Tại sao bộ não chống lại bạn trong các cuộc tranh cãi – và cách khắc phục điều đó
Why your brain turns against you during arguments – and what to do about it

Chồng cũ của tôi từng nói, giữa một trận cãi vã, rằng tôi là kẻ vô cảm nhất mà anh ấy từng gặp. Đó là một đòn chí mạng. Tôi là một nhà tâm lý học lâm sàng. Sự thấu cảm nghĩa đen chính là công việc của tôi.
Điều mà anh ấy có lẽ không biết – và tôi lúc đó quá “quá tải” để có thể giải thích – là khi chúng ta tranh cãi với những người mình yêu thương, bộ não có thể chốc lát quay lưng lại với chúng ta.
Researchers
Các nhà nghiên cứu gọi đó là tình trạng ngập lụt cảm xúc hoặc sự kích thích sinh lý lan tỏa. Tim bạn đập thình thịch. Bạn đỏ bừng mặt, đổ mồ hôi và run rẩy. Adrenaline trào dâng trong cơ thể bạn như thể bạn đang bị thứ gì đó muốn ăn thịt rượt đuổi.
Lisa Feldman Barrett,
Lisa Feldman Barrett, giáo sư tâm lý học tại Đại học Northeastern ở Mỹ, mô tả bộ não giống như đang bị “khóa trong một chiếc hộp tối tăm và im lìm” (hộp sọ của bạn) mà không có sự kết nối trực tiếp với thế giới bên ngoài. Nó chỉ có thể hoạt động dựa trên các tín hiệu từ các giác quan của bạn và sử dụng kinh nghiệm quá khứ để dự đoán ý nghĩa của những tín hiệu đó. Vì vậy, khi bạn đời của tôi quay mặt đi trong một cuộc tranh cãi – mắt nhìn xuống, đầu quay đi – bộ não của tôi không chỉ ghi nhận sự ngắt kết nối. Nó đã quay về quá khứ và tìm thấy hình ảnh người cha của tôi, người phần lớn vắng mặt, phần lớn thờ ở, và thét lên – đó là một mối đe dọa.
Nếu bạn từng trải qua nhiều xung đột, sự từ chối hoặc tổn thương tâm lý, bộ não của bạn sẽ trở thành một cỗ máy dự đoán nhạy cảm như cò súng, diễn giải những xích mích giữa các cá nhân thành mối nguy hiểm ngay cả khi bạn hoàn toàn an toàn. Nó đang cố gắng bảo vệ bạn. Vấn đề là một khi bạn rơi vào trạng thái cảm xúc tiêu cực đó, bạn cũng nhanh chóng chuyển từ tư duy “chúng ta” sang tư duy “tôi”. Sự thấu cảm bay biến. Bạn đang ở chế độ sinh tồn, chứ không phải chế độ duy trì mối quan hệ.
Sẽ thật tiện lợi nếu đổ lỗi tất cả những điều này cho hệ thần kinh của tôi, hoặc cho người cũ vì đã tranh cãi theo những cách khiến tôi cảm thấy bị đe dọa. Nhưng sự việc không hẳn diễn ra như vậy. Các trạng thái sinh lý của chúng ta không tồn tại biệt lập. Chúng ta điều hòa lẫn nhau, kéo nhau lên hoặc dìm nhau xuống. Điều đó có nghĩa là chúng ta phải chịu một phần trách nhiệm cho những gì xảy ra trong hệ thần kinh của nhau.
Điều này trở nên vô cùng căng thẳng trong mối quan hệ cha mẹ- con cái. Các bậc cha mẹ vốn đã chịu nhiều áp lực. Khi một đứa trẻ nổi loạn, phản ứng hữu ích nhất là sự tò mò: hành vi này đang cố gắng truyền đạt điều gì? Nhưng một phụ huynh đang bị “quá tải” cảm xúc sẽ có xu hướng phản ứng gay gắt hoặc phòng thủ nhiều hơn là thể hiện sự cởi mở mà đứa trẻ thực sự cần.
Vậy chúng ta có thể làm gì khi dòng nước lũ cảm xúc dâng trào? Điều đầu tiên là hãy nhận biết trạng thái nội tâm của chính mình trong thời gian thực. Chỉ riêng sự nhận thức cũng có thể làm chậm lại phản ứng cảm xúc. Nó sẽ không xảy ra một sớm một chiều, nhưng việc học cách nhận ra các dấu hiệu thể chất sớm của sự quá tải – sự nóng bừng, nhịp tim đập nhanh – mang lại cho bạn một cơ hội nhỏ để lựa chọn trước khi bộ não chiếm quyền kiểm soát.
Công cụ thứ hai là thứ mà các nhà tâm lý học gọi là sự đánh giá lại nhận thức: có chủ đích lồng ghép một câu chuyện khác vào giữa tác nhân kích thích và phản ứng của bạn. Khi một đồng nghiệp thở dài và nói: “Chúng ta có thực sự cần một cuộc họp về việc này không?”, bộ não sẽ ngay lập tức đưa ra cho bạn một cách diễn giải. Sự đánh giá lại đặt ra câu hỏi: điều gì khác có thể đúng ở đây? Điều này không có nghĩa là kìm nén cảm xúc của bạn – sự kìm nén thực ra làm cho tình trạng quá tải tồi tệ hơn – mà là mở rộng phạm vi các phản ứng có thể có sẵn cho bạn.
Khi mọihành động khác đều vô hiệu, biện pháp can thiệp mạnh mẽ nhất cũng là đơn giản nhất: rời khỏi phòng. Không phải bằng cách phớt lờ hay sập cửa, mà là bằng cách đồng ý trước với nhau về một từ hoặc cụm từ có nghĩa là: “Tôi cần nghỉ ngơi một chút. Tôi không hề bỏ rơi anh/em.”
The 20-minute rule
Quy tắc 20 phút
Việc nghỉ ngơi này cần phải thực chất – ít nhất 20 phút – đủ lâu để cơ thể bạn trở lại trạng thái cân bằng, và dành thời gian cho việc gì đó thực sự gây xao lãng thay vì cứ nhai đi nhai lại cuộc cãi vã trong đầu. Điều này cũng có ích cho các bậc cha mẹ. Việc bước ra ngoài một lúc và giải thích cho con rằng bạn không trừng phạt chúng mà là đang lấy lại bình tĩnh sẽ là một hình mẫu tốt hơn rất nhiều so với việc cố chấp tiếp tục khi đang quá tải.
Đối với những ai thấy khó nhận biết trạng thái sinh lý của chính mình, phương pháp phản hồi sinh học có thể giúp ích. Các nhà nghiên cứu John và Julie Gottman, những người đã dành nhiều thập kỷ nghiên cứu các cặp đôi có xung đột, đã sử dụng máy đo nồng độ oxy bão hòa qua đầu ngón tay đơn giản (thiết bị đo nhịp tim và nồng độ oxy trong máu) trong phòng thí nghiệm của họ để theo dõi những gì đang xảy ra với cơ thể con người trong các cuộc tranh cãi. Họ tiếp tục khuyên dùng các công cụ tương tự ở nhà, như một cách cụ thể để học cách tự xoa dịu bản thân trước khi sự quá tải chiếm lấy cơ thể.
Không có điều nào trong số này có nghĩa là né tránh xung đột. Xích mích là một phần của các mối quan hệ con người dưới mọi hình thức – lãng mạn, gia đình, chuyên môn – và việc cố gắng loại bỏ hoàn toàn nó vừa kiệt sức vừa phản tác dụng. Mục tiêu là giữ cho bản thân hiện diện đầy đủ, và đủ bình tĩnh, để giữ lấy sự thấu cảm của bạn ngay cả khi bộ não đang bảo bạn phải chạy trốn.
Chồng cũ của tôi không hoàn toàn sai. Vào thời điểm đó, khi đang quá tải và sợ hãi, có lẽ tôi đã không thấu cảm. Nhưng tôi muốn nghĩ rằng mình hiểu lý do tại ít nhất sự thấu hiểu đó là một khởi đầu.
Trudy Meehan
Trudy Meehan không làm việc cho, tư vấn cho, sở hữu cổ phần hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể hưởng lợi từ bài viết này, và không tiết lộ mối liên hệ nào ngoài học hàm học vị của cô ấy.
có thể bạn cũng quan tâm
-

Phụ nữ có thể lãnh đạo bằng cả trái tim và khối óc. Đây là lý do tại sao lãnh đạo bằng lòng trắc ẩn lại quan trọng ngay lúc này
Women can lead with both heart and mind. Here’s why compassionate leadership matters now
-

Công viên chó cảnh là liều thuốc giải cho sự cô lập và chia rẽ mà mạng xã hội có thể khoét sâu
Dog parks are an antidote to the isolation and divisions that social media can fuel