Lý do mọi người tìm đến AI đầu tiên để xin lời khuyên tình cảm — và tại sao họ không nên làm vậy
Why people are turning to AI first for relationship advice — and why they shouldn’t

Đã 1 giờ sáng. Cuộc cãi vã đã kết thúc, nhưng bạn vẫn liên tục nhẩm lại nó trong đầu. Bạn nghiền ngẫm lại giọng điệu, thời điểm và câu nói lạc điệu đó. Vì vậy, bạn mở một chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) và gõ: “Mình đúng hay mình đang làm quá lên? Mình phải nói gì với những gì họ đã nói? Ý họ khi nói XYZ là gì?”
Nghiên cứu về sự gắn bó, điều ảm xúc và các cuộc thảo luận trực tuyến giúp giải thích tại sao việc tìm đến AI ngày càng trở nên phổ biến. Tuy nhiên, sự trấn an mà nó mang lại có thể củng cố một cách giải thích phiến diện quá nhanh và cuối cùng, tạo ra những kỳ vọng mà các mối quan hệ thực tế khó lòng đáp ứng nổi.
Nhưng đối với nhiều người, đó lại là nơi hỗ trợ về mặt tình cảm bắt đầu vào thời điểm hiện tại. Sự riêng tư của các chatbot AI đã trở thành không gian mà mọi người hướng đến đầu tiên, đặc biệt khi giải pháp thay thế — sự trợ giúp chuyên nghiệp hoặc từ gia đình và bạn bè — thường đòi hỏi phải tốn phí, giải thích dài dòng hoặc đối mặt với nguy cơ bị phán xét đúng vào lúc bạn cảm thấy chênh vênh nhất.
Tuy nhiên, dù đó là một khoảng không gian riêng tư chỉ cách một cú nhấp phím, liệu chúng ta có nên tìm kiếm những lời khuyên trung lập về mối quan hệ từ các chatbot AI hay không?
Why does AI feel like support ?
Tại sao AI lại mang lại cảm giác như một chỗ dựa tinh thần?
Trong thời điểm mà trị liệu rất đắt đỏ hoặc ngoài tầm với, và hầu hết các bài học về mối quan hệ đến từ truyền thông thay vì xây dựng kỹ năng thực tế, tính tức thời có thể vô cùng hấp dẫn đối với một số người.
Sự hấp dẫn đó càng tăng lên khi các cuộc trò chuyện về mối quan hệ đụng chạm đến bản ngã cá nhân. Những câu hỏi như “Mình có là kẻ bám víu không? Mình có phải là kẻ không ai thèm yêu không? Mình có phải là vấn đề không?” mang theo sự xấu hổ, khiến việc bộc bạch trở nên rủi ro. Một chatbot cung cấp một không gian ít rủi ro để tường thuật lại các sự việc và bày tỏ những điều có thể quá trần trụi khi nói với bạn bè hoặc gia đình.
Đáng chú ý là việc huấn luyện mối quan hệ dựa trên trò chuyện có thể mang lại sự thỏa mãn tức thì, và các nghiên cứu về sự tương tác dựa trên phần thưởng trên các nền tảng trực tuyến cho thấy phản hồi củng cố nhanh chóng có thể khuyến khích mọi người quay lại hết lần này đến lần khác, tạo ra hiệu ứng gây nghiện mà giao diện chatbot có thể phóng đại lên.
Các công trình nghiên cứu liên quan về chatbot cũng phát hiện ra rằng khi người dùng cảm thấy có sự gần gũi với AI, họ báo cáo mức độ hài lòng cao hơn và ý định tái sử dụng mạnh mẽ hơn, điều này giúp giải thích tại sao việc sử dụng các công cụ này có thể trở thành một thói quen thay vì chỉ là một lần ghé qua. Thú vị là, nghiên cứu gần đây cũng lưu ý rằng những người có phong cách gắn bó lo âu có nhiều khả năng trở nên phụ thuộc cảm xúc vào AI hơn.
From anonymous forums to algorithmic advice
Từ các diễn đàn ẩn danh đến lời khuyên theo thuật toán
Trước khi có chatbot, mọi người thường làm việc này thông qua các cộng đồng ẩn danh trên các diễn đàn như Reddit, và nghiên cứu về việc bộc lộ bản thân trực tuyến cũng như các cộng đồng hỗ trợ cho thấy tính ẩn danh và chi phí xã hội thấp có thể làm tăng sự sẵn lòng chia sẻ, đặc biệt là xung quanh các trải nghiệm bị kỳ thị hoặc mang nặng cảm xúc.
Trong những không gian đó, bạn có thể bộc lộ bản thân mà không bị người khác biết rõ về mình, thu lượm ngôn từ từ những người xa lạ và cảm thấy bớt cô độc với những suy nghĩ của chính mình. AI chắt lọc những điều đó và đề xuất các bước tiếp theo, điều này có thể giúp việc bộc lộ dễ dàng hơn đồng thời đẩy một cách đọc tình huống thành một thứ gì đó có vẻ như đã được giải quyết ổn thỏa.
Một giải pháp nhanh chóng nhưng bị đơn giản hóa quá mức.
Tuy nhiên, theo thời gian, sự khẳng định tức thì có thể huấn luyện những kỳ vọng về sự trấn an liên tục và sự khép lại nhanh chóng mà các mối quan hệ thân mật hiếm khi có thể duy trì được, vì sự thân mật phát triển thông qua quá trình chậm rãi, có sự qua lại dưới những áp lực.
AI as a relationship rehearsal room
AI như một phòng tập dượt cho các mối quan hệ
Trên thực tế, mọi người sử dụng AI không chỉ cho những tình huống khủng hoảng.
Nhiều người sử dụng nó như một huấn luyện viên giao tiếp, chẳng hạn như để phác thảo tin nhắn sau khi xung đột, làm dịu giọng điệu và luyện tập ngôn ngữ hàn gắn trước khi họ nói chuyện.
Những người khác sử dụng nó như một phòng tập dượt cho những cuộc trò chuyện khó khăn hoặc như một công cụ lập kế hoạch để kết nối lại, thông qua các ý tưởng hẹn hò, thói quen hoặc các nghi thức nhỏ giúp tái thiết lập sự sự gắn bó sau khoảng thời gian xa cách.
Nó cũng xuất hiện rõ rệt trong công việc ít hiển hiện hơn của các mối quan hệ.
Điều đó có thể giống như việc hỏi AI về lợi ích của việc lên lịch quan hệ tình dục, cách vượt qua thời kỳ mãn kinh và khô âm đạo, hoặc nên dùng loại chất bôi trơn nào với ống nong sau khi điều trị ung thư. Ở đây, AI giúp thấu hiểu những tình huống có thể khó thảo luận với người khác và mang lại sự minh bạch cho một lĩnh vực chưa quen thuộc.
Điểm trở nên phức tạp ở đây không chỉ là việc mọi người sử dụng AI, mà là cấu trúc của nó thay đổi những gì được coi là một lời giải thích tốt. Bởi vì hệ thống chỉ có quyền truy cập vào một góc nhìn được tường thuật, nó có thể đưa ra một cách giải thích mạch lạc với độ tự tin cao trong khi loại bỏ đi các chi tiết có lẽ rất quan trọng như bối cảnh, lịch sử, động lực quyền lực hoặc những gì người kia đã nói.
Assisting , but not replacing , relational work
Hỗ trợ, nhưng không thay thế, công việc vun đắp mối quan hệ
Mặc dù có vẻ mạch lạc, AI rất dễ dàng nén các sắc thái thành một cốt truyện duy nhất và chỉ có thể tập trung vào một kết luận đơn lẻ. Một chatbot chỉ có thể phản hồi những gì nó được cung cấp; trong khi các chuyên gia được đào tạo sẽ thăm dò, làm rõ và nhận ra những khoảng trống.
Đây không chỉ là việc sử dụng không chính thức các chatbot thông thường. Một số công cụ được thiết kế rõ ràng để bắt chước việc huấn luyện mối quan hệ và hỗ trợ trị liệu, như Mojo hoặc Amanda.ai, và một số thậm chí được thiết kế để hoạt động như một “bạn đồng hành AI” và người yêu.
AI’s
Sự hấp dẫn của AI cũng đi kèm với những cái giá và rủi ro thực tế, bao gồm cơ sở hạ tầng tiêu tốn nhiều năng lượng, lợi ích của doanh nghiệp và chính trị định hình những gì các hệ thống này học hỏi và tái tạo, khả năng thông tin sai lệch khi thiếu đi các sắc thái, và những lo ngại về quyền riêng tư khi những bộc lộ mang tính cá nhân sâu sắc của một cá nhân bị định tuyến qua các hệ thống dữ liệu mà họ không kiểm soát.
AI
AI có thể hỗ trợ việc suy ngẫm và giao tiếp, nhưng bản chất của một mối quan hệ vẫn được xây dựng và hàn gắn trong thời gian thực thông qua các lựa chọn mà các đối tác dành cho nhau. Vì vậy, nếu bạn muốn có một câu trả lời mang tính con người và đầy sắc thái, thì hãy hỏi những con người trong cuộc đời bạn xem ý họ thực sự là gì khi họ nói “XYZ.”
Maha Khawaja
Maha Khawaja không làm việc cho, không tư vấn, không nắm giữ cổ phần hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể hưởng lợi từ bài viết này, và không công bố bất kỳ mối liên hệ nào ngoài học hàm học vị của họ.
có thể bạn cũng quan tâm
-

Làm cho các chatbot sức khỏe tâm thần nhạy cảm hơn về mặt văn hóa chưa chắc đã giúp chúng an toàn hơn
Making mental health chatbots more culturally sensitive won’t necessarily make them safer
-

Ba cách mà sự chán nản thực ra có thể mang lại lợi ích
Three ways boredom can actually be a benefit