Hình ảnh biến đổi khí hậu ngày càng đáng sợ – liệu nỗi sợ có thể thúc đẩy hành động?
Climate change images are getting scarier – could fear help drive action?

Trong suốt mùa hè vừa qua, châu Âu đã cung cấp một tập hợp hình ảnh mới rõ rệt về biến đổi khí hậu. Các trận cháy rừng càn quét qua các khu rừng và đồng cỏ, sông ngòi và hồ chứa nước khô cạn trong các đợt hạn hán, và nắng nóng cực đoan làm đảo lộn cuộc sống thường nhật.
Thay vì những bức ảnh quen thuộc về mọi người tận hưởng những ngày ở bãi biển, các bản tin về đợt nắng nóng ngày càng đi kèm với hình ảnh về hậu quả của chúng.
Hơn nữa, các vấn đề như hạn hán và những thách thức hệ luỵ đối với việc bảo tồn nguồn nước và an ninh lương thực không chỉ giới hạn ở các quốc gia xa xôi, mà giờ đây những tác động đó đã hiện hữu rõ ràng ngay tại trước thềm nhà chúng ta. Thật bi thảm, điều này cũng dẫn đến tổn thất về người và tài sản.
Những tác động này được mô tả qua hình ảnh như thế nào, giống như những bức ảnh chúng ta đang thấy trên truyền thông, có ý nghĩa quan trọng đối với cách mọi người suy nghĩ và hành động về biến đổi khí hậu. Điều này đặt ra câu hỏi về việc các hậu quả khí hậu ở Vương quốc Anh và châu Âu được truyền tải bằng trực quan qua hình ảnh như thế nào và những hình ảnh này có thể tạo ra tác động gì đối với người xem.
Images are powerful tools
Hình ảnh là công cụ mạnh mẽ
Hình ảnh có thể là công cụ truyền thông mạnh mẽ vì chúng có thể được “đọc” nhanh hơn văn bản và đôi khi có thể gợi lên cảm xúc mạnh mẽ hơn theo những cách cũng có thể truyền cảm hứng cho hành động.
Chúng cũng cởi mở với các cách diễn giải khác nhau: cùng một hình ảnh không nhất thiết mang lại ý nghĩa giống nhau cho tất cả mọi người. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy rằng hình ảnh có thể tạo sự tương tác đặc biệt khi chúng cung cấp một góc nhìn vào các câu chuyện lấy con người làm trung tâm, hoặc mô tả những địa điểm mà người xem nhận ra.
Đối với biến đổi khí hậu, hình ảnh cỏ khô héo, mực nước sông thấp, cháy rừng và các tác động hữu hình khác có thể khiến khí hậu đang biến đổi có cảm giác hiện hữu trực tiếp và cộng hưởng cảm xúc nhiều hơn. Vấn đề là người xem làm gì với những cảm xúc này, và liệu chúng có thúc đẩy sự quan tâm và hành động hay không.
Fear and disengagement
Nỗi sợ hãi và sự thờ ơ
Tuy nhiên, có một rủi ro là những hình ảnh truyền tải cảm giác sợ hãi, mối đe dọa và sự dễ bị tổn thương có thể góp phần làm gia tăng sự thờ ơ đối với biến đổi khí hậu.
Khi đối mặt với những hậu quả quy mô lớn có vẻ vượt ngoài tầm kiểm soát của chúng ta, người xem có thể cảm thấy ngợp hoặc bất lực. Nếu biến đổi khí hậu tỏ ra là một vấn đề quá lớn và phức tạp để hành động cá nhân có thể tạo ra sự khác biệt, thì việc hoàn toàn quay lưng và tin rằng bất kỳ thay đổi nào họ có thể thực hiện cũng chỉ như muối bỏ bể sẽ trở nên dễ dàng hơn.
Do đó, hình ảnh về các vụ cháy rừng và sơ tán xuất hiện khắp châu Âu mùa hè này có thể tạo ra hiệu ứng này. Chúng có nguy cơ nuôi dưỡng sự thờ ơ bằng cách làm rõ quy mô của cuộc khủng hoảng khí hậu, đồng thời khiến người xem cảm thấy họ chẳng thể làm gì được – và thậm chí không có lý do gì để thử.
An opportunity ?
Một cơ hội chăng?
Tuy nhiên, điều này không nhất thiết lúc nào cũng xảy ra. Nghiên cứu gần đây của tôi đã chỉ ra rằng các hình ảnh về tác động khí hậu mang các chủ đề tiêu cực về mối đe dọa và sự dễ bị tổn thương có tiềm năng nâng cao nhận thức, tác động đến thái độ và thúc đẩy sự tham gia vào các tổ chức môi trường và khí hậu chẳng hạn.
Tôi đã phân tích 724 hình ảnh được đăng tải bởi 20 nhóm vận động môi trường, bao gồm Greenpeace và Extinction Rebellion, và xếp chúng vào các chủ đề nhất định như bảo tồn, biểu tình, tính dễ bị tổn thương hoặc mối đe dọa. Sau đó, tôi sử dụng sáu hình ảnh đại diện và khảo sát các thành viên của các nhóm vận động, hỏi người tham gia rằng mỗi hình ảnh mang lại cho họ cảm xúc gì và liệu hình ảnh đó có phải là một hình thức truyền thông khí hậu hữu ích hay không.
Những hình ảnh mô tả mối đe dọa và tính dễ bị tổn thương – chẳng hạn như ảnh cháy rừng hoặc gấu Bắc Cực – tạo ra cảm xúc tiêu cực mạnh mẽ nhất, nhưng cũng đồng thời được đánh giá là đặc biệt hữu ích.
Nói cách khác, hình ảnh về những hậu quả khí hậu mang tính tiêu cực hoặc gây lo âu ngay tại quê nhà có thể đóng một vai trò vượt ra ngoài việc đơn thuần đóng vai trò là lời nhắc nhở về mức độ nghiêm trọng của biến đổi khí hậu. Chúng cũng đại diện cho các tư liệu trực quan có thể thúc đẩy mọi người nỗ lực hướng tới hành động rất cần thiết.
Tiềm năng nhấn mạnh tầm quan trọng của hành động trong hiện tại này có thể được củng cố hơn nữa bởi cách những hình ảnh này cho chúng ta thấy tác động của biến đổi khí hậu tại những nơi chúng ta quen thuộc, đồng thời truyền tải những câu chuyện mang tính con người về sự mất mát và tổn thương từ chính cộng đồng của chúng ta. Cả hai điều này có thể khiến hình ảnh và những thách thức mà chúng mô tả trở nên nổi bật và thấm thía hơn đối với người xem.
Do đó, những biến đổi khí hậu trải qua ở châu Âu, và cách những điều này được chứng kiến thông qua hình ảnh, có thể đại diện cho một cơ hội để kết nối ý nghĩa với mọi người về cuộc khủng hoảng khí hậu đang diễn ra trước mắt chúng ta, đồng thời khuyến khích hành động để chuẩn bị cho tương lai.
Việc hiểu được cách những hình ảnh này ảnh hưởng đến cách mọi người suy nghĩ và hành động đối với biến đổi khí hậu sẽ ngày càng trở nên quan trọng. Điều này đặc biệt đúng khi chúng ta bắt gặp những lời nhắc nhở trực quan về cuộc khủng hoảng khí hậu ở gần nhà hơn thường xuyên hơn, không chỉ trong mùa hè này mà còn ở những mùa hè trong tương lai.
Joshua
Joshua Garland không làm việc cho, tư vấn, sở hữu cổ phần hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể được hưởng lợi từ bài viết này, và chưa tiết lộ bất kỳ mối liên hệ nào có liên quan ngoài học hàm học vị của mình.
có thể bạn cũng quan tâm
-

Kiểm soát cholesterol mang tính cá nhân hóa – Một bác sĩ tim mạch giải thích cách các hướng dẫn mới điều chỉnh việc điều trị theo hồ sơ rủi ro độc nhất của bạn
Cholesterol control gets personalized – a cardiologist explains how new guidelines tailor treatment to your unique risk profile
-

Trạng thái “cận thôi miên” của sự buồn ngủ có thể nâng cao khả năng sáng tạo của bạn như thế nào
How the ‘hypnagogic state’ of drowsiness could enhance your creativity