ricding

Rèn luyện văn hoá đọc

Đọc sách vì sở thích giúp trẻ nuôi dưỡng sự đồng cảm, nhưng ngày càng ít trẻ em cầm sách lên chỉ để giải trí

Reading for pleasure builds empathy in children, but fewer kids are picking up books just for the fun of it

Đọc sách vì sở thích giúp trẻ nuôi dưỡng sự đồng cảm, nhưng ngày càng ít trẻ em cầm sách lên chỉ để giải trí
William Dee Nichols, Professor of Literacy, Language and Culture, University of Maine Michelle Kearney, Professor of Literacy, University of Maine
Show
Hide
EN – VI
VI – EN
3000-5000 ▼
0-3000
3000-5000
5000-7000
7000-10000

Reading allows children to live in a vibrant world, surrounded by fairies, elves and talking animals, transporting them to places where the impossible becomes real. But reading for pleasure also helps children learn more effectively and broadens how they view, interpret and interact with the world. It gives them a form of expression that fuels their imagination and empathy for themselves and others.

Đọc sách cho phép trẻ em sống trong một thế giới sinh động, được vây quanh bởi các nàng tiên, yêu tinh và những loài động vật biết nói, đưa các em đến những nơi mà điều không tưởng trở thành hiện thực. Nhưng đọc sách vì sở thích cũng giúp trẻ học tập hiệu quả hơn đồng thời mở rộng cách các em nhìn nhận, diễn giải và tương tác với thế giới. Nó mang lại cho các em một hình thức biểu đạt nuôi dưỡng trí tưởng tượng và sự đồng cảm với chính mình cũng như người khác.

But the percentage of children who read for fun is declining.

Thế nhưng tỷ lệ trẻ em đọc sách vì niềm vui đang ngày càng giảm sút.

Just 37% of 9-year–olds and 14% of 13-year–olds read for fun almost every day in 2025, according to the National Assessment of Educational Progress. By middle school, just 1 in 7 kids say they read for pleasure each day.

Theo Đánh giá Quốc gia về Tiến bộ Giáo dục, vào năm 2025, chỉ có 37% trẻ 9 tuổi và 14% thiếu niên 13 tuổi đọc sách để giải trí gần như mỗi ngày. Đến bậc trung học cơ sở, cứ 7 trẻ thì chỉ có 1 em cho biết các em đọc sách vì sở thích mỗi ngày.

The U.S. Department of Education’s National Center for Education Statistics has also tracked declines in kids and teens who read for fun, finding that in 2023, 14% of 13-year–olds read for fun each day, down from 27% who said they did so in 2012.

Trung tâm Thống kê Giáo dục thuộc Bộ Giáo dục Hoa Kỳ cũng đã theo dõi sự sụt giảm ở nhóm trẻ em và thanh thiếu niên đọc sách vì giải trí, và phát hiện ra rằng vào năm 2023, chỉ có 14% trẻ 13 tuổi đọc sách để giải trí mỗi ngày, giảm từ mức 27% vào năm 2012.

Slightly younger kids tend to read for pleasure a bit more. Approximately 39% of 9-year–olds said they read for fun in 2022, down from 53% of 9-year–olds who said they did so in 2012, according to the Department of Education.

Trẻ nhỏ hơn một chút có xu hướng đọc sách vì sở thích nhiều hơn một chút. Theo Bộ Giáo dục, khoảng 39% trẻ 9 tuổi cho biết các em đọc sách để giải trí vào năm 2022, giảm so với mức 53% của trẻ 9 tuổi vào năm 2012.

This trend is showing up alongside another concern: stagnant reading scores, especially among teenagers. It’s tempting to treat those as separate problems. But as scholars of literacy, we don’t think they are.

Xu hướng này đang diễn ra song song với một mối lo ngại khác: điểm số đọc viết bị đình trệ, đặc biệt là ở lứa tuổi thiếu niên. Thật dễ dàng khi xem đây là những vấn đề riêng biệt. Nhưng với tư cách là những nhà nghiên cứu về khả năng đọc viết, chúng tôi cho rằng không phải vậy.

Reading for fun isn’t just about fun

Đọc sách vì niềm vui không chỉ đơn thuần là giải trí

Outside of schoolwork, a child can read anywhere from as few as 100,000 words per year to 10 million or more for the most voracious readers.

Ngoài bài tập ở trường, một đứa trẻ có thể đọc từ tối thiểu 100.000 từ mỗi năm cho đến 10 triệu từ hoặc hơn đối với những độc giả vô cùng say mê.

This gap can help explain why some children’s vocabularies grow so much faster than others.

Khoảng cách này phần nào lý giải tại sao vốn từ vựng của một số trẻ lại phát triển nhanh hơn hẳn những trẻ khác.

Kids absorb words from context, over and over, across thousands of pages. One of us, for example, has a son named Andrew, who, at the age of 2, once absorbed and correctly used the word “viaduct,” without anyone defining it for him, after he encountered it in a book about trains.

Trẻ em tiếp thu từ ngữ từ ngữ cảnh, hết lần này đến lần khác, qua hàng ngàn trang sách. Lấy ví dụ, một đồng nghiệp của chúng tôi có cậu con trai tên là Andrew. Khi mới 2 tuổi, cậu bé từng tiếp thu và sử dụng chính xác từ “viaduct” (cầu cạn) , mà không cần ai định nghĩa cho mình, sau khi cậu bắt gặp từ này trong một cuốn sách về tàu hỏa.

Older kids and teenagers who describe themselves as committed readers tend to have families that read to them since they were young, kept books around as their interests changed and made reading together a genuine priority.

Những đứa trẻ lớn hơn và thanh thiếu niên tự nhận mình là người đọc sách tận tụy thường có gia đình đã đọc sách cho nghe từ khi còn nhỏ, luôn chuẩn bị sẵn sách khi sở thích của các em thay đổi và coi việc cùng nhau đọc sách là một ưu tiên thực sự.

A well–selected book, in particular, has the ability to enhance a child’s reading pleasure and reading ability, allowing them to see and feel the world with fresh insight.

Cụ thể, một cuốn sách được lựa chọn kỹ càng có khả năng nâng cao niềm vui đọc sách cũng như năng lực đọc của trẻ, giúp các em nhìn nhận và cảm nhận thế giới với những góc nhìn mới mẻ.

Research shows a connection between teenagers who read for pleasure as young children: They tend to score higher on cognitive tests that measure verbal learning, memory and speech development.

Nghiên cứu chỉ ra mối liên hệ ở những thanh thiếu niên từng đọc sách vì sở thích khi còn nhỏ: các em thường đạt điểm cao hơn trong các bài kiểm tra nhận thức đo lường khả năng học tập bằng lời nói, trí nhớ và sự phát triển ngôn ngữ.

Reading for pleasure can also help build vocabulary and reading fluency while enhancing focus.

Đọc sách vì sở thích cũng có thể giúp xây dựng vốn từ vựng và sự trôi chảy khi đọc, đồng thời nâng cao khả năng tập trung.

Figure
Kids who read for pleasure tend to stick with the habit as they grow older. PeopleImages/iStock/Getty Images Plus
Những đứa trẻ thích đọc sách thường duy trì thói quen này khi lớn lên. PeopleImages/iStock/Getty Images Plus

Reading to develop empathy

Đọc sách để phát triển sự đồng cảm

There are other benefits to reading that won’t show up on a reading assessment.

Đọc sách còn mang lại những lợi ích khác không xuất hiện trong các bài kiểm tra đọc hiểu.

We believe that reading is empathy operating in its simplest form: imagining your way into someone else’s experience and understanding the ripple effects of their actions.

Chúng tôi tin rằng đọc sách chính là sự đồng cảm hoạt động ở dạng thức đơn giản nhất: tưởng tượng để bước vào trải nghiệm của người khác và thấu hiểu những tác động lan tỏa từ hành động của họ.

Reading for pleasure, especially the kind that starts on a parent’s or caregiver’s lap, is one of the earliest and most reliable places kids get repeated practice doing that complex work.

Đọc sách vì sở thích, đặc biệt là loại hình bắt đầu trên lòng của cha mẹ hoặc người chăm sóc, là một trong những trải nghiệm sớm nhất và đáng tin cậy nhất giúp trẻ được rèn luyện lặp đi lặp lại công việc phức tạp đó.

Reading with a caregiver often progresses into children reading on their own, whether with a flashlight in bed or in the middle of the day on the couch.

Việc đọc sách cùng người chăm sóc thường tiến

When children become immersed in a book series on their own, in particular, it can help them develop connections with characters they grow to know, love or scorn. They inhabit a character who isn’t them. They sit with an idea long enough to understand why someone acts the way they do.

Đặc biệt, khi trẻ tự mình đắm chìm trong một series sách, điều đó có thể giúp các em phát triển mối liên kết với các nhân vật mà các em ngày càng thấu hiểu, yêu mến hoặc chán ghét. Các em sống trong thân xác của một nhân vật không phải là mình. Các em nghiền ngẫm một ý tưởng đủ lâu để hiểu tại sao ai đó lại hành xử theo cách họ làm.

Feeling emotionally invested in a character’s decisions can also influence how young readers decide how to engage with others and treat people with civility and kindness in real life.

Cảm giác đầu tư cảm xúc vào các quyết định của nhân vật cũng có thể ảnh hưởng đến cách độc giả trẻ quyết định cách tương tác với người khác và đối xử với mọi người bằng sự lịch sự, tử tế trong đời thực.

This skill doesn’t arrive automatically with age. It is built through practice, and recreational reading in childhood is the main training ground for it.

Kỹ năng này không tự động đến theo độ tuổi. Nó được xây dựng qua quá trình rèn luyện, và việc đọc sách giải trí thời thơ ấu chính là môi trường luyện tập chính cho kỹ năng đó.

Implications for school and home

Ý nghĩa đối với trường học và gia đình

Within the past 10 years, many schools have invested in evidence–based reading instruction, with a renewed emphasis in phonics instruction to improve students’ reading proficiency.

Trong vòng 10 năm qua, nhiều trường học đã đầu tư vào phương pháp dạy đọc dựa trên bằng chứng, với sự chú trọng đổi mới vào việc giảng dạy ngữ âm để cải thiện năng lực đọc của học sinh.

This shift has been an important and necessary step in helping students develop the foundational skills they need to become successful readers. At the same time, some classrooms have had fewer opportunities for independent reading and reading simply for enjoyment.

Sự thay đổi này là một bước đi quan trọng và cần thiết giúp học sinh phát triển các kỹ năng nền tảng cần thiết để trở thành những người đọc sách thành công. Đồng thời, một số lớp học lại có ít cơ hội hơn cho việc đọc độc lập và đọc đơn thuần vì sự thưởng thức.

In 2024, literacy researcher Chase Young recalled asking a second grader whether a classroom reading activity had made him a better reader. The child responded, “No, because it’s fun.”

Vào năm 2024, nhà nghiên cứu về khả năng đọc viết Chase Young nhớ lại việc đã hỏi một học sinh lớp hai rằng liệu một hoạt động đọc trên lớp có giúp em trở thành một người đọc giỏi hơn không. Đứa trẻ đáp rằng: “Không ạ, bởi vì nó vui.”

Already, that young student senses that fun and learning have been filed into separate categories at school. This highlights the real cost of letting effective instruction and engaging instruction drift apart, as though a teacher must choose between them.

Ngay từ lúc đó, cậu học trò nhỏ đã cảm nhận được rằng niềm vui và việc học đã được xếp vào hai danh mục riêng biệt ở trường. Điều này nêu bật cái giá thực sự của việc để cho phương pháp giảng dạy hiệu quả và phương pháp giảng dạy lôi cuốn tách rời nhau, cứ như thể giáo viên bắt buộc phải chọn một trong hai.

This doesn’t mean abandoning structured reading instruction, which matters enormously for students who are learning to decode written language by connecting sounds and symbols. It means reading a book that a child actually chose, rereading an old favorite, and allotting time for a teacher to read aloud purely because it brings joy to the class.

Điều này không có nghĩa là từ bỏ việc hướng dẫn đọc có cấu trúc, vốn vô cùng quan trọng đối với những học sinh đang học cách giải mã ngôn ngữ viết bằng cách kết nối âm thanh và ký hiệu. Nó có nghĩa là đọc một cuốn sách mà trẻ thực sự lựa chọn, đọc lại một cuốn sách yêu thích cũ, và dành thời gian cho giáo viên đọc to đơn giản vì điều đó mang lại niềm vui cho cả lớp.

This effort extends outside of a classroom. When children live in homes where they see books around, where their parents and siblings read together, and where their caregivers also read for fun, they are likely to see reading as enjoyable and not an item on a to–do list.

Nỗ lực này vươn ra khỏi phạm vi lớp học. Khi trẻ em sống trong những ngôi nhà mà các em nhìn thấy sách xung quanh, nơi cha mẹ và anh chị em cùng đọc sách, và nơi người chăm sóc cũng đọc sách vì sở thích, các em có nhiều khả năng coi việc đọc là một niềm vui chứ không phải là một mục trong danh sách việc cần làm.

People who enjoyed reading as children are more likely to read books every day as an adult.

Những người từng thích đọc sách khi còn nhỏ sẽ có nhiều khả năng đọc sách mỗi ngày hơn khi trưởng thành.

We each read to our children from when they were young and watched as they grew and developed their own love of books, ranging from the “Fantastic Four” comic series to the “Harry Potter” and “The Hunger Games” series.

Mỗi người chúng tôi đều đọc sách cho con mình nghe từ khi chúng còn nhỏ và chứng kiến chúng lớn lên, phát triển tình yêu sách của riêng mình, từ bộ truyện tranh “Fantastic Four” cho đến các series “Harry Potter” và “The Hunger Games.”

Another one of us, Dee, has a daughter named Addie who remains an avid reader in her early 20s. She is currently reading the “Court of Thorns and Roses” fantasy series, among others.

Một người khác trong chúng tôi, Dee, có một cô con gái tên là Addie, người vẫn là một độc giả cuồng nhiệt ở độ tuổi đầu đôi mươi. Cô hiện đang đọc bộ tiểu thuyết giả tưởng “Court of Thorns and Roses”, cùng với những cuốn sách khác.

And Andrew, the 2-year–old who once learned the word “viaduct” from a book, is still an avid reader. At 18, his shelves are now filled with manga and comic books, including a special section for “JoJo’s Bizarre Adventure.” His choice of genre and formats has evolved over the years, but his joy of getting lost in a story has not.

Và Andrew, cậu bé 2 tuổi từng học được từ “viaduct” từ một cuốn sách, vẫn là một độc giả cuồng nhiệt. Ở tuổi 18, các kệ sách của cậu giờ đây ngập tràn manga và truyện tranh, bao gồm một khu vực đặc biệt dành cho “JoJo’s Bizarre Adventure”. Lựa chọn thể loại và định dạng của cậu đã thay đổi qua nhiều năm, nhưng niềm vui được đắm chìm trong một câu chuyện thì không hề thay đổi.

That’s the version of reading we’d like more kids to fall in love with – before school, however well meaning, might convince them that fun and learning have to live in different places.

Đó là phiên bản đọc sách mà chúng tôi muốn có nhiều trẻ em phải lòng hơn – trước khi nhà trường, dù có thiện chí đến đâu, có thể thuyết phục các em rằng niềm vui và việc học phải tồn tại ở hai thế giới khác nhau.

The authors do not work for, consult, own shares in or receive funding from any company or organization that would benefit from this article, and have disclosed no relevant affiliations beyond their academic appointment.

Các tác giả không làm việc cho, tư vấn cho, sở hữu cổ phần trong hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể hưởng lợi từ bài viết này, và không công bố mối liên hệ nào ngoài các học hàm học vị của họ.

có thể bạn cũng quan tâm