Những kẻ bạo hành gia đình không phải lúc nào cũng dừng lại trong nhà – bạn bè và người thân của bạn đời cũng có thể trở thành nạn nhân
Domestic abusers don’t always stop in the home – partners’ friends and family can become victims too

Bạo lực giữa những người thân trong gia đình xảy ra giữa hai bên riêng biệt: nạn nhân và kẻ bạo hành. Nhưng những tổn hại gây ra có thể phức tạp hơn thế rất nhiều. Nó thường lan rộng ra và ảnh hưởng đến gia đình, bạn bè cùng nhiều người khác trong cuộc sống của nạn nhân.
Trong hệ thống tư pháp hình sự truyền thống ở Anh và các nơi khác, khái niệm về hai bên riêng biệt này được gọi là “sự phân đôi nạn nhân- kẻ bạo hành”. Phần lớn nghiên cứu về bạo lực giữa những người thân tập trung vào các nạn nhân chính của sự tổn hại – người đang phải chịu đựng dưới tay bạn đời hoặc vợ/chồng của họ. Nhiều nạn nhân chính trong số này sẽ tìm kiếm sự hỗ trợ từ gia đình và bạn bè.
Những “người hỗ trợ không chính thức” này cũng có thể bao gồm đồng nghiệp và hàng xóm. Và xét thấy bạo lực giữa những người thân ảnh hưởng đến cứ bốn phụ nữ ở Anh và xứ Wales thì có một người (cứ sáu nam giới thì có một người) , thật hợp lý khi cho rằng hàng triệu người đang hỗ trợ người thân, bạn bè hoặc người quen vượt qua những trải nghiệm này.
Mặc dù vậy, các nghiên cứu về những “nạn nhân liên đới” của bạo lực giữa những người thân còn hạn chế, và điều này thậm chí còn khan hiếm hơn trong các vụ án có liên quan đến hành vi giết người. Nghiên cứu của tôi xem xét các nạn nhân liên đới trong các vụ án giết người giữa những người thân – những người chịu tang do các vụ sát hại. Cứ mỗi người bị sát hại bởi bạn đời của họ, có khoảng sáu đến mười thành viên gia đình có khả năng bị ảnh hưởng bởi cái chết đó.
Không cần phải nói thêm, việc mất đi người thân yêu vì một cái chết bạo lực chưa rõ nguyên nhân là điều vô cùng khó để vượt qua. Các sự kiện bi thảm cũng có thể đi kèm với những thay đổi lớn trong cuộc sống, chẳng hạn như trách nhiệm chăm sóc con cái bất ngờ khi nạn nhân là cha hoặc mẹ.
What affected families say
Những gì các gia đình bị ảnh hưởng chia sẻ
Nghiên cứu của tôi tập trung vào tội phạm giết người giữa những người thân tại Anh và xứ Wales. Các gia đình có người thân qua đời đã chia sẻ câu chuyện của họ về việc những tổn hại do thủ phạm gây ra có thể “tràn lan” và tạo ra thêm nhiều nạn nhân khác. Điều này có thể được hiểu qua lăng kính kiểm soát mang tính ép buộc, một khuôn khổ đã được thiết lập vững chắc để hiểu, xác định, chứng minh và truy tố cả tội phạm bạo lực giữa những người thân và tội phạm giết người.
Nó bao gồm bốn yếu tố – khả năng xảy ra bạo lực thể xác, sự đe dọa, sự cô lập và sự kiểm soát. Tôi phát hiện ra rằng các chiến thuật đe dọa có thể lan rộng sang gia đình của các nạn nhân từ lâu trước khi nạn nhân chính bị sát hại bởi thủ phạm.
Những thành viên trong gia đình này trải nghiệm sự kiểm soát mang tính ép buộc thường là cùng lúc với người thân yêu của họ phải chịu đựng điều đó, và do đó trở thành nạn nhân của chính kẻ bạo hành đó. Điều này có thể dẫn đến những tổn hại tương tự như nạn nhân chính trải nghiệm, nhưng có thể có kết quả khác nhau. Trong trường hợp của họ, ví dụ, nó có thể biểu hiện bằng sự căng thẳng trong gia đình thay vì một cuộc tấn công thể xác.
Cách thức hoạt động của hiện tượng đa nạn nhân (co-victimisation)
Là một học giả chuyên nghiên cứu về bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái, tôi đã phỏng vấn tám gia đình có người thân qua đời do án mạng giữa những người thân để tìm hiểu cách thức hoạt động của các chiến thuật đe dọa.
Shena*
Shena*, người có con gái và đứa cháu đầu lòng bị sát hại vào năm 2013, đã kể về việc bị biến thành nạn nhân trong khi đang hỗ trợ con gái mình vượt qua một mối quan hệ bạo nhẫn. Cô đã trải qua những lời đe dọa giết người, đe dọa hiếp dâm và bị thủ phạm bám theo (stalk) trong lúc hắn cũng đang bạo hành con gái cô.
He told Jamielee*that he was going to rape me and put me in hospital …she ’dbe watching him switch off my life support .
Hắn nói với Jamielee* rằng hắn định hiếp dâm tôi và đưa tôi vào bệnh viện… con bé sẽ phải chứng kiến hắn ngắt hệ thống hỗ trợ sự sống của tôi.
Trong một ví dụ khác, Tam* và con gái anh là Sandy* đã trải qua tình trạng thao túng tâm lý trực tuyến (gaslighting) sau sự biến mất của người con gái còn lại của Tam vào năm 2013. Gaslighting là một hình thức thao túng tâm lý khiến nạn nhân hoặc nạn nhân liên đới phải nghi ngờ chính thực tế của họ.
Trong nỗ lực củng cố bằng chứng ngoại phạm của mình, thủ phạm (một người quen) đã lừa dối Tam và Sandy tin rằng họ đang liên lạc với người thân đang mất tích của mình. Sandy đã liên lạc với thủ phạm sau khi chị gái cô biến mất, nhưng hắn đã nói dối về nơi ở của cô và thậm chí còn đồng ý giúp gia đình tìm kiếm cô.
But Sandy contacted him …on Facebookand he sent a message back ,saying : ‘OhI don’tknow where she is ,I had gone to bed .I was ill last night so I went to bed ’ …He knew what was going to happen …he even put the riderin it to say , ‘I ’llget in touch with everybody I can to try and find out where she is ’.
Nhưng Sandy đã liên lạc với hắn… trên Facebook và hắn nhắn tin lại rằng: ‘Ồ, tôi không biết cô ấy ở đâu, tôi đã đi ngủ rồi. Tối qua tôi bị ốm nên tôi đã đi ngủ’… Hắn biết điều gì sắp xảy ra… hắn thậm chí còn cài thêm câu nói để tỏ ra có trách nhiệm rằng, ‘Tôi sẽ liên lạc với tất cả những ai có thể để cố gắng tìm xem cô ấy ở đâu’.
Những ví dụ này cho thấy yếu tố đe dọa trong việc kiểm soát mang tính ép buộc có thể được sử dụng chống lại các nạn nhân liên đới trong vụ án giết người giữa những người thân vào khoảng thời gian trước khi người thân yêu của họ bị sát hại.
Những nạn nhân liên đới này – dù là cha mẹ, anh chị em, bạn bè hay đồng nghiệp – đều đấu tranh để bảo vệ người thân yêu của họ bằng cách cãi lại và cho thủ phạm thấy rằng hành vi của hắn không thể dung thứ. Tuy nhiên, có khả năng cao là họ cũng tự đẩy mình vào tình thế nguy hiểm đơn giản là vì dám thách thức hành vi của thủ phạm và đứng lên bảo vệ nạn nhân.
Co-
Trải nghiệm của các nạn nhân liên đới cần được đối xử một cách hợp pháp và đáng tin cậy theo đúng giá trị của chính họ. Rốt cuộc, họ không đơn thuần chỉ là những nhân chứng cho những trải nghiệm của các nạn nhân chính.
Làm như vậy sẽ cung cấp một sự hiểu biết toàn diện hơn về sự kiểm soát mang tính ép buộc, nắm bắt được phạm vi ảnh hưởng rộng lớn hơn của tội phạm giết người giữa những người thân và đưa ra các khuyến nghị hiệu quả hơn cho việc phòng ngừa và hỗ trợ. Điều này có thể cải thiện việc đào tạo tư pháp hình sự về việc nhận biết và ứng phó với những tổn hại mà các nạn nhân liên đới phải gánh chịu.
*
*Tên các nhân vật đã được thay đổi.
Morag Kennedy
Morag Kennedy không làm việc cho, tư vấn, sở hữu cổ phần hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể hưởng lợi từ bài viết này, và đã tuyên bố không có mối liên hệ nào khác ngoài học hàm học vị của mình.
có thể bạn cũng quan tâm
-

Lý do mọi người tìm đến AI đầu tiên để xin lời khuyên tình cảm — và tại sao họ không nên làm vậy
Why people are turning to AI first for relationship advice — and why they shouldn’t
-

Luôn căng thẳng tại nơi làm việc? Đó có thể là căng thẳng do mong đợi
Constantly on edge at work? It could be anticipatory stress