus
Một người nói mớ có khả năng nói nhảm cao hơn nhiều so với việc tiết lộ một bí mật thực sự. megaflopp/iStock qua Getty Images Plus

You may be able to actually interact with someone who is sleeptalking; researchers have found that roughly half the time a sleeptalker will respond to a spoken question or statement. But don’t get excited that you can get someone to spill their secrets or reveal something they don’t want to. There’s no scientific evidence of this happening.

Bạn hoàn toàn có thể tương tác với một người đang nói mớ; các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng khoảng một nửa thời gian, người nói mớ sẽ trả lời câu hỏi hoặc phát biểu được nói ra. Nhưng đừng quá phấn khích rằng bạn có thể khiến ai đó bộc lộ bí mật hoặc tiết lộ điều gì đó mà họ không muốn. Không có bằng chứng khoa học nào cho thấy điều này xảy ra.

There is not a ton of research on sleeptalking yet, but it appears that this phenomenon can happen in any stage of sleep. Studies do suggest there are differences between the sleep of people who sleeptalk and those who don’t. For instance, one study found that sleeptalkers get more than an hour and a half less sleep per night and roughly half as much REM sleep as nonsleeptalkers.

Chưa có nhiều nghiên cứu về hiện tượng nói mớ, nhưng có vẻ như hiện tượng này có thể xảy ra ở bất kỳ giai đoạn nào của giấc ngủ. Các nghiên cứu cho thấy có sự khác biệt giữa giấc ngủ của những người hay nói mớ và những người không nói mớ. Ví dụ, một nghiên cứu phát hiện ra rằng những người nói mớ ngủ ít hơn hơn một tiếng rưỡi mỗi đêm và có thời gian ngủ REM chỉ bằng khoảng một nửa so với những người không nói mớ.

Why do people talk in their sleep?

Tại sao mọi người lại nói mớ trong giấc ngủ?

The best explanation we have for sleeptalking is that the brain does not fall asleep all at once, and for some people the areas responsible for sleep remain active longer than the parts that help keep them quiet.

Lời giải thích tốt nhất hiện có cho hiện tượng nói mớ là bộ não không chìm vào giấc ngủ cùng một lúc, và ở một số người, các vùng chịu trách nhiệm về sự tỉnh táo vẫn hoạt động lâu hơn các bộ phận giúp họ giữ im lặng.

This phenomenon is fairly common, with over two–thirds of people sleeptalking at one time or another. It isn’t something to be concerned about if it has happened to you, though it does increase your likelihood of experiencing other parasomnias such as sleepwalking.

Hiện tượng này khá phổ biến, với hơn 2/3 số người từng nói mớ vào thời điểm này hay thời điểm khác. Đây không phải là điều đáng lo ngại nếu nó từng xảy ra với bạn, mặc dù nó làm tăng khả năng bạn gặp phải các chứng rối loạn giấc ngủ khác như mộng du.

Sleeptalking is far more common in childhood. Researchers don’t fully understand why, but we do know that children have more of what’s called slow–wave non-REM sleep. The proportion of slow–wave sleep you have each night declines as you grow older, so it is possible that less sleeptalking comes with this change in sleep architecture.

Nói mớ phổ biến hơn nhiều ở trẻ em. Các nhà nghiên cứu chưa hiểu hoàn toàn lý do tại sao, nhưng chúng ta biết rằng trẻ em có nhiều giấc ngủ sóng chậm không phải REM hơn. Tỷ lệ giấc ngủ sóng chậm mà bạn có mỗi đêm giảm dần khi bạn lớn lên, vì vậy có thể việc nói mớ ít đi cũng đi kèm với sự thay đổi này trong cấu trúc giấc ngủ.

Looking at the big picture, sleeptalking is considered normal. But if you’re bothered by it – or by other parasomnias, such as sleepwalking, night terrors or bed–wetting – remember, they all become less common as you grow up. And there are treatments you can get from a sleep psychologist like me.

Nhìn chung, nói mớ được coi là bình thường. Nhưng nếu bạn cảm thấy phiền vì điều đó – hoặc vì các chứng rối loạn giấc ngủ khác như mộng du, hoảng sợ ban đêm hoặc đái dầm – hãy nhớ rằng, tất cả chúng đều trở nên ít phổ biến hơn khi bạn lớn lên. Và có các phương pháp điều trị mà bạn có thể nhận được từ một chuyên gia tâm lý giấc ngủ như tôi.

One last tip: Scientists do know that sleeptalking, as well as several other parasomnias, is more common when you’re overtired. So, the next time you talk in your sleep, you’ll know that it’s nothing to worry about, but perhaps a sign that you need to catch up on some extra zzz’s when you can.

Một mẹo cuối cùng: Các nhà khoa học biết rằng hiện tượng nói mớ, cũng như một số chứng rối loạn giấc ngủ khác, trở nên phổ biến hơn khi bạn bị quá mệt mỏi. Vì vậy, lần tới khi bạn nói mớ, bạn sẽ biết rằng đó không có gì phải lo lắng, mà có lẽ là dấu hiệu cho thấy bạn cần bù đắp thêm một vài giấc ngủ khi có thể.

Hello, curious kids! Do you have a question you’d like an expert to answer? Ask an adult to send your question to CuriousKidsUS@theconversation.com. Please tell us your name, age and the city where you live.

Xin chào những đứa trẻ tò mò! Các cháu có câu hỏi nào muốn chuyên gia giải đáp không? Hãy nhờ người lớn gửi câu hỏi của các cháu về địa chỉ CuriousKidsUS@theconversation.com. Hãy cho chúng tôi biết tên, tuổi và thành phố các cháu đang sinh sống nhé.

And since curiosity has no age limit – adults, let us know what you’re wondering, too. We won’t be able to answer every question, but we will do our best.

Và vì sự tò mò không có giới hạn tuổi tác – các bạn đọc là người lớn, hãy cho chúng tôi biết cả những điều các bạn đang thắc mắc nữa nhé. Chúng tôi không thể trả lời mọi câu hỏi, nhưng chúng tôi sẽ cố gắng hết sức.

Michael R. Nadorff receives funding from the Substance Abuse and Mental Health Services Administration and the National Institute of Mental Health. He is a fellow and former president of the Society of Behavioral Sleep Medicine and previously served on its board of directors. He is co-author of “The Nightmare and Sleep Disorder Toolkit” (New Harbinger, 2025) and receives royalties from its sale.

Michael R. Nadorff nhận được tài trợ từ Cơ quan Quản lý Dịch vụ Sức khỏe Tâm thần và Lạm dụng Chất gây nghiện và Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia. Ông là thành viên và cựu chủ tịch của Hiệp hội Y học Giấc ngủ Hành vi và trước đây từng phục vụ trong hội đồng quản trị của hiệp hội này. Ông là đồng tác giả của cuốn sách “The Nightmare and Sleep Disorder Toolkit” (New Harbinger, 2025) và nhận tiền tác quyền từ việc bán sách.

có thể bạn cũng quan tâm