Ba cách mà sự chán nản thực ra có thể mang lại lợi ích

Three ways boredom can actually be a benefit

Ba cách mà sự chán nản thực ra có thể mang lại lợi ích
Trudy Meehan, Lecturer, Centre for Positive Psychology and Health, RCSI University of Medicine and Health Sciences
Show
Hide
EN – VI
VI – EN
3000-5000 ▼
0-3000
3000-5000
5000-7000
7000-10000

Boredom is something many of us will do everything we can to avoid. We fill our time with social media, books and TV programmes and keeping our schedules packed with plans.

Sự chán nản là điều mà nhiều người trong chúng ta sẽ làm mọi cách để tránh né. Chúng ta lấp đầy thời gian của mình bằng mạng xã hội, sách vở và các chương trình TV, đồng thời giữ cho lịch trình của mình luôn kín mít với các kế hoạch.

But boredom doesn’t always need to be seen as something negative. Boredom may, in fact, be good for you – but only if you effectively tap into its full potential.

Nhưng sự chán nản không phải lúc nào cũng cần được coi là điều tiêu cực. Trên thực tế, sự chán nản có thể có ích cho bạn – nhưng chỉ khi bạn khai thác hiệu quả toàn bộ tiềm năng của nó.

1. It can push you towards positive change

1. Nó có thể thúc đẩy bạn hướng tới những thay đổi tích cực

Boredom tends to arise when we want to be mentally engaged but our current activity or environment isn’t providing the level of challenge, stimulation or meaning we need. This can leave us feeling restless – especially if we don’t know how to remedy the situation.

Sự chán nản thường xuất hiện khi chúng ta muốn được gắn kết về mặt tinh thần nhưng hoạt động hoặc môi trường hiện tại lại không đáp ứng được mức độ thử thách, kích thích hay ý nghĩa mà chúng ta cần. Điều này có thể khiến chúng ta cảm thấy bồn chồn – đặc biệt là khi chúng ta không biết cách khắc phục tình hình.

It’s for this reason that boredom can be used to push ourselves towards change and encourage exploration.

Chính vì lý do này mà sự chán nản có thể được tận dụng để thúc đẩy bản thân hướng tới sự thay đổi và khuyến khích việc khám phá.

But in order to make boredom really work for you, it’s vital to avoid just reaching for the next easy distraction, like scrolling on your phone, online shopping or visiting the pantry for a snack.

Tuy nhiên, để biến sự chán nản thực sự có lợi cho bạn, điều quan trọng là tránh việc tìm đến ngay những sự xao lãng dễ dàng tiếp theo, chẳng hạn như lướt điện thoại, mua sắm trực tuyến hay ghé qua tủ bếp để ăn vặt.

Positive change comes not from asking “how do I stop feeling like this?” but asking yourself “what meaningful thing do I need next?” Focusing on doing something meaningful is key to making boredom a bridge to more productive or positive activities.

Sự thay đổi tích cực không đến từ việc đặt câu hỏi “làm thế nào để tôi ngừng cảm thấy thế này?” mà đến từ việc tự hỏi bản thân “điều ý nghĩa nào tôi cần tiếp theo?”. Tập trung làm một điều gì đó có ý nghĩa chính là chìa khóa để biến sự chán nản thành cầu nối dẫn đến các hoạt động hiệu quả hoặc tích cực hơn.

While determining what’s meaningful will differ for each of us, as a general guide meaningful activities require a bit of effort while still being doable and making us feel like we’re part of something bigger than ourselves.

Mặc dù việc xác định điều gì là có ý nghĩa sẽ khác nhau đối với mỗi chúng ta, nhưng theo hướng dẫn chung, các hoạt động ý nghĩa đòi hỏi một chút nỗ lực trong khi vẫn khả thi và khiến chúng ta cảm thấy mình là một phần của điều gì đó lớn lao hơn bản thân mình.

So if you’re someone who enjoys exercise or being in nature, going for a hike is one meaningful way of quelling the boredom.

Vì vậy, nếu bạn là người thích tập thể dục hoặc hòa mình vào thiên nhiên, đi leo núi là một cách có ý nghĩa để xua tan sự chán nản.

Or if you prefer creating things or doing crafts, the act of making something can be an opportunity to immerse yourself, which can improve wellbeing.

Hoặc nếu bạn thích sáng tạo hay làm đồ thủ công, hành động tạo ra một thứ gì đó có thể là cơ hội để bạn đắm chìm vào đó, qua đó có thể cải thiện sức khỏe tinh thần.

Sometimes boredom also indicates we need to get out of the house and see friends or family. Connecting with another person can provide meaning, responsiveness and a sense of belonging that doing something alone cannot.

Đôi khi sự chán nản cũng báo hiệu rằng chúng ta cần ra khỏi nhà và gặp gỡ bạn bè hoặc gia đình. Kết nối với người khác có thể mang lại ý nghĩa, sự tương tác và cảm giác thuộc về mà việc làm một mình không thể có được.

2. It can improve problem solving and creativity

2. Nó có thể cải thiện khả năng giải quyết vấn đề và sự sáng tạo

Ever taken a shower and found you’ve come up with a really great idea, or solved a problem that’s been bothering you? This it called the “shower effect” – and the reason it happens has to do with boredom.

Bạn đã bao giờ đi tắm và nhận ra mình nảy ra một ý tưởng thực sự tuyệt vời, hoặc giải quyết được một vấn đề đang làm phiền bạn chưa? Đây được gọi là “hiệu ứng phòng tắm” – và lý do hiện tượng này xảy ra có liên quan đến sự chán nản.

The shower gives us a perfect, low–demand environment so our minds can wander. This lets the mind move into a state of “productive mind–wandering”, where attention can drift from the task at hand and thoughts can wander loosely.

Phòng tắm mang lại cho chúng ta một môi trường hoàn hảo, ít đòi hỏi sự tập trung để tâm trí có thể lang thang. Điều này cho phép tâm trí chuyển sang trạng thái “tâm trí lang thang hiệu quả”, nơi sự chú ý có thể chuyển dịch khỏi nhiệm vụ trước mắt và suy nghĩ có thể trôi nổi một cách tự do.

When we let our mind wander, the process generates spontaneous thoughts that are random or only tangentially related to the immediate present. But these spontaneous thoughts often become productive ones – such as coming up with novel ideas, making new associations between previously encountered materials, solving problems we’ve been grappling with, consolidating goals or memories and boosting our creativity.

Khi chúng ta để tâm trí lang thang, quá trình này tạo ra những suy nghĩ tự phát mang tính ngẫu nhiên hoặc chỉ có liên quan gián tiếp đến hiện tại trước mắt. Nhưng những suy nghĩ tự phát này thường trở thành những suy nghĩ hữu ích – chẳng hạn như nảy ra các ý tưởng mới lạ, tạo ra các mối liên kết mới giữa những tài liệu đã gặp trước đó, giải quyết các vấn đề mà chúng ta đang vật lộn, củng cố các mục tiêu hoặc ký ức và thúc đẩy sự sáng tạo của chúng ta.

Figure
There’s a reason why many of us come up with our best ideas in the shower. Lopolo/ Shutterstock
Có một lý do tại sao nhiều người trong chúng ta lại nảy ra những ý tưởng hay nhất trong phòng tắm. Lopolo/ Shutterstock

To make the most of mind–wandering’s problem solving capacity, and avoid it turning into a spiral of worry and rumination, preload your mind with good ingredients. If you know you’re going to have a block of time during your day where boredom may arise, engage your mind in advance with an analytical problem, creative project or prompt.

Để tận dụng tối đa khả năng giải quyết vấn đề của việc để tâm trí lang thang, đồng thời tránh việc nó biến thành một vòng xoáy lo âu và suy ngẫm quá mức, hãy nạp trước cho tâm trí những yếu tố tốt đẹp. Nếu bạn biết rằng mình sẽ có một khoảng thời gian trong ngày mà sự chán nản có thể xuất hiện, hãy chuẩn bị trước cho tâm trí bằng một bài toán phân tích, một dự án sáng tạo hoặc một gợi ý chủ đề.

This primes your thinking with lots of stimulating material. That way, when you do let your mind wander, you can get creative and do something positive with your boredom.

Điều này giúp định hướng tư duy của bạn với nhiều tài liệu kích thích tư duy. Bằng cách đó, khi bạn thực sự để tâm trí lang thang, bạn có thể trở nên sáng tạo và làm được điều gì đó tích cực với sự chán nản của mình.

3. It can improve memory and learning

3. Nó có thể cải thiện trí nhớ và khả năng học tập

Boredom may be unpleasant – but it can be useful in supporting our ability to build memories and retain important information.

Sự chán nản có thể khó chịu – nhưng nó lại rất hữu ích trong việc hỗ trợ khả năng xây dựng ký ức và giữ lại thông tin quan trọng của chúng ta.

Allowing our minds to go “offline” (also known as “wakeful rest”) provides an important buffer to help integrate and consolidate new information. Pausing and doing nothing, staring into space and doodling are all examples of wakeful rest.

Việc cho phép tâm trí được “ngắt kết nối” (còn gọi là “nghỉ ngơi tỉnh táo”) tạo ra một vùng đệm quan trọng giúp tích hợp và củng cố thông tin mới. Việc dừng lại và không làm gì cả, thẫn thờ nhìn vào khoảng không và vẽ nguệch ngoạc đều là những ví dụ của việc nghỉ ngơi tỉnh táo.

New memories do not leap fully formed into our long term storage. Instead, after a novel experience or learning something new, the trace memory must be stabilised and integrated through a process called memory consolidation. Taking some time out of consuming information and letting the brain rest helps with this process.

Những ký ức mới không xuất hiện hoàn chỉnh ngay lập tức trong kho lưu trữ dài hạn của chúng ta. Thay vào đó, sau một trải nghiệm mới lạ hoặc khi học được điều gì mới, vết hằn ký ức phải được ổn định và tích hợp thông qua một quá trình gọi là củng cố trí nhớ. Dành ra một khoảng thời gian ngừng tiếp thu thông tin và để bộ lão được nghỉ ngơi sẽ giúp ích cho quá trình này.

Even just five to ten minutes of wakeful rest a day can protect fragile new memories from competing with unimportant information. Wakeful rest is also shown to help people better remember what they’ve just learned – even when asked to recall that information a week later.

Ngay cả chỉ năm đến mười phút nghỉ ngơi tỉnh táo mỗi ngày cũng có thể bảo vệ những ký ức mới còn mong manh khỏi việc bị cạnh tranh bởi những thông tin không quan trọng. Nghỉ ngơi tỉnh táo cũng đã được chứng minh là giúp mọi người ghi nhớ tốt hơn những gì họ vừa học – ngay cả khi được yêu cầu nhớ lại thông tin đó một tuần sau đó.

Another key aspect of wakeful rest is that when the brain gets bored, it doesn’t just switch off, it changes modes.

Một khía cạnh quan trọng khác của việc nghỉ ngơi tỉnh táo là khi bộ não cảm thấy chán nản, nó không chỉ tắt nguồn mà còn chuyển đổi chế độ hoạt động.

The brain switches from focusing on external demands and tasks and moves into internal, self–focused processing. This kind of internal processing happens best during down time – such as when we’re bored. It supports us to make meaning, work out our values and who we are.

Bộ não chuyển từ việc tập trung vào các yêu cầu và nhiệm vụ bên ngoài sang quá trình xử lý mang tính nội tâm và tập trung vào bản thân. Loại xử lý bên trong này diễn ra tốt nhất trong thời gian rảnh rỗi – chẳng hạn như khi chúng ta cảm thấy chán nản. Nó hỗ trợ chúng ta tạo ra ý nghĩa, xác định các giá trị và con người của chính mình.

It also helps us to reflect on our experiences and is involved in processing memories, as well. Including a little wakeful rest in study time or when doing a new activity will not only support you in remembering what you learned, but it will also help you stay focused on who you are and what’s most important to you.

Nó cũng giúp chúng ta suy ngẫm về những trải nghiệm của bản thân và tham gia vào quá trình xử lý ký ức. Việc đan xen một chút thời gian nghỉ ngơi tỉnh táo vào thời gian học tập hoặc khi làm một hoạt động mới sẽ không chỉ hỗ trợ bạn ghi nhớ những gì đã học mà còn giúp bạn giữ sự tập trung vào con người thật của mình và những điều quan trọng nhất đối với bạn.

How to be bored

Làm thế nào để cảm thấy chán nản một cách hiệu quả

So how can we learn to tolerate boredom? By accepting it as a normal experience – rather than something negative.

Vậy làm thế nào chúng ta có thể học cách chịu đựng sự chán nản? Bằng cách chấp nhận nó như một trải nghiệm bình thường – thay vì điều gì đó tiêu cực.

You also don’t have to abandon technology entirely to better tap into your boredom – though it will help. Cutting back on the amount of rapid switching between videos, apps and social media platforms may help to improve attention, satisfaction and meaning.

Bạn cũng không cần phải từ bỏ hoàn toàn công nghệ để khai thác tốt hơn sự chán nản của mình – mặc dù điều đó sẽ có ích. Việc cắt giảm tần suất chuyển đổi liên tục giữa các video, ứng dụng và nền tảng mạng xã hội có thể giúp cải thiện khả năng tập trung, sự hài lòng và ý nghĩa cuộc sống.

If you manage to reduce switching, the next step is to practice staying with one ordinary experience, such as focusing on your breath. The more you can stay engaged in the present, the better you’ll be able to tolerate boredom.

Nếu bạn thành công trong việc giảm bớt việc chuyển đổi này, bước tiếp theo là tập duy trì trải nghiệm với một hoạt động bình thường duy nhất, chẳng hạn như tập trung vào nhịp thở. Càng có thể duy trì sự gắn kết với hiện tại, bạn càng có khả năng chịu đựng sự chán nản tốt hơn.

Leaving space to do nothing and let a little boredom in is good for us – just be sure to make the most of these moments.

Dành ra khoảng trống để không làm gì cả và đón nhận một chút sự chán nản là điều tốt cho chúng ta – chỉ cần chắc chắn rằng bạn tận dụng tối đa những khoảnh khắc đó.

Trudy Meehan does not work for, consult, own shares in or receive funding from any company or organisation that would benefit from this article, and has disclosed no relevant affiliations beyond their academic appointment.

Trudy Meehan không làm việc cho, tư vấn, sở hữu cổ phần hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể hưởng lợi từ bài viết này, và không công bố bất kỳ mối liên hệ nào có liên quan ngoài học hàm học vị của cô ấy.