ricding

Rèn luyện văn hoá đọc

Trẻ tuổi, người Nam Phi và thất nghiệp: tìm kiếm định hướng bắt đầu từ việc thấu hiểu bản thân – chuyên gia tư vấn

Young, South African and unemployed: finding direction starts with knowing yourself – counsellor

Trẻ tuổi, người Nam Phi và thất nghiệp: tìm kiếm định hướng bắt đầu từ việc thấu hiểu bản thân – chuyên gia tư vấn
Kobus Maree, Professor of Educational Psychology, University of Pretoria
Show
Hide
EN – VI
VI – EN
3000-5000 ▼
0-3000
3000-5000
5000-7000
7000-10000

Thirty–two years after South Africa became a democratic state, the futures of millions of young people in the country are shaped to a large degree by uncertainty, exclusion, poverty and discouragement. As one lens on this scene, unemployment in the age group 15-34 borders on 46%.

Ba mươi hai năm sau khi Nam Phi trở thành một quốc gia dân chủ, tương lai của hàng triệu bạn trẻ tại đây phần lớn vẫn bị định hình bởi sự bất định, sự loại trừ, nghèo đói và chán nản. Nhìn nhận một cách cụ thể, tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi từ 15 đến 34 đang dao động ở mức gần 46%.

I am an educational psychologist who has done 35 years of research on the career–life stories of young people growing up in contexts marked by extreme poverty, exclusion, inequality and disadvantage. These hardships shape their career development and views of the ever–changing world of work.

Tôi là một nhà tâm lý học giáo dục đã có 35 năm nghiên cứu về câu chuyện nghề nghiệp và cuộc đời của những người trẻ lớn lên trong hoàn cảnh nghèo đói cùng cực, sự loại trừ, bất bình đẳng và thiệt thòi. Những nghịch cảnh này đã định hình sự phát triển nghề nghiệp cũng như quan điểm của họ về một thế giới việc làm luôn biến động không ngừng.

I have encountered many young people who have bottled up and eventually internalised repeated experiences of disenchantment, rejection and “failure”. Some have dropped out of education, lacking support. Others have completed their schooling only to learn that marks and qualifications alone could not open doors to successful futures. In many instances, in their environments, unemployment and unemployability have become normalised.

Tôi từng tiếp xúc với rất nhiều bạn trẻ phải kìm nén và cuối cùng là nội tâm hóa những trải nghiệm lặp đi lặp lại về sự vỡ mộng, sự chối bỏ và “thất bại.” Một số người đã bỏ học vì thiếu sự nâng đỡ. Những người khác đã hoàn thành việc học chỉ để nhận ra rằng điểm số và bằng cấp một mình chúng không thể mở ra cánh cửa đến với một tương lai thành công. Trong rất nhiều trường hợp, ngay tại môi trường sống của họ, tình trạng thất nghiệp và không thể tìm được việc làm đã trở thành một điều bình thường mới.

Yet many show resilience, adaptability and determination to find work and to construct meaningful lives.

Tuy nhiên, rất nhiều người trong số họ vẫn cho thấy sự kiên cường, khả năng thích ứng và quyết tâm tìm kiếm việc làm cũng như kiến ạo những cuộc đời có ý nghĩa.

In a recent journal article, I described an intervention which involved career counselling for a group of 51 disadvantaged black South Africans, aged around 27. They had experienced poverty, unemployment, social exclusion, and limited access to educational and occupational opportunities. I wanted to assess whether counselling could help them use their resilience as a resource. Could it improve their adaptability? And if so, how?

Trong một bài báo gần đây trên tạp chí khoa học, tôi đã mô tả một can thiệp bao gồm việc tư vấn hướng nghiệp cho một nhóm gồm 51 người Nam Phi da màu có hoàn cảnh khó khăn, độ tuổi khoảng 27. Họ đã trải qua cảnh nghèo đói, thất nghiệp, bị cô lập xã hội và có khả năng tiếp cận hạn chế với các cơ hội giáo dục cũng như nghề nghiệp. Tôi muốn đánh giá xem liệu hoạt động tư vấn có thể giúp họ tận dụng khả năng phục hồi của mình như một nguồn lực hay không. Liệu nó có thể cải thiện khả năng thích ứng của họ không? Và nếu có thì bằng cách nào?

The results showed positive change for most participants following the programme, though the outcomes were uneven.

Kết quả cho thấy những chuyển biến tích cực ở phần lớn những người tham gia sau chương trình, mặc dù các kết quả đạt được không đồng đều.

Structural barriers to finding work remained formidable. Nevertheless many participants developed a stronger sense of agency, hope, adaptability and future orientation. The intervention appeared to help them tell their career–life stories in new ways, with purpose, self–understanding and a shift towards taking action.

Những rào cản mang tính cấu trúc trong việc tìm kiếm việc làm vẫn vô cùng lớn. Tuy nhiên, nhiều người tham gia đã phát triển được ý thức mạnh mẽ hơn về quyền tự chủ, niềm hy vọng, khả năng thích ứng và định hướng cho tương lai. Can thiệp này dường như đã giúp họ kể lại câu chuyện nghề nghiệp và cuộc đời mình theo những hướng đi mới, mang theo mục đích, sự thấu hiểu bản thân và sự chuyển dịch theo hướng hành động thực tế.

These findings underscore the importance of a counselling approach that helps young people recognise and mobilise their strengths, and convert their most significant developmental challenges into assets that benefit both themselves and their communities.

Những phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của một phương pháp tư vấn giúp người trẻ tuổi nhận ra và huy động được thế mạnh của bản thân, đồng thời biến những thử thách phát triển lớn nhất của họ thành lợi ích mang lại cho chính họ và cộng đồng.

The intervention

Chương trình can thiệp

In September 2020, the group of young, unemployed, rural South Africans took part in structured career conversations and reflections guided by researchers and career development practitioners. In a workshop and group discussions, we recorded their career interests, strengths and areas for development. They also thought about how their future careers could transform their early life challenges into something positive and empowering.

Vào tháng 9 năm 2020, nhóm thanh niên Nam Phi thất nghiệp ở khu vực nông thôn đã tham gia vào các cuộc trò chuyện định hướng nghề nghiệp có cấu trúc và các buổi phản hồi dưới sự hướng dẫn của các nhà nghiên cứu cùng các chuyên gia phát triển nghề nghiệp. Trong một buổi workshop và các cuộc thảo luận nhóm, chúng tôi đã ghi nhận các sở thích nghề nghiệp, điểm mạnh và những lĩnh vực cần phát triển của họ. Họ cũng suy ngẫm về việc sự nghiệp tương lai có thể biến những thử thách đầu đời của họ thành những điều tích cực và trao quyền như thế nào.

They explored fields of study aligned with their individual profiles and aspirations that could help them experience meaning, fulfil a sense of purpose and contribute existential value to their career–lives. To this end, they conducted in–depth analyses of occupations associated with their selected fields.

Họ đã khám phá các lĩnh vực học tập phù hợp với bộ hồ sơ cá nhân và khát vọng của bản thân, những lĩnh vực có thể giúp họ trải nghiệm ý nghĩa, hoàn thành cảm giác về mục đích sống và đóng góp giá trị hiện sinh cho cuộc đời sự nghiệp của mình. Để đạt được mục tiêu này, họ đã tiến hành phân tích sâu về các ngành nghề gắn liền với lĩnh vực mà họ đã chọn.

Participants then received guidance on managing emotions, stress and study techniques.

Sau đó, những người tham gia nhận được hướng dẫn về cách quản lý cảm xúc, căng thẳng và các kỹ thuật học tập.

The aim was to elicit themes about their conscious knowledge about themselves and their subconscious insights.

Mục đích là để khơi gợi các chủ đề về nhận thức có ý thức của họ đối với bản thân cũng như những hiểu biết sâu sắc từ tiềm thức.

A recurring theme in their reflections was personal development and motivation. Inspiration to work hard, and overcoming adversity, were part of this theme.

Một chủ đề lặp đi lặp lại trong các phần suy ngẫm của họ là sự phát triển bản thân và động lực sống. Cảm hứng để làm việc chăm chỉ và vượt qua nghịch cảnh là một phần nằm trong chủ đề này.

They showed a growing awareness of the attitudes, beliefs and competencies necessary to achieve their career–life goals. Their awareness of the need to be adaptable increased. So did their understanding of employment and economic growth realities. They reported increased confidence in defining and achieving their career and life goals. They developed greater clarity about the meaning they wished to find in their work, the contribution they hoped to make to others through their work, and the deeper existential purpose that gives direction to both their work and their lives.

Họ cho thấy sự nhận thức ngày càng tăng về các thái độ, niềm tin và năng lực cần thiết để đạt được các mục tiêu nghề nghiệp và cuộc đời của mình. Sự nhận thức của họ về sự cần thiết phải thích ứng đã gia tăng. Sự thấu hiểu của họ về thực tế việc làm và tăng trưởng kinh tế cũng vậy. Họ báo cáo rằng bản thân có thêm sự tự tin trong việc xác định và đạt được các mục tiêu nghề nghiệp cũng như cuộc sống. Họ đã phát triển được sự rõ ràng hơn về ý nghĩa mà họ muốn tìm kiếm trong công việc, sự đóng góp mà họ hy vọng mang lại cho người khác thông qua công việc của mình, và mục đích hiện sinh sâu sắc hơn giúp định hướng cho cả công việc lẫn cuộc sống của họ.

Career adaptability

Khả năng thích ứng nghề nghiệp

The intervention used a method called Career Construction Counselling. This is essentially a way to help people come up with their own advice instead of being told what to do. Through reflecting on their own stories, they think of what steps they can take towards their future working life.

Chương trình can thiệp đã sử dụng một phương pháp gọi là Tư vấn Kiến tạo Nghề nghiệp (Career Construction Counselling) . Đây thực chất là một cách giúp mọi người tự đưa ra lời khuyên cho chính mình thay vì bị áp đặt phải làm gì. Thông qua việc suy ngẫm về những câu chuyện của chính họ, họ sẽ nghĩ ra những bước đi có thể thực hiện cho cuộc sống làm việc trong tương lai.

This approach is consistent with findings from our career construction and narrative career counselling research. This suggests that reflecting on and reconstructing personal life stories can enhance self–understanding, agency, career adaptability and future planning. Studies have shown that people who actively engage with their own narratives are often better able to identify meaningful career directions, clarify their self– and career identity, identify appropriate study fields, articulate their mission and vision, and develop strategies for navigating future transitions.

Phương pháp này hoàn toàn phù hợp với các phát hiện từ nghiên cứu về kiến tạo nghề nghiệp và tư vấn hướng nghiệp tường thuật của chúng tôi. Điều này cho thấy rằng việc suy ngẫm và tái cấu trúc những câu chuyện cuộc đời cá nhân có thể nâng cao sự thấu hiểu bản thân, tính chủ động, khả năng thích ứng nghề nghiệp và lập kế hoạch cho tương lai. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người tích cực dấn thân vào câu chuyện tường thuật của chính họ thường có khả năng cao hơn trong việc xác định các hướng đi nghề nghiệp có ý nghĩa, làm rõ bản sắc cá nhân và nghề nghiệp, xác định các lĩnh vực học tập phù hợp, diễn ạt rõ sứ mệnh và tầm nhìn của mình, đồng thời phát triển các chiến lược để vượt qua những giai đoạn chuyển tiếp trong tương lai.

The approach emphasises adaptability, which has four elements:

Phương pháp này nhấn mạnh vào khả năng thích ứng, bao gồm bốn yếu tố:

concern (do I have a future?)

sự quan tâm (tôi có một tương lai hay không?)

control (who is responsible for my future?)

sự kiểm soát (ai là người chịu trách nhiệm cho tương lai của tôi?)

curiosity (what do I want to achieve in my future?)

sự tò mò (tôi muốn đạt được điều gì trong tương lai của mình?)

confidence (can I succeed?) .

sự tự tin (tôi có thể thành công hay không?) .

A year after the intervention, the participants reported back.

Một năm sau chương trình can thiệp, những người tham gia đã quay lại báo cáo kết quả.

Their scores for career adaptability had improved somewhat. The area of strongest improvement was their career confidence.

Điểm số về khả năng thích ứng nghề nghiệp của họ đã được cải thiện phần nào. Lĩnh vực có sự cải thiện mạnh mẽ nhất chính là sự tự tin trong nghề nghiệp.

I concluded that narrative–based career construction counselling can strengthen career clarity, adaptability, and self–directed action among severely disadvantaged unemployed youth.

Tôi đi đến kết luận rằng phương pháp tư vấn kiến tạo nghề nghiệp dựa trên tường thuật có thể củng cố sự rõ ràng trong nghề nghiệp, khả năng thích ứng và hành động tự định hướng ở những thanh niên thất nghiệp có hoàn cảnh cực kỳ khó khăn.

However, lasting change also requires systemic intervention. Not only is career counselling scarce in South African schools; traditional approaches are often culturally mismatched and fail to empower disadvantaged youth.

Tuy nhiên, sự thay đổi lâu dài cũng đòi hỏi phải có sự can thiệp mang tính hệ thống. Tư vấn hướng nghiệp không chỉ khan hiếm tại các trường học ở Nam Phi; mà các phương pháp truyền thống đôi khi còn sai lệch về mặt văn hóa và thất bại trong việc trao quyền cho giới trẻ có hoàn cảnh khó khăn.

Resilience

Khả năng phục hồi

I’ve noticed that people often speak of resilience as if it’s an end point in itself.

Tôi nhận thấy rằng mọi người thường nói về sự kiên cường như thể đó là một cái đích cuối cùng tự thân nó.

I believe resilience may be understood not as the culmination of coping but as a preparatory phase in the movement from passive endurance towards what the psychologist Mark Savickas calls active authorship (“active mastery”) . My belief draws on life design (people actively shaping their careers and lives by constructing meaning, adapting to change, and aligning work with personal values and identity) and career construction perspectives.

Tôi tin rằng sự kiên cường có thể được hiểu không phải là kết quả của việc đối phó mà là một giai đoạn chuẩn bị trong quá trình chuyển dịch từ việc chịu đựng một cách thụ động sang cái mà nhà tâm lý học Mark Savickas gọi là sự tự chủ kiến tạo (“active authorship” / “active mastery”) . Niềm tin của tôi bắt nguồn từ các quan điểm về thiết kế cuộc đời (con người chủ động định hình sự nghiệp và cuộc sống của họ bằng cách xây dựng ý nghĩa, thích ứng với sự thay đổi, và đồng bộ hóa công việc với các giá trị và bản sắc cá nhân) và kiến tạo nghề nghiệp.

From this perspective, the crucial shift lies in supporting young people to move beyond “withstanding” adversity towards re-authoring their experiences.

Từ góc nhìn này, sự chuyển dịch cốt lõi nằm ở việc hỗ trợ những người trẻ tuổi vượt qua giai đoạn “chịu đựng” nghịch cảnh để tiến tới việc tự viết lại những trải nghiệm của chính họ.

Kobus Maree does not work for, consult, own shares in or receive funding from any company or organisation that would benefit from this article, and has disclosed no relevant affiliations beyond their academic appointment.

Kobus Maree không làm việc, tư vấn, sở hữu cổ phần hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể được hưởng lợi từ bài viết này, đồng thời không công bố bất kỳ mối liên hệ có liên quan nào ngoài học hàm học vị của ông.

có thể bạn cũng quan tâm