Mạng xã hội chưa khai tử phong cách cá nhân, nó đang khai tử cách chúng ta truyền tải phong cách đó
Social media hasn’t killed personal style, it’s killed how we communicate it

Mùa hè này, mạng xã hội tràn ngập các bài đăng tuyên bố rằng hầu như bất cứ thứ gì cũng “hơi sang chảnh” (kinda chic) . Mặc lại đồ cũ là hơi sang chảnh. Mặc quá lố là hơi sang chảnh. Làm điều gì đó lỗi mốt rốt cuộc hóa ra cũng có thể hơi sang chảnh.
Nhưng liệu bạn có còn nhớ nội dung của từng bài đăng “hơi sang chảnh” cụ thể nào lúc này không? Chắc là không rồi. Thứ dễ nhớ hơn nhiều chính là bản thân định dạng đó: ngôn ngữ, nhịp điệu, cách mà một hành vi hoặc đồ vật bình thường được đóng khung lại như bằng chứng của gu thẩm mỹ.
Sự khác biệt đó cho chúng ta biết một điều quan trọng về thời trang trên không gian mạng. Chúng ta thường lo lắng rằng mạng xã hội đang khiến tất cả mọi người ăn mặc giống hệt nhau, nhưng có lẽ điểm tương đồng lớn hơn nằm ở cách chúng ta giao tiếp về sự sành điệu.
Mạng xã hội không chỉ lưu hành các sản phẩm và xu hướng, nó còn lưu hành những cách thức dễ nhận biết để thể hiện chúng. Một con đường thành phố hay một vạch sang đường trở thành bối cảnh cho bức ảnh chụp trang phục. Cà phê xuất hiện bên cạnh những chiếc túi xách được đặt có chủ đích. Khách sạn, kỳ nghỉ và các sự kiện thời trang trở thành phông nền. Phụ kiện được chụp cận cảnh, cơ thể tạo những dáng quen thuộc và phần chú thích (caption) thể hiện sự tự nhiên không gắng gượng ngay cả khi bức ảnh đi kèm được dàn dựng vô cùng tỉ mỉ.
Nội dung cá nhân thay đổi nhưng phương thức giao tiếp thì thường không đổi.
Thời trang luôn phụ thuộc vào những ý nghĩa chung. Quần áo có thể phân định chúng ta chính là vì những người khác hiểu được phần nào ý nghĩa của chúng. Bốt cao bồi, áo khoác Chanel hay áo đấu bóng đá đều đi kèm với những liên tưởng văn hóa từ lâu trước khi một cá nhân mặc chúng lên người.
Không ai ở độ tuổi 20 và 30 có cuộc sống giống nhau cả. Bạn có thể đang tiết kiệm tiền mua nhà trả góp hoặc chỉ đang chật vật trả tiền thuê nhà. Bạn có thể đang quẹt ứng dụng hẹn hò, hoặc đang cố gắng tìm hiểu cách chăm sóc con cái. Bất kể những thử thách hiện tại của bạn là gì, chuỗi bài viết Quarter Life của chúng tôi có các bài báo để bạn chia sẻ trong nhóm chat, hoặc đơn giản là để nhắc nhở bạn rằng bạn không hề cô độc.
Đọc thêm từ Quarter Life:
Indie sleaze:
Indie sleaze: Lược sử thời trang từ sự nổi loạn lộn xộn đến sự hồi sinh chủ đạo
Lược sử nghệ thuật thêu và cách để bạn tự bắt đầu
Hãy để những ‘người đàn ông biểu tượng’ yên – giới tính vẫn luôn là một màn trình diễn và nhu cầu tìm kiếm sự chân thực đang có hại cho chúng ta
Những gì mạng xã hội thay đổi chính là tốc độ và quy mô mà những ý nghĩa đó, cùng các quy ước được sử dụng để truyền tải chúng, có thể lưu hành.
When difference starts to use the same language
Khi sự khác biệt bắt đầu sử dụng chung một ngôn ngữ
Trong một nghiên cứu về 390 bài đăng trên Instagram từ ba influencer (người có sức ảnh hưởng) thời trang xa xỉ lâu năm trong khoảng thời gian từ năm 2022 đến 2024, tôi đã khảo sát cách ý nghĩa thời trang được xây dựng thông qua sự kết hợp giữa dáng tạo kiểu, địa điểm, cách phối đồ, chú thích, chỉnh sửa và các tài liệu tham khảo văn hóa.
Những gì tôi tìm thấy không chỉ đơn thuần là việc lặp lại các thương hiệu hay trang phục cụ thể, mà là những cách thức định kỳ giúp làm cho thời trang trở nên dễ hiểu.
Một số bài đăng truyền tải sự khao khát thông qua cách phối đồ bóng bẩy, bối cảnh độc quyền hoặc quyền tiếp cận các sự kiện thời trang. Những bài khác sử dụng thói quen thường ngày, ngôn ngữ thân mật và những địa điểm quen thuộc để tạo sự gần gũi. Kiến thức văn hóa, mối quan hệ trong ngành, sự hài hước và kể chuyện lối sống đã giới thiệu những cách thức khác để ra tín hiệu về uy quyền và gu thẩm mỹ.
Những phương thức này thường xuyên chồng chéo lên nhau. Một bộ trang phục đắt tiền có thể được chụp ảnh trên một con phố bình thường. Một sự kiện độc quyền có thể đi kèm với một chú thích mang tính thân mật. Hình ảnh được kiểm soát chặt chẽ có thể được đặt bên cạnh cà phê, du lịch hoặc những khoảnh khắc trần tục của cuộc sống hàng ngày.
Quần áo có khác nhau, nhưng các mô hình giao tiếp thì thường rất dễ nhận biết.
Điều này quan trọng bởi vì các influencer làm nhiều việc hơn là chỉ khuyến khích mọi người mua sản phẩm. Họ chuyển đổi thời trang thành các hình thức hoạt động hiệu quả trên các nền tảng.
Các tạp chí thời trang và các buổi trình diễn thời trang từ trước đến nay vẫn sử dụng các quy ước thị giác cụ thể để truyền tải gu thẩm mỹ, địa vị và sự khao khát. Instagram và TikTok hoạt động thông qua một tập hợp các quy ước khác, được định hình bởi tốc độ, sự thân mật, tính giải trí, khả năng tìm kiếm và khả năng hiển thị.
Influencers
Các influencer di chuyển giữa các ngôn ngữ này. Họ giữ lại các dấu hiệu dễ nhận biết về gu thẩm mỹ và sự khác biệt trong khi định hình lại chúng thành các hình thức phù hợp với mạng xã hội. Điều này mang lại một các lý giải khác về lý do tại sao phong cách cá nhân bắt đầu trở nên ngày càng giống nhau trên không gian mạng.
Hai người có thể sở hữu tủ quần áo hoàn toàn khác nhau nhưng lại chụp ảnh, tạo dáng và tường thuật chúng theo những cách gần như giống hệt nhau. Một bộ trang phục tối giản, bốt phong cách miền tây hay một chiếc váy vintage đều có thể xuất hiện trong cùng một cú bấm máy khi đang đi bộ, trên đường phố thành phố, bức ảnh cầm ly cà phê trên tay hoặc đi kèm với một chú thích được cố tình tạo vẻ tự nhiên không cố gắng.
The garments change , but the formulation remains the same
Trang phục thay đổi, nhưng công thức vẫn giữ nguyên
Sự trỗi dậy của các hệ mỹ học có tên gọi cụ thể càng làm cho điều này trở nên rõ ràng hơn. Clean girl (cô gái sạch sẽ) , old money (giới nhà giàu lâu đời) , coastal grandma (bà ngoại vùng biển) , mob wife (vợ mafia) và số lượng ngày càng tăng các hệ mỹ học hậu tố “-core” – chẳng hạn như cottagecore (đồng quê) , balletcore (ba lê) và gorpcore (dã ngoại) – không chỉ đơn thuần là mô tả trang phục. Chúng tập hợp các thế giới thị giác dễ nhận biết, kết nối các trang phục cụ thể với các địa điểm, đồ vật, lựa chọn làm đẹp và hành vi.
Một khi hệ mỹ học trở nên dễ nhận biết, nó sẽ trở nên dễ tìm kiếm. Một khi đã dễ tìm kiếm, nó sẽ trở nên dễ tái tạo, giới thiệu và thương mại hóa hơn.
Điều tương tự cũng đúng với các định dạng như “hơi sang chảnh”. Thứ được lan truyền thành công nhất có thể không phải là một bộ trang phục hay một bức ảnh cụ thể nào cả. Đó có thể là cấu trúc thông qua đó mọi người được mời gọi thể hiện gu thẩm mỹ của mình.
Điều này tạo ra một nghịch lý. Chúng ta có quyền tiếp cận với nhiều hình ảnh thời trang hơn bất kỳ thế hệ nào trước đây, nhưng điều này không nhất thiết làm cho cách ăn mặc của chúng ta trở nên đa dạng hơn về mặt thị giác. Thay vào đó, những tài liệu tham khảo, hệ mỹ học và gợi ý phối đồ giống nhau được lưu hành lặp đi lặp lại, mang lại cho chúng ta những cách thức chung để thể hiện cá tính riêng.
Không điều nào trong số này có nghĩa là phong cách cá nhân đã biến mất. Thời trang luôn bao gồm sự vay mượn, bắt chước và diễn giải lại. Điều đã thay đổi chính là hiệu quả mà các nền tảng đóng gói và lưu hành không chỉ các phong cách, mà cả các quy ước thông qua đó các phong cách đó trở nên có ý nghĩa.
Có lẽ câu hỏi đặt ra lúc này không phải là liệu mạng xã hội có đang khiến tất cả chúng ta ăn mặc giống nhau hay không, mà là liệu nó có đang dạy tất cả chúng ta cách thể hiện sự khác biệt của mình theo cùng một cách hay không.
Vì vậy, lần tới khi bạn thích những gì mình mặc và muốn chia sẻ nó lên mạng xã hội, hãy thử một cái gì đó khác biệt hơn một chút, bất ngờ hơn một chút. Tương tự, hãy chú ý đến quần áo trong các bài đăng mà bạn lướt qua thay vì cách chúng đã được đóng gói. Bạn có thể bắt đầu nhận ra rằng phong cách cá nhân vẫn đang tồn tại và phát triển mạnh mẽ.
Catherine Greenwood
Catherine Greenwood không làm việc cho, tư vấn, sở hữu cổ phần hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể hưởng lợi từ bài viết này, đồng thời không tiết lộ mối liên hệ nào ngoài học hàm học vị của cô ấy.
có thể bạn cũng quan tâm
-

Sếp hay chửi thề có thể khiến bạn làm việc chăm chỉ hơn (hoặc muốn nghỉ việc)
A sweary boss might make you work harder (or want to quit)
