Tại sao các tổ chức chọn nhầm nhà lãnh đạo

Why organisations pick the wrong leaders

Tại sao các tổ chức chọn nhầm nhà lãnh đạo
Imran Mir, PhD Candidate in Education, University of Glasgow
Show
Hide
EN – VI
VI – EN
3000-5000 ▼
0-3000
3000-5000
5000-7000
7000-10000

Plenty of people have worked under a manager who appears confident, articulate and highly visible – yet they struggle to lead their team effectively. Team members can become disengaged, decision–making slows and performance declines. But despite this, the same people always seem to progress through the hierarchy.

Rất nhiều người từng làm việc dưới quyền một nhà quản lý tỏ ra tự tin, ăn nói lưu loát và cực kỳ nổi bật – nhưng lại chật vật trong việc lãnh đạo đội ngũ của mình một cách hiệu quả. Các thành viên trong nhóm có thể trở nên mất kết nối, quá trình ra quyết định chậm lại và hiệu suất sụt giảm. Thế nhưng bất chấp điều đó, những con người này dường như vẫn luôn thăng tiến qua các bậc thang phân cấp.

Unfortunately, this is not unusual. In many organisations, leadership potential is assessed using signals that are easy to observe. These could be confidence, charisma or communication style – rather than the traits that actually produce effective teams.

Đáng tiếc là điều này không hề hiếm gặp. Ở nhiều tổ chức, tiềm năng lãnh đạo được đánh giá bằng những dấu hiệu dễ quan sát. Đó có thể là sự tự tin, sức hút cá nhân hoặc phong cách giao tiếp – thay vì những đặc điểm thực sự tạo nên các đội ngũ hiệu quả.

This creates a persistent problem. Organisations promote people who look like leaders rather than those who demonstrate the capabilities required to lead.

Điều này tạo ra một vấn đề dai dẳng. Các tổ chức thăng chức cho những người có vẻ ngoài giống lãnh đạo hơn là những người thể hiện được các năng lực cần thiết để dẫn dắt.

Promotion decisions are often made under conditions of uncertainty. Bosses will not always have the right information to be able to predict a candidate’s leadership ability. This is why they fall back on visible cues.

Các quyết định thăng chức thường được đưa ra trong điều kiện có nhiều sự bất định. Sếp không phải lúc nào cũng có đủ thông tin chính xác để dự đoán khả năng lãnh đạo của một ứng viên. Đây là lý do tại sao họ phải dựa vào các dấu hiệu có thể nhìn thấy được bên ngoài.

These cues are generally based on how someone performs in meetings, how well they present their ideas, or how comfortable they appear when speaking to senior management or stakeholders. Those who show self–confidence and authority while communicating tend to be perceived as ready for leadership.

Những dấu hiệu này nhìn chung dựa trên cách một người thể hiện trong các cuộc họp, cách họ trình bày ý tưởng tốt ra sao, hoặc họ trông thoải mái thế nào khi nói chuyện với cấp quản lý cấp cao hoặc các bên liên quan. Những người thể hiện sự tự tin và quyền uy trong khi giao tiếp thường được nhìn nhận là đã sẵn sàng cho vị trí lãnh đạo.

But these signals can be misleading. In my ongoing doctoral research on inclusive leadership, I have found that effective leadership is less about visibility and more about how leaders support and develop their teams.

Nhưng những tín hiệu này có thể đánh lừa chúng ta. Trong nghiên cứu tiến sĩ đang thực hiện về lãnh đạo toàn diện, tôi nhận thấy rằng lãnh đạo hiệu quả ít liên quan đến sự nổi bật mà liên quan nhiều hơn đến cách các nhà lãnh đạo hỗ trợ và phát triển đội ngũ của họ.

Studies have found that people who show dominance and confidence can be perceived by management as more capable and ready for leadership, despite objective measures of performance which do not always support this judgement.

Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng những người thể hiện sự áp đảo và tự tin có thể được ban quản lý nhìn nhận là có năng lực hơn và sẵn sàng cho việc lãnh đạo hơn, bất chấp các thước đo khách quan về hiệu suất không phải lúc nào cũng củng cố phán đoán đó.

Other research has even shown that traits such as narcissism can increase the likelihood of someone becoming a leader – even though these qualities do not predict leadership effectiveness.

Các nghiên cứu khác thậm chí còn chỉ ra rằng những đặc điểm như tính tự mãn (narcissism) có thể làm tăng khả năng một người trở thành nhà lãnh đạo – mặc dù những phẩm chất này không dự báo được hiệu quả lãnh đạo.

When evaluating leaders, managers have been found to confuse confidence with competence. Large studies on personality and leadership show that people with traits like extroversion are more likely to become leaders. But again, these traits are not always strong predictors that someone will be effective in the job.

Khi đánh giá các nhà lãnh đạo, người ta thấy rằng các nhà quản lý thường nhầm lẫn giữa sự tự tin và năng lực. Các nghiên cứu quy mô lớn về tính cách và khả năng lãnh đạo cho thấy những người có các đặc điểm như tính hướng ngoại có nhiều khả năng trở thành nhà lãnh đạo hơn. Nhưng một lần nữa, những đặc điểm này không phải lúc nào cũng là yếu tố dự báo mạnh mẽ cho thấy một người sẽ làm việc hiệu quả trong công việc.

The qualities that matter more

Những phẩm chất quan trọng hơn

While confidence and visibility are essential attributes in leadership, they are not core drivers of success. Research shows other capabilities can matter more. These include sound judgement, the ability to help others develop, emotional intelligence and the capacity to build an environment where employees feel valued. This might mean staff feeling free to share ideas or raise concerns, for example.

Mặc dù sự tự tin và độ nổi bật là những thuộc tính thiết yếu trong lãnh đạo, nhưng chúng không phải là động lực cốt lõi của thành công. Nghiên cứu cho thấy các năng lực khác có thể quan trọng hơn. Những năng lực này bao gồm phán đoán sắc sảo, khả năng giúp người khác phát triển, trí tuệ cảm xúc và khả năng xây dựng một môi trường nơi nhân viên cảm thấy được trân trọng. Ví dụ, điều này có thể có nghĩa là nhân viên cảm thấy thoải mái khi chia sẻ ý tưởng hoặc nêu lên các mối bận tâm của mình.

Teams perform more effectively when employees feel valued in their workplace. And an openness to sharing ideas and admitting mistakes without fear are also essential factors in building strong teams.

Các nhóm làm việc hiệu quả hơn khi nhân viên cảm thấy được trân trọng tại nơi làm việc. Và sự cởi mở trong việc chia sẻ ý tưởng cũng như thừa nhận sai lầm mà không hề sợ hãi cũng là những yếu tố thiết yếu để xây dựng các đội ngũ vững mạnh.

Studies of emotional intelligence suggest that leaders who demonstrate empathy and interpersonal awareness are often better able to build trust and keep their team performing at a high level. The true measure of leadership has been shown to be reflected in team performance and outcomes, rather than a leader’s personal charisma or visibility.

Các nghiên cứu về trí tuệ cảm xúc cho thấy các nhà lãnh đạo thể hiện sự đồng cảm và nhận thức trong các mối quan hệ thường có khả năng xây dựng lòng tin tốt hơn và duy trì hiệu suất làm việc cao cho đội ngũ của mình. Thước đo thực sự của khả năng lãnh đạo đã được chứng minh là phản ánh qua hiệu suất và kết quả của đội ngũ, chứ không phải qua sức hút cá nhân hay sự nổi bật của nhà lãnh đạo.

Figure
Good leaders encourage collaboration over self–promotion. adriaticfoto/Shutterstock
Các nhà lãnh đạo giỏi khuyến khích sự cộng tác thay vì tự quảng bá bản thân. adriaticfoto/Shutterstock

Yet these capabilities can be hard to measure during the promotion process. They develop gradually through experience and are often demonstrated through everyday interactions, rather than visible moments like presentations or meetings. As a result, organisations may overlook people who have strong leadership potential – simply because their contributions are less visible.

Tuy nhiên, những năng lực này có thể rất khó đo lường trong quá trình xét thăng chức. Chúng phát triển dần dần qua kinh nghiệm và thường được thể hiện thông qua các tương tác hàng ngày, thay vì những khoảnh khắc dễ thấy như các bài thuyết trình hay cuộc họp. Do đó, các tổ chức có thể bỏ qua những người có tiềm năng lãnh đạo mạnh mẽ – đơn giản là vì những đóng góp của họ ít mang tính hiển thị hơn.

Promoting the wrong leaders can have significant consequences. When employers reward visibility over capability, they risk creating a culture where self–promotion is prioritised over collaboration. Teams will be more reluctant to challenge decisions or give fresh perspectives, especially if leaders appear confident but are not open to feedback.

Việc thăng chức cho nhầm nhà lãnh đạo có thể mang lại những hậu quả đáng kể. Khi các nhà tuyển dụng trao thưởng cho sự nổi bật thay vì năng lực, họ có nguy cơ tạo ra một nền văn hóa nơi việc tự quảng bá bản thân được ưu tiên hơn sự cộng tác. Các thành viên trong nhóm sẽ ngần ngại hơn trong việc thách thức các quyết định hoặc đưa ra góc nhìn mới mẻ, đặc biệt là khi các nhà lãnh đạo có vẻ tự tin nhưng lại không cởi mở với các phản hồi.

Over time this can weaken decision–making, reduce employees’ engagement and ultimately increase staff turnover. Large meta-analysis also shows strong links between a manager’s behaviour, their employees’ engagement and business outcomes (measured in things like productivity and customer satisfaction) .

Theo thời gian, điều này có thể làm suy yếu quá trình ra quyết định, làm giảm sự gắn kết của nhân viên và cuối cùng là làm gia tăng tỷ lệ nghỉ việc của nhân viên. Các phân tích tổng hợp quy mô lớn cũng cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa hành vi của người quản lý, sự gắn kết của nhân viên và kết quả kinh doanh (được đo lường bằng các yếu tố như năng suất và sự hài lòng của khách hàng) .

Promotion systems that favour confidence and visibility can also affect diversity within leadership teams. People who communicate differently or who are less inclined to talk up their achievements could be overlooked even if they demonstrate strong leadership skills. This can result in leadership teams that lack diversity in thinking and experience, as similar traits and communication styles are repeatedly rewarded.

Các hệ thống thăng tiến ưu ái sự tự tin và sự nổi bật cũng có thể ảnh hưởng đến sự đa dạng trong các đội ngũ lãnh đạo. Những người giao tiếp theo những cách khác nhau hoặc ít có xu hướng khoe khoang thành tích của mình có thể bị bỏ qua ngay cả khi họ thể hiện các kỹ năng lãnh đạo mạnh mẽ. Điều này có thể dẫn đến việc các đội ngũ lãnh đạo thiếu sự đa dạng về tư duy và kinh nghiệm, do các đặc điểm và phong cách giao tiếp tương tự liên tục được khen thưởng.

If organisations want to improve, they must look past the most visible signals of leadership potential. Instead, they could focus on evidence of how people support and develop their teams before they reach leadership level, by looking at things like how they mentor colleagues, create a cohesive teamwork culture or respond to challenges with other workers.

Nếu các tổ chức muốn cải thiện, họ phải nhìn xa hơn những dấu hiệu rõ rệt nhất về tiềm năng lãnh đạo. Thay vào đó, họ có thể tập trung vào các bằng chứng về cách mọi người hỗ trợ và phát triển đội ngũ của mình trước khi họ đạt đến cấp độ lãnh đạo, bằng cách xem xét những khía cạnh như cách họ cố vấn cho đồng nghiệp, tạo ra một văn hóa làm việc nhóm gắn kết hoặc ứng phó với các thử thách cùng những nhân viên khác.

Organisations can gather broader feedback on potential leaders from peers or team–based assessments. This allows them to create a more accurate picture of how someone leads in practice.

Các tổ chức có thể thu thập các phản hồi rộng hơn về các nhà lãnh đạo tiềm năng từ đồng nghiệp hoặc thông qua các đánh giá dựa trên nhóm. Điều này cho phép họ tạo ra bức tranh chính xác hơn về cách một người lãnh đạo trong thực tế.

And leadership development programmes can help organisations learn how to identify people who demonstrate strong skills but who do not necessarily fit those traditional leadership stereotypes.

Và các chương trình phát triển lãnh đạo có thể giúp các tổ chức học cách nhận diện những cá nhân thể hiện kỹ năng vững vàng nhưng không nhất thiết phải rập khuôn theo những khuôn mẫu lãnh đạo truyền thống đó.

Modern workplaces are becoming more complex, with remote working and the rapid adoption of AI changing how employees are organised and managed. Leaders must be able to adapt through these challenges, while managing diverse teams. In these environments, the ability to listen, collaborate and support staff can be far more important than simply projecting confidence.

Nơi làm việc hiện đại đang trở nên phức tạp hơn, với việc làm việc từ xa và sự ứng dụng nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi cách thức tổ chức và quản lý nhân viên. Các nhà lãnh đạo phải có khả năng thích ứng qua những thử thách này, đồng thời quản lý các đội ngũ đa dạng. Trong những môi trường như vậy, khả năng lắng nghe, cộng tác và hỗ trợ nhân viên có thể quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ đơn thuần thể hiện sự tự tin.

Imran Mir does not work for, consult, own shares in or receive funding from any company or organisation that would benefit from this article, and has disclosed no relevant affiliations beyond their academic appointment.

Imran Mir không làm việc cho, tư vấn, sở hữu cổ phần hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể hưởng lợi từ bài viết này, đồng thời đã tuyên bố không có mối liên hệ nào liên quan ngoài học hàm học vị của mình.