Tình bạn rất quan trọng. Liệu chúng có nên (hoặc có thể) được công nhận về mặt pháp lý không?
Friendships are important. Could (or should) they be legally recognised?

Chúng ta thường nghe về tầm quan trọng của những tình bạn ý nghĩa đối với cuộc sống – cũng như cảm giác thân thuộc, sự công nhận và sự quan tâm mà chúng mang lại. Tuy nhiên, đối với đại đa số mọi người, tình bạn vẫn đứng sau gia đình và các mối quan hệ lãng mạn. Những mối quan hệ sau nhận được sự công nhận pháp lý và có vị thế xã hội cao hơn so với những mối quan hệ trước.
Tại sao lại như vậy, nếu tình bạn thực sự quan trọng đến thế? Và liệu đó có phải là điều có thể – hoặc nên – đi kèm với các quyền và sự công nhận có ràng buộc pháp lý hay không?
The fluidity of friendship
Tính linh hoạt của tình bạn
Tình bạn có thể khác nhau về mức độ thân mật, sự gắn bó và các loại hình hỗ trợ mà nó mang lại. Do đó, việc định nghĩa tình bạn có thể rất khó khăn.
Sociologist
Nhà xã hội học Harry Blatterer cảnh báo rằng việc định nghĩa nó quá rộng sẽ có nguy cơ làm lu mờ ý nghĩa riêng biệt của khái niệm này.
Ông lập luận rằng tình bạn đặc trưng bởi một “sự tự do trong quan hệ” độc đáo, và được đánh dấu bằng sự thiếu vắng tính thể chế hóa. Nó được xây dựng dựa trên sự lựa chọn và tính linh hoạt – không giống như tình yêu lãng mạn vốn gắn liền với thể chế pháp lý là hôn nhân (và trong lịch sử được định hình bởi dị tính luyến ái) .
The importance of friendship
Tầm quan trọng của tình bạn
Nghiên cứu đã liên tục chỉ ra mối liên hệ giữa tình bạn khăng khít với sự khỏe mạnh và sức khỏe tốt hơn.
Một tổng quan hệ thống các nghiên cứu vào năm 2023 cho thấy tình bạn ở tuổi trưởng thành có mối tương quan tích cực với sự hạnh phúc. Nghiên cứu dọc được thực hiện tại Úc cũng chỉ ra rằng các mối quan hệ tích cực, bao gồm cả với bạn bè, là yếu tố dự báo chính cho sự hài lòng trong cuộc sống.
Mặc dù vậy, tình bạn vẫn tiếp tục bị lu mờ để nhường chỗ cho các mối quan hệ lãng mạn và gia đình. Các nhà xã hội học Sasha Roseneil và Shelley Budgeon lập luận rằng điều này là do các mối quan hệ của chúng ta trong lịch sử được định nghĩa bởi dị tính luyến ái và gia đình hạt nhân.
Các mô hình quan hệ đa dạng hiện đang thách thức điều này, với ngày càng nhiều các cặp đôi đồng tính/queer, nhiều người chọn sống độc thân, và các cặp đôi chọn sống xa nhau hoặc không có con.
Các học giả queer đã chứng minh hết lần này đến lần khác rằng sự quan tâm, cam kết và sự thân mật có thể được tổ chức vượt ra ngoài ranh giới họ hàng sinh học hoặc pháp lý.
Triết gia và nhà xã hội học người Pháp thuộc cộng đồng queer Geoffroy de Lagasnerie đã viết một bản tuyên ngôn về tình bạn, trong đó ông thách thức:
the idea that life should happen in cycles :youth ,studies ,form a relationship ,move in together ,sleep in the same bed ,have children […]Those are institutionalroles but a lot of people feel at odds with that type of life and have other aspirations .My idea was to instead write an account of a life organisedaround friendship […]to make friendship a space of countercultureagainst the institutionalnorms dominating our society .
quan điểm cho rằng cuộc sống nên diễn ra theo các chu kỳ: tuổi trẻ, học tập, lập gia đình, dọn về sống chung, ngủ chung giường, sinh con […] Đó là những vai trò theo thể chế nhưng rất nhiều người cảm thấy mâu thuẫn với kiểu sống đó và có những khát vọng khác. Ý tưởng của tôi thay vào đó là viết lại câu chuyện về một cuộc sống được tổ chức xung quanh tình bạn […] để biến tình bạn thành một không gian phản văn hóa chống lại các chuẩn mực thể chế đang thống trị xã hội chúng ta.
Recognising friendship
Công nhận tình bạn
Gần đây, Clémence Guetté, một nghị sĩ Pháp, đã đưa ra một đề xuất lập pháp nhằm đưa tình bạn vào luật pháp – tương tự như hôn nhân, quan hệ kết hợp dân sự và quan hệ gia đình.
Điều này sẽ mang lại cho tình bạn sự công nhận pháp lý, đồng thời mở rộng một số quyền liên quan đến việc chăm sóc và nghỉ phép khi có người thân qua đời, nhà ở và thừa kế. Mặc dù đề xuất này phải đối mặt với một con đường chông gai để trở thành luật, nhưng nó nhấn mạnh sự cần thiết phải làm cho luật pháp theo kịp với một xã hội đang thay đổi của chúng ta.
Và mọi thứ đang dần bắt đầu thay đổi.
Kể từ năm 2000, các cá nhân ở Bỉ sống cùng nhau – cho dù là cặp đôi, bạn bè hay thành viên gia đình – đã có thể đăng ký “sống chung hợp pháp”, qua đó thiết lập các quyền lẫn nhau về nhà ở, chi phí sinh hoạt gia đình và quyền thừa kế.
Tương tự, tại Úc, nếu bạn sống chung với một người bạn dưới tư cách là bạn cùng nhà, bạn có quyền nghỉ chăm sóc không lương nếu họ đổ bệnh. Tuy nhiên, bạn không thể nghỉ chăm sóc cho một người bạn sống ở nơi khác.
The challenges
Những thách thức
Các học giả pháp lý đã đặt câu hỏi làm thế nào tình bạn có thể được định nghĩa trong luật mà không làm suy yếu sự tự do của nó.
Họ chỉ ra cách thức sự tự do này trở thành nguồn gốc của sự căng thẳng khi xem xét nơi các quyền pháp lý xung quanh tình bạn nên bắt đầu hoặc kết thúc, vì chúng thường không có điểm khởi đầu hoặc kết thúc rõ ràng.
Họ cũng thừa nhận rằng tình bạn không mang tính độc quyền giữa hai người. Điều này làm dấy lên câu hỏi về cách các quyền pháp lý có thể hoạt động khi một người có nhiều mối quan hệ bạn bè quan trọng với các quyền lợi có thể xung đột lẫn nhau.
Quan trọng nhất, việc cố gắng tiêu chuẩn hóa định nghĩa về tình bạn có thể làm mai một bản chất cốt lõi của nó.
Challenges aside
Gạt bỏ những thách thức
Có thể có nhiều lợi ích khi công nhận tình bạn về mặt pháp lý.
Đầu tiên, điều này có thể hữu ích cho những người sống không có mối quan hệ gia đình truyền thống. Nghiên cứu gần đây của Úc dựa trên dữ liệu HILDA cho thấy khoảng 5,7% người Úc từ 65 tuổi trở lên là những người không có họ hàng – nghĩa là họ không có bạn đời cũng như con cái còn sống.
Nó cũng có thể hợp thức hóa các mối quan hệ thách thức ranh giới giữa tình bạn và bạn đời, chẳng hạn như “bạn đồng hành tâm giao” (platonic life partners) , những người có thể chọn sống chung, mua tài sản hoặc thậm chí cùng nhau nuôi dạy con cái.
Cuối cùng, vượt ra ngoài các quyền lợi thực tế, sự công nhận pháp lý có thể giúp nâng cao tầm quan trọng mà chúng ta cùng nhau dành cho tình bạn. Điều này có vẻ mang lại nhiều lợi ích, khi xét đến tầm quan trọng của nó đối với sự hạnh phúc.
Như đã chứng minh ở Bỉ, luật pháp có thể ít tập trung hơn vào các loại hình quan hệ được định sẵn và tập trung nhiều hơn vào việc trao cho các cá nhân quyền chỉ định mối quan hệ nào là quan trọng nhất đối với họ.
Thách thức đối với các thể chế sẽ là việc công nhận tầm quan trọng của tình bạn mà không cần phải đặt ra những ranh giới cứng nhắc về bản chất của nó.
Maddison Sideris
Maddison Sideris không làm việc cho, tư vấn cho, sở hữu cổ phần trong hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hoặc tổ chức nào có thể được hưởng lợi từ bài viết này, đồng thời không công bố bất kỳ mối liên hệ nào có liên quan ngoài học hàm học vị của mình.
có thể bạn cũng quan tâm
-

Tại sao các mẹo ghi nhớ “tai quái” nhất trong ngành giải phẫu lại hiệu quả đến vậy
Why anatomy’s naughtiest mnemonics work so well
-

Tiếng Elvish, Klingon và tiếng Latinh lợn: ngôn ngữ nhân tạo có thể dạy chúng ta điều gì về bộ não con người?
Elvish, Klingon and Pig Latin: what can invented languages teach us about the human brain?