Trí tuệ nhân tạo thực sự sẽ tiêu diệt toàn bộ loài người bằng cách nào? Dưới đây là 5 kịch bản hàng đầu
How would AI actually kill all humans? Here are the top 5 scenarios

Đầu tháng này, nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) Jacob Coxon đã từ chức tại Anthropic chỉ sau bốn tháng làm việc. Trong một thông báo trên X, ông tuyên bố:
The people building AI earnestlybelieve that it could kill us all by the end of the decade .
Những người đang xây dựng AI thực sự tin rằng nó có thể tiêu diệt tất cả chúng ta vào cuối thập kỷ này.
Một thành viên cấp cao trong đội ngũ của Anthropic, Evan Hubinger, thực sự đồng tình với Coxon, đồng thời bổ sung rằng cá nhân ông cho rằng khả năng điều này xảy ra trong thập kỷ tới là hơn 10%.
Understandably,
Dễ hiểu là những tuyên bố này đã tạo ra làn sóng lớn. Hiện nay có rất nhiều cuộc thảo luận về việc làm chậm quá trình nghiên cứu AI và tăng cường “sự kiểm soát của con người” đối với công nghệ này.
Nhưng chính xác thì AI có thể tiêu diệt chúng ta bằng cách nào? Không thiếu gì các kịch bản mang tính viển vông, và hầu hết trong số đó đều liên quan đến khái niệm AI “siêu thông minh” – tức là AI có năng lực vượt trội hơn con người.
Tôi đã cô đọng các kịch bản này thành năm kịch bản hàng đầu, sắp xếp chúng theo thứ tự từ mơ hồ nhất đến chính xác nhất. Và tôi cho rằng danh sách này đồng thời được sắp xếp từ ít có khả năng xảy ra nhất cho đến có khả năng xảy ra cao nhất.
1.
We ’ll never know
1. Chúng ta sẽ không bao giờ biết
AI doomers
Những người bi quan về AI thường biện minh cho mối lo ngại của họ thông qua một nghịch lý lưỡng nan phiền toái: làm sao chúng ta có thể tưởng tượng được một siêu trí tuệ có thể làm gì để tiêu diệt những sinh vật kém thông minh hơn như chúng ta?
Chúng ta phải có siêu trí tuệ thì mới dự đoán được siêu trí tuệ có thể làm những gì. Điều này giống như việc bạn yêu cầu chú chó trong nhà tưởng tượng ra một cuộc chiến tranh hạt nhân vậy.
Tin vui ở đây là siêu trí tuệ có lẽ vẫn còn một khoảng cách khá xa. Các mô hình AI hiện tại rất giỏi trong việc giải quyết các vấn đề cụ thể, nhưng điều đó không có nghĩa là thông minh hơn con người trong mọi lĩnh vực.
Tuy nhiên, gần đây AI đã giải quyết được một trong bảy bài toán khó nhất được biết đến. Rõ ràng là nó đang tiến gần đến các bài toán khác, điều này có thể khiến bạn cảm thấy kém lạc quan hơn ở đây.
2. Paperclips
2. Kẹp giấy
Một trí tuệ nhân tạo siêu thông minh có lẽ sẽ cực kỳ có năng lực trong việc đạt được các mục tiêu của nó. Nhưng nó có thể thờ ơ với sự sống còn của con người.
Một ví dụ kinh điển về sự thờ ơ đó xuất phát từ trí tưởng tượng của nhà triết học Oxford Nick Bostrom về một AI siêu thông minh được thiết kế để tối ưu hóa việc sản xuất kẹp giấy. Để sản xuất ra loại văn phòng phẩm theo ý muốn, nó nhanh chóng chuyển đổi tất cả vật chất có sẵn – bao gồm cả con người, hành tinh và các vì sao – thành kẹp giấy.
Những gì chúng ta thấy ở đây là sự thực thi hoàn hảo của các mục tiêu được xác định không đúng cách. AI không hề ghét nhân loại; nó đơn giản nhận ra rằng chúng ta được cấu tạo từ các nguyên tử có thể được tận dụng tốt hơn cho việc làm kẹp giấy. Đó không phải là vấn đề cá nhân.
Tin tốt ở đây là kịch bản này đã nhầm lẫn giữa trí tuệ và quyền lực. Một AI siêu thông minh không nhất thiết có đủ quyền lực để đạt các mục tiêu của nó. Việc biến hành tinh thành các nhà máy kẹp giấy sẽ đòi hỏi phải có giấy phép quy hoạch.
Ngay cả khi nó có được giấy phép, việc xây dựng quá nhiều nhà máy kẹp giấy cũng sẽ dẫn đến sự phản đối công khai không thể tránh khỏi. Các nhóm lợi ích sẽ chặn các thủ tục tại tòa án. Các nhà hoạt động môi trường sẽ chặn những chiếc xe ủi đất.
Có rất nhiều sự cản trở trên thế giới này, ngăn cản ngay cả những người rất thông minh áp đặt ý chí của họ lên phần còn lại của chúng ta. Trên thực tế, bạn có thể coi các trung tâm dữ liệu hiện là một hiện thân của kịch bản kẹp giấy mang tính lý thuyết. Và con người đang ngày càng phản kháng lại việc giao phó hành tinh này cho các trung tâm dữ liệu.
3. Bioweapons
3. Vũ khí sinh học
Nhân loại có thể bị tiêu diệt bởi một trí tuệ nhân tạo siêu thông minh tạo ra và phát tán một loại vũ khí sinh học nguy hiểm mới vào khí quyển. Trên thực tế, đây là một kịch bản trong kịch bản AI 2027 của Dự án Tương lai AI (AI Futures Project) , một tổ chức phi lợi nhuận chuyên dự báo các tác động của AI tiên tiến.
Rủi ro này đã trở nên rõ ràng hơn vào tháng trước, khi các nhà nghiên cứu tại Đại học Stanford thông báo rằng họ đã sử dụng một mô hình ngôn ngữ AI di truyền để tổng hợp 16 loại virus mới.
Worryingly,
Điều đáng lo ngại là họ chỉ việc gửi các trình tự di truyền đến một phòng thí nghiệm đặt hàng qua thư và nơi này đã gửi lại các loại virus trong ống nghiệm. Toàn bộ thí nghiệm có chi phí cao nhất là vài trăm nghìn đô la.
Tin tốt ở đây là việc tiêu diệt toàn bộ loài người bằng một loại virus mới là điều cực kỳ khó khăn. Để làm được điều đó, bạn cần một loại virus có khả năng lây truyền rất cao, nhờ đó nó mới lan rộng khắp nơi. Nhưng đó là quy luật sinh học – những loại virus lây lan dễ dàng thường ít gây tử vong hơn. Ngược lại, nếu một loại virus có tỷ lệ tử vong rất cao, khả năng lây truyền có xu hướng giảm xuống, vì hầu hết người nhiễm bệnh đều tử vong trước khi kịp lây truyền mầm bệnh.
COVID
COVID đã cướp đi sinh mạng của chưa đến 1% nhân loại. Đại dịch chết chóc nhất trong lịch sử được ghi nhận là Cái chết Đen, khi dịch hạch tiêu diệt hơn một phần ba dân số Châu Âu vào thế kỷ 13. Mặc dù vậy, ngay cả bệnh dịch hạch cũng có khả năng gây tử vong thấp hơn nhiều vào ngày nay nhờ kiến thức y học nâng cao và điều kiện vệ sinh tốt hơn của chúng ta.
4.
Nuclear war
4. Chiến tranh hạt nhân
Chuyện gì sẽ xảy ra nếu AI thâm nhập vào chuỗi chỉ huy và kiểm soát hạt nhân và khơi mào một cuộc chiến tranh hạt nhân? Chúng ta đã từng suýt bước vào chiến tranh hạt nhân do nhầm lẫn vài lần trong 50 năm qua.
Chúng ta được bảo rằng hệ thống chỉ huy và kiểm soát hạt nhân hoàn toàn ngắt kết nối với internet. Nhưng, như chúng ta đã thấy vào năm 2010, các cỗ máy li tâm hạt nhân của Iran đã bị vô hiệu hóa bởi một loại sâu máy tính có tên là Stuxnet, được cho là lọt vào hệ thống thông qua một chiếc USB. AI cũng có thể cung cấp cho quân đội thông tin tình báo sai lệch, điều này có thể dẫn đến những hành động không thể vãn hồi.
Tin tốt ở đây là kho dự trữ hạt nhân đã giảm xuống. Nhưng chúng vẫn đủ sức để quét sạch một nửa dân số chúng ta. Và nguyên nhân không đến từ vụ nổ hạt nhân, mà là từ nạn đói trong mùa đông hạt nhân sẽ diễn ra sau đó.
5.
Other humans
5. Con người khác
Có lẽ rủi ro có khả năng xảy ra nhất là chúng ta tự tiêu diệt chính mình. Và AI có thể thúc đẩy quá trình này.
Hãy tưởng tượng – và điều này không mất quá nhiều trí tưởng tượng – rằng AI gây ra tình trạng mất việc làm hàng loạt, làm ô nhiễm không gian thông tin bằng tin giả, chia rẽ nền chính trị của chúng ta và phá hủy các mối quan hệ giữa con người bằng sự đồng hành tổng hợp giả tạo.
Xã hội có thể dễ dàng bị rạn nứt. Chậm mà chắc, chúng ta sẽ không còn khả năng duy trì cuộc sống của con người ở bất kỳ quy mô nào.
Vậy chúng ta rút ra điều gì từ tất cả các kịch bản này? Chắc chắn có một số điều đáng lo ngại. Nhưng tôi hy vọng không đến mức quá lo lắng.
Toby Walsh
Toby Walsh là tác giả của cuốn sách ‘God AI: boom or doom? What to expect when the machines outsmart us’ (AI Thần thánh: Bùng nổ hay Tận thế? Điều gì sẽ xảy ra khi máy thông minh hơn chúng ta) , do Nhà xuất bản Đại học La Trobe xuất bản.
Toby Walsh
Toby Walsh nhận kinh phí từ ARC dưới dạng Học bổng Laureate và nguồn quỹ không hạn chế từ Google.org, nhánh thiện nguyện của Google, để làm việc với InfoXchange trong việc sử dụng AI nhằm cải thiện việc cung cấp dịch vụ của họ.
có thể bạn cũng quan tâm
-

Một số từ tác động đến chúng ta nhiều hơn những từ khác. Tất cả là nhờ vào cách phát âm của chúng
Some words affect us more than others. It boils down to how they sound
-

Sự khác biệt giữa khiếu hài hước của người Đan Mạch và người Anh có thể dạy chúng ta điều gì về tiếng cười
What the differences between Danish and British humour can teach us about laughter