Cuộc sống tốt đẹp cần có hai điều: sự tự thấu hiểu và bạn bè – bạn không thể có điều này mà thiếu điều kia

The good life requires two things, self-knowledge and friends – you can’t have one without the other

Cuộc sống tốt đẹp cần có hai điều: sự tự thấu hiểu và bạn bè – bạn không thể có điều này mà thiếu điều kia
Ross Channing Reed, Lecturer in Philosophy, Missouri University of Science and Technology
Show
Hide
EN – VI
VI – EN
3000-5000 ▼
0-3000
3000-5000
5000-7000
7000-10000

Friends can help us with all kinds of things in life. How could I forget moving that piano for friends in Chicago? Fortunately, none of us ended up in the ER.

Bạn bè có thể giúp chúng ta trong đủ mọi việc trong cuộc sống. Làm sao tôi có thể quên được việc giúp bạn bè khiêng cây đàn piano đó ở Chicago cơ chứ? May mắn thay, không ai trong chúng tôi phải vào phòng cấp cứu cả.

One of the most important things friends do, though, might seem surprising: They help us get to know ourselves.

Tuy nhiên, một trong những điều quan trọng nhất mà bạn bè làm cho chúng ta có vẻ lại đáng ngạc nhiên: Họ giúp chúng ta hiểu về chính mình.

Both in their 50s, Cindy and Ann had been friends since the second grade. Year after year, they never missed a birthday. Cindy would give Ann gourmet popcorn or maybe a sweatshirt from her alma mater, while Ann would give Cindy a special book on a topic that interested her, or maybe an old batch of family recipes. At one point, it dawned on Cindy just how thoughtful Ann’s gifts were. It wasn’t about the cost. “She really thinks about my life and what I’m doing,” Cindy said. “It’s amazing. Ann is just really thoughtful.”

Đều ở độ tuổi 50, Cindy và Ann đã là bạn kể từ năm lớp hai. Năm này qua năm khác, họ chưa bao giờ quên ngày sinh nhật của nhau. Ann thường tặng Cindy bắp rang bơ làm thủ công hoặc có thể là một chiếc áo nỉ in tên trường đại học cũ của Cindy, trong khi Cindy sẽ tặng Ann một cuốn sách đặc biệt về một chủ đề mà Ann quan tâm, hoặc có lẽ là một tập công thức nấu ăn gia truyền lâu đời. Đến một lúc nào đó, Cindy chợt nhận ra những món quà của Ann chu đáo đến nhường nào. Vấn đề không nằm ở chi phí. “Cô ấy thực sự suy nghĩ về cuộc sống của tôi và những gì tôi đang làm,” Cindy nói. “Thật tuyệt vời. Ann thực sự rất chu đáo.”

Cindy had always imagined herself as a thoughtful person, too. But in comparing the kinds of gifts they sent to each other, she realized that she was not thinking about Ann in the way that Ann was thinking about her. And so began her deliberate process of becoming more thoughtful – as a result of the self–insight she had gained from her friendship with Ann.

Cindy vẫn luôn tự tưởng tượng mình cũng là một người chu đáo. Nhưng khi so sánh những món quà họ gửi cho nhau, cô nhận ra rằng cô đã không nghĩ về Ann theo cách mà Ann nghĩ về cô. Và từ đó, cô bắt đầu quá trình có ý thức để trở nên chu đáo hơn – nhờ vào sự tự thấu hiểu mà cô thu nhận được từ tình bạn với Ann.

As a philosopher and philosophical counselor, I’ve noticed the pronounced connection between friendship and self–knowledge in my counseling practice. Cindy and Ann are one example among many. I’ve come to the conclusion that to really know yourself, it’s necessary to have good friends.

Với tư cách là một triết gia kiêm chuyên gia tư vấn triết học, tôi đã nhận thấy mối liên hệ rõ rệt giữa tình bạn và sự tự thấu hiểu trong thực tiễn tư vấn của mình. Cindy và Ann là một ví dụ trong số rất nhiều trường hợp. Tôi đã đi đến kết luận rằng để thực sự hiểu rõ bản thân, việc có những người bạn tốt là điều cần thiết.

The link between self–knowledge and friendship was key for Aristotle, too, more than 2,000 years ago. “Eudaimonia” – roughly translated as living well, or happiness – often remains elusive, yet Aristotle believed it didn’t have to be. Eudaimonia is largely within people’s control, he said, so long as they aim at the right targets.

Mối liên kết giữa sự tự thấu hiểu và tình bạn cũng là chìa khóa cốt lõi đối với Aristoteles từ hơn 2.000 năm trước. “Eudaimonia” – thường được dịch gần đúng là sống tốt, hoặc hạnh phúc – đôi khi vẫn là điều gì đó khó nắm bắt, thế nhưng Aristoteles tin rằng nó không nhất thiết phải như vậy. Ông cho rằng Eudaimonia phần lớn nằm trong tầm kiểm soát của con người, miễn là họ hướng tới đúng mục tiêu.

Two of those targets are knowing yourself and having good friends. The two are tied together – you can’t develop self–knowledge in a vacuum. Happiness, for Aristotle, can never be a solitary pursuit.

Hai trong số những mục tiêu đó là thấu hiểu chính mình và có những người bạn tốt. Cả hai điều này gắn liền với nhau – bạn không thể phát triển sự tự thấu hiểu trong một không gian cô lập. Đối với Aristoteles, hạnh phúc không bao giờ có thể là một mưu cầu đơn độc.

Knowing – and befriending – yourself

Thấu hiểu – và làm bạn với – chính mình

Humans have a highly developed capacity to think about their thinking. This is possible because of a split in human consciousness: There is consciousness, and there is consciousness of consciousness – what is known as reflection or metacognition. Metacognition allows us to step back and note our thoughts and feelings, analyzing them almost as if they belonged to someone else.

Con người có năng lực phát triển cao trong việc suy nghĩ về tư duy của chính họ. Điều này khả thi là nhờ sự phân tách trong ý thức con người: Tồn tại ý thức, và tồn tại ý thức về ý thức – điều được gọi là sự phản tư hoặc siêu nhận thức. Siêu nhận thức cho phép chúng ta lùi lại một bước và ghi nhận những suy nghĩ cũng như cảm xúc của mình, phân tích chúng gần như thể chúng thuộc về người khác.

This split makes reason, self–knowledge and morality possible. We can deliberate about our thoughts, feelings and potential actions.

Sự phân tách này làm cho lý trí, sự tự thấu hiểu và đạo đức trở nên khả thi. Chúng ta có thể suy xét kỹ lưỡng về những suy nghĩ, cảm xúc và các hành động tiềm năng của mình.

Figure
A detail from ‘The School of Athens,’ by Raphael, shows Plato and Aristotle, his student, deep in discussion. Apostolic Palace/Web Gallery of Art via Wikimedia Commons
Một chi tiết từ bức tranh ‘Ngôi trường Athens’ của họa sĩ Raphael, vẽ Plato và học trò của ông là Aristoteles đang thảo luận say sưa. Cung điện Apostolic / Thư viện Nghệ thuật Web qua Wikimedia Commons

Self–knowledge isn’t the same as being intellectual or even intelligent. Instead, it’s about using self–awareness and reason to develop character.

Sự tự thấu hiểu không giống với việc mang tính trí tuệ hay thậm chí là thông minh. Thay vào đó, nó là việc sử dụng khả năng tự nhận thức và lý trí để phát triển nhân cách.

In Aristotle’s view, character arises from developing habits that lead to intellectual and moral virtue, so that personal integrity is possible. This, in turn, builds self–trust and self–respect, as you learn to rely on yourself to do what is right – what Aristotle called “enkratēs,” or continence.

Theo quan điểm của Aristoteles, nhân cách xuất phát từ việc phát triển các thói quen dẫn đến phẩm hạnh trí tuệ và đạo đức, nhờ đó tính chính trực cá nhân mới có thể thành hiện thực. Điều này, đổi lại, xây dựng sự tự tin và lòng tự trọng, khi bạn học cách dựa vào chính mình để làm điều đúng đắn – điều mà Aristoteles gọi là “enkratēs”, hay sự tiết độ.

In other words, self–knowledge is developing a good relationship with yourself. In your own internal dialogue, you become another trusted friend to yourself, based on what you’ve seen in your friendships: virtues like generosity, courage, truthfulness and prudence. Self–knowledge and moral development are tied together and realized in community, as underscored by Aristotle scholar Joseph Owens.

Nói cách khác, sự tự thấu hiểu chính là việc phát triển một mối quan hệ tốt đẹp với bản thân. Trong chính cuộc đối thoại nội tâm của mình, bạn trở thành một người bạn đáng tin cậy khác đối với bản thân, dựa trên những gì bạn đã nhìn thấy trong tình bạn của mình: những đức tính như lòng rộng lượng, sự can đảm, tính trung thực và sự thận trọng. Sự tự thấu hiểu và sự phát triển đạo đức gắn chặt với nhau và được hiện thực hóa trong cộng đồng, như học giả nghiên cứu về Aristoteles Joseph Owens đã nhấn mạnh.

Friendship based on character

Tình bạn dựa trên nhân cách

Aristotle recognized three types of friendship. Some are based on utility, like a study–group friend. Others are based on pleasure, such as friends in an antique car club.

Aristoteles đã công nhận ba loại tình bạn. Một số dựa trên tính hữu ích, chẳng hạn như một người bạn cùng nhóm học tập. Những loại khác dựa trên sự thích thú, ví dụ như những người bạn trong câu lạc bộ xe cổ.

The third and highest form of friendship, which can last a lifetime, is based on virtue, or “arete.”

Hình thức tình bạn thứ ba và cao nhất, có thể kéo dài suốt đời, dựa trên đức tính hoặc “arete”.

In these situations, Aristotle wrote, a friend becomes “another self.” These friendships are based on mutual goodwill and love for the other person’s character; they are not fundamentally transactional. Instead, they are anchored in care and concern for the other.

Trong những trường hợp này, Aristoteles viết, một người bạn sẽ trở thành “một cái tôi khác”. Những tình bạn này dựa trên thiện chí chung và tình yêu đối với nhân cách của đối phương; chúng không mang tính vụ lợi về mặt bản chất. Thay vào đó, chúng được neo giữ bằng sự quan tâm và lo lắng cho người kia.

Such friendships are few, but foster self–knowledge. As philosopher Mavis Biss emphasizes, a good friend has a perspective on you that you yourself do not. You can step back and analyze your desires, thoughts and feelings, but you can never actually observe yourself.

Những tình bạn như vậy rất ít, nhưng lại nuôi dưỡng sự tự thấu hiểu. Như nhà triết học Mavis Biss nhấn mạnh, một người bạn tốt có góc nhìn về bạn mà chính bạn không có. Bạn có thể lùi lại một bước và phân tích những mong muốn, suy nghĩ và cảm xúc của mình, nhưng bạn không bao giờ thực sự quan sát được chính mình.

That means self–knowledge always has a social dimension. True friends enhance each other’s insight and capacity for virtue. As you get to know your friend, you get to know yourself – and are challenged to become a better version of yourself.

Điều đó có nghĩa là sự tự thấu hiểu luôn mang chiều kích xã hội. Những người bạn chân chính nâng cao sự thấu suốt và năng lực hướng tới phẩm hạnh của nhau. Khi bạn hiểu về người bạn của mình, bạn cũng hiểu về chính mình – và bị thử thách để trở thành một phiên bản tốt hơn của bản thân.

“To perceive and to know a friend, therefore, is necessarily in a manner to perceive and in a manner to know oneself,” Aristotle wrote in the “Eudemian Ethics.” The friend is a mirror that helps refine our thinking, perception and moral understanding.

“Do đó, việc nhận thức và thấu hiểu một người bạn, theo một cách nào đó, chính là nhận thức và thấu hiểu chính mình,” Aristoteles đã viết trong tác phẩm “Eudemian Ethics”. Người bạn chính là tấm gương giúp mài giũa tư duy, nhận thức và sự thấu hiểu đạo đức của chúng ta.

Figure
A trusted and respected friend shares ideas, gives fresh perspective and magnifies life’s pleasures. Johner Images/Johner Images Royalty–Free via Getty Images
Một người bạn đáng tin cậy và được kính trọng sẽ chia sẻ những ý tưởng, mang lại góc nhìn mới mẻ và nhân lên những niềm vui trong cuộc sống. Hình ảnh Johner / Hình ảnh Johner miễn phí bản quyền qua Getty Images

Aiming at the good life

Hướng tới một cuộc sống tốt đẹp

In the end, what makes eudaimonia – the good life – possible? For Aristotle, it’s using reason to become our best selves. Knowledge and self–knowledge are the most desirable of all things, Aristotle argued: “One always desires to live because one always desires to know, and because one wishes to be oneself the object known.”

Cuối cùng, điều gì làm cho eudaimonia – cuộc sống tốt đẹp – trở thành hiện thực? Đối với Aristoteles, đó là việc sử dụng lý trí để trở thành phiên bản tốt nhất của chúng ta. Tri thức và sự tự thấu hiểu là những điều đáng khao khát nhất trong tất cả mọi thứ, Aristoteles lập luận: “Người ta luôn khao khát được sống bởi vì người ta luôn khao khát được biết, và bởi vì người ta muốn chính bản thân mình là đối tượng được nhận biết.”

And there’s no way to get there without good friends. A trusted and respected friend shares perceptions, enhances self–knowledge and magnifies life’s pleasures.

Và không có cách nào để đạt được điều đó nếu thiếu đi những người bạn tốt. Một người bạn đáng tin cậy và được kính trọng sẽ chia sẻ những nhận thức, nâng cao sự tự thấu hiểu và nhân lên những niềm vui trong cuộc sống.

The desire to know and be known is part of the quest for happiness. Knowledge of self, others and everything else is interconnected. For Aristotle, relationships are a portal into the realms of the vast and mysterious universe.

Mong muốn được biết và được thấu hiểu là một phần của hành trình mưu cầu hạnh phúc. Tri thức về bản thân, về những người khác và vạn vật đều có sự liên kết với nhau. Đối với Aristoteles, các mối quan hệ chính là cánh cổng dẫn vào các lĩnh vực của vũ trụ bao la và huyền bí.

Ross Channing Reed does not work for, consult, own shares in or receive funding from any company or organization that would benefit from this article, and has disclosed no relevant affiliations beyond their academic appointment.

Ross Channing Reed không làm việc cho, tư vấn cho, sở hữu cổ phần trong hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hoặc tổ chức nào có thể hưởng lợi từ bàiความ này, và không công bố bất kỳ mối liên hệ nào có liên quan ngoài học hàm học vị của ông.