Tại sao bộ não chống lại bạn trong các cuộc tranh cãi – và cách khắc phục điều đó

Why your brain turns against you during arguments – and what to do about it

Tại sao bộ não chống lại bạn trong các cuộc tranh cãi – và cách khắc phục điều đó
Trudy Meehan, Lecturer, Centre for Positive Psychology and Health, RCSI University of Medicine and Health Sciences
Show
Hide
EN – VI
VI – EN
3000-5000 ▼
0-3000
3000-5000
5000-7000
7000-10000

My ex once told me, mid–argument, that I was the most unempathetic person he’d ever met. It was a low blow. I’m a clinical psychologist. Empathy is literally my job.

Chồng cũ của tôi từng nói, giữa một trận cãi vã, rằng tôi là kẻ vô cảm nhất mà anh ấy từng gặp. Đó là một đòn chí mạng. Tôi là một nhà tâm lý học lâm sàng. Sự thấu cảm nghĩa đen chính là công việc của tôi.

What he probably didn’t know – and I was too “flooded” to explain at the time – is that when we argue with people we love, our brains can briefly turn against us.

Điều mà anh ấy có lẽ không biết – và tôi lúc đó quá “quá tải” để có thể giải thích – là khi chúng ta tranh cãi với những người mình yêu thương, bộ não có thể chốc lát quay lưng lại với chúng ta.

Researchers call it emotional flooding or diffuse physiological arousal. Your heart hammers. You flush, sweat and shake. Adrenaline surges through you as though you are being chased by something that wants to eat you.

Các nhà nghiên cứu gọi đó là tình trạng ngập lụt cảm xúc hoặc sự kích thích sinh lý lan tỏa. Tim bạn đập thình thịch. Bạn đỏ bừng mặt, đổ mồ hôi và run rẩy. Adrenaline trào dâng trong cơ thể bạn như thể bạn đang bị thứ gì đó muốn ăn thịt rượt đuổi.

Lisa Feldman Barrett, a professor of psychology at Northeastern University in the US, describes the brain as being “locked in a dark, silent box” (your skull) with no direct access to the outside world. It can only work with signals from your senses, and it uses past experience to predict what those signals mean. So when my partner looked away during an argument – eyes down, head turned – my brain didn’t just register disconnection. It reached into my past and found my father, largely absent, largely disengaged and screamed – a threat.

Lisa Feldman Barrett, giáo sư tâm lý học tại Đại học Northeastern ở Mỹ, mô tả bộ não giống như đang bị “khóa trong một chiếc hộp tối tăm và im lìm” (hộp sọ của bạn) mà không có sự kết nối trực tiếp với thế giới bên ngoài. Nó chỉ có thể hoạt động dựa trên các tín hiệu từ các giác quan của bạn và sử dụng kinh nghiệm quá khứ để dự đoán ý nghĩa của những tín hiệu đó. Vì vậy, khi bạn đời của tôi quay mặt đi trong một cuộc tranh cãi – mắt nhìn xuống, đầu quay đi – bộ não của tôi không chỉ ghi nhận sự ngắt kết nối. Nó đã quay về quá khứ và tìm thấy hình ảnh người cha của tôi, người phần lớn vắng mặt, phần lớn thờ ở, và thét lên – đó là một mối đe dọa.

If you’ve experienced a lot of conflict, rejection or trauma, your brain becomes a hair–trigger prediction machine, interpreting interpersonal friction as danger even when you’re perfectly safe. It’s trying to protect you. The problem is that once you tip into that negative emotional state, you also shift from “we” thinking to “me” thinking – fast. Empathy evaporates. You’re in survival mode, not relationship mode.

Nếu bạn từng trải qua nhiều xung đột, sự từ chối hoặc tổn thương tâm lý, bộ não của bạn sẽ trở thành một cỗ máy dự đoán nhạy cảm như cò súng, diễn giải những xích mích giữa các cá nhân thành mối nguy hiểm ngay cả khi bạn hoàn toàn an toàn. Nó đang cố gắng bảo vệ bạn. Vấn đề là một khi bạn rơi vào trạng thái cảm xúc tiêu cực đó, bạn cũng nhanh chóng chuyển từ tư duy “chúng ta” sang tư duy “tôi”. Sự thấu cảm bay biến. Bạn đang ở chế độ sinh tồn, chứ không phải chế độ duy trì mối quan hệ.

It would be convenient to blame all of this on my neurology, or on my ex for arguing in ways that made me feel threatened. But that’s not quite how it works. Our physiological states don’t exist in isolation. We regulate each other, pulling one another up or dragging each other under. Which means we carry some responsibility for what happens in each other’s nervous systems.

Sẽ thật tiện lợi nếu đổ lỗi tất cả những điều này cho hệ thần kinh của tôi, hoặc cho người cũ vì đã tranh cãi theo những cách khiến tôi cảm thấy bị đe dọa. Nhưng sự việc không hẳn diễn ra như vậy. Các trạng thái sinh lý của chúng ta không tồn tại biệt lập. Chúng ta điều hòa lẫn nhau, kéo nhau lên hoặc dìm nhau xuống. Điều đó có nghĩa là chúng ta phải chịu một phần trách nhiệm cho những gì xảy ra trong hệ thần kinh của nhau.

This gets particularly charged in the parent–child relationship. Parents are already stretched. When a child acts out, the most useful response is curiosity: what is this behaviour trying to communicate? But a flooded parent is far more likely to react harshly or defensively than with the openness a child actually needs.

Điều này trở nên vô cùng căng thẳng trong mối quan hệ cha mẹ- con cái. Các bậc cha mẹ vốn đã chịu nhiều áp lực. Khi một đứa trẻ nổi loạn, phản ứng hữu ích nhất là sự tò mò: hành vi này đang cố gắng truyền đạt điều gì? Nhưng một phụ huynh đang bị “quá tải” cảm xúc sẽ có xu hướng phản ứng gay gắt hoặc phòng thủ nhiều hơn là thể hiện sự cởi mở mà đứa trẻ thực sự cần.

So what can we do when the flood waters rise? The first thing is to get to know your own internal state in real time. Awareness alone can slow emotional reactivity. It won’t happen overnight, but learning to notice the early physical signs of flooding – the heat, the racing pulse – gives you a tiny window of choice before your brain takes over.

Vậy chúng ta có thể làm gì khi dòng nước lũ cảm xúc dâng trào? Điều đầu tiên là hãy nhận biết trạng thái nội tâm của chính mình trong thời gian thực. Chỉ riêng sự nhận thức cũng có thể làm chậm lại phản ứng cảm xúc. Nó sẽ không xảy ra một sớm một chiều, nhưng việc học cách nhận ra các dấu hiệu thể chất sớm của sự quá tải – sự nóng bừng, nhịp tim đập nhanh – mang lại cho bạn một cơ hội nhỏ để lựa chọn trước khi bộ não chiếm quyền kiểm soát.

The second tool is what psychologists call cognitive reappraisal: consciously inserting a different story between the trigger and your response. When a colleague sighs and says: “Do we really need a meeting about this?”, your brain will offer you one interpretation immediately. Reappraisal asks: what else might be true here? This isn’t about suppressing your feelings – suppression actually increases flooding – it’s about widening the range of possible responses available to you.

Công cụ thứ hai là thứ mà các nhà tâm lý học gọi là sự đánh giá lại nhận thức: có chủ đích lồng ghép một câu chuyện khác vào giữa tác nhân kích thích và phản ứng của bạn. Khi một đồng nghiệp thở dài và nói: “Chúng ta có thực sự cần một cuộc họp về việc này không?”, bộ não sẽ ngay lập tức đưa ra cho bạn một cách diễn giải. Sự đánh giá lại đặt ra câu hỏi: điều gì khác có thể đúng ở đây? Điều này không có nghĩa là kìm nén cảm xúc của bạn – sự kìm nén thực ra làm cho tình trạng quá tải tồi tệ hơn – mà là mở rộng phạm vi các phản ứng có thể có sẵn cho bạn.

When all else fails, the most powerful intervention is also the simplest: leave the room. Not by stonewalling or slamming doors, but by agreeing in advance on a word or phrase that means: “I need a break. I’m not abandoning you.”

Khi mọihành động khác đều vô hiệu, biện pháp can thiệp mạnh mẽ nhất cũng là đơn giản nhất: rời khỏi phòng. Không phải bằng cách phớt lờ hay sập cửa, mà là bằng cách đồng ý trước với nhau về một từ hoặc cụm từ có nghĩa là: “Tôi cần nghỉ ngơi một chút. Tôi không hề bỏ rơi anh/em.”

The 20-minute rule

Quy tắc 20 phút

The break needs to be real – at least 20 minutes – long enough for your body to return to baseline, and spent doing something genuinely distracting rather than replaying the argument in your head. This works for parents too. Stepping away briefly and explaining to a child that you’re not punishing them but regrouping is a far better model than pushing through while flooded.

Việc nghỉ ngơi này cần phải thực chất – ít nhất 20 phút – đủ lâu để cơ thể bạn trở lại trạng thái cân bằng, và dành thời gian cho việc gì đó thực sự gây xao lãng thay vì cứ nhai đi nhai lại cuộc cãi vã trong đầu. Điều này cũng có ích cho các bậc cha mẹ. Việc bước ra ngoài một lúc và giải thích cho con rằng bạn không trừng phạt chúng mà là đang lấy lại bình tĩnh sẽ là một hình mẫu tốt hơn rất nhiều so với việc cố chấp tiếp tục khi đang quá tải.

For those who find it hard to read their own physiological state, biofeedback can help. The researchers John and Julie Gottman, who have spent decades studying couples in conflict, used simple fingertip pulse oximeters (devices that measure pulse rate and blood oxygen levels) in their lab to track what was happening to people’s bodies during arguments. They went on to recommend using the same tools at home, as a concrete way of learning to self–soothe before the flooding takes hold.

Đối với những ai thấy khó nhận biết trạng thái sinh lý của chính mình, phương pháp phản hồi sinh học có thể giúp ích. Các nhà nghiên cứu John và Julie Gottman, những người đã dành nhiều thập kỷ nghiên cứu các cặp đôi có xung đột, đã sử dụng máy đo nồng độ oxy bão hòa qua đầu ngón tay đơn giản (thiết bị đo nhịp tim và nồng độ oxy trong máu) trong phòng thí nghiệm của họ để theo dõi những gì đang xảy ra với cơ thể con người trong các cuộc tranh cãi. Họ tiếp tục khuyên dùng các công cụ tương tự ở nhà, như một cách cụ thể để học cách tự xoa dịu bản thân trước khi sự quá tải chiếm lấy cơ thể.

Figure
Pulse oximeters can be useful in these situations. Enrique Micaelo/Shutterstock.com
Máy đo nồng độ oxy xung có thể hữu ích trong những tình huống này. Enrique Micaelo/Shutterstock.com

None of this is about avoiding conflict. Friction is part of human relationships in every form – romantic, familial, professional – and trying to eliminate it entirely would be both exhausting and counterproductive. The goal is to stay present enough, and regulated enough, to keep hold of your empathy even when your brain is telling you to run.

Không có điều nào trong số này có nghĩa là né tránh xung đột. Xích mích là một phần của các mối quan hệ con người dưới mọi hình thức – lãng mạn, gia đình, chuyên môn – và việc cố gắng loại bỏ hoàn toàn nó vừa kiệt sức vừa phản tác dụng. Mục tiêu là giữ cho bản thân hiện diện đầy đủ, và đủ bình tĩnh, để giữ lấy sự thấu cảm của bạn ngay cả khi bộ não đang bảo bạn phải chạy trốn.

My ex wasn’t entirely wrong. In that moment, flooded and frightened, I probably wasn’t empathetic. But I’d like to think I understand why, and that understanding, at least, is a start.

Chồng cũ của tôi không hoàn toàn sai. Vào thời điểm đó, khi đang quá tải và sợ hãi, có lẽ tôi đã không thấu cảm. Nhưng tôi muốn nghĩ rằng mình hiểu lý do tại ít nhất sự thấu hiểu đó là một khởi đầu.

Trudy Meehan does not work for, consult, own shares in or receive funding from any company or organisation that would benefit from this article, and has disclosed no relevant affiliations beyond their academic appointment.

Trudy Meehan không làm việc cho, tư vấn cho, sở hữu cổ phần hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể hưởng lợi từ bài viết này, và không tiết lộ mối liên hệ nào ngoài học hàm học vị của cô ấy.