Các nghiên cứu cho thấy sếp có tính “ái kỷ” thường phản đối làm việc tại nhà. Nhưng liệu họ có đúng?
‘Narcissist’ bosses are more likely to oppose work from home, studies show. But are they right?

Bạn đã bao giờ tự hỏi tại sao sếp lại muốn bạn quay lại văn phòng làm việc toàn thời gian, thay vì cho phép làm việc kết hợp (hybrid) – nơi bạn có thể kết hợp giữa làm việc tại nhà và tại văn phòng? Một nghiên cứu thú vị vừa mang đến những góc nhìn mới về chủ đề này.
Nghiên cứu được công bố vào tháng trước cho thấy các nhà lãnh đạo mang tính ái kỷ – những người có xu hướng tự mãn và đề cao cái tôi – có nhiều khả năng phản đối làm việc từ xa hơn những người khác. Tại sao lại như vậy? Nghiên cứu kết luận rằng “hình thức này cản trở động lực quyền lực và địa vị của họ”.
Dưới đây là những phát hiện từ nghiên cứu mới nhất – và cách nó hòa nhập vào các nghiên cứu rộng hơn về việc liệu người chủ đạt được kết quả tốt hơn khi bắt nhân viên quay lại văn phòng, hay khi cho phép một mức độ linh hoạt nhất định để làm việc tại nhà.
What prompted the new study ?
Điều gì đã thúc đẩy nghiên cứu mới?
Nghiên cứu gần đây được thực hiện bởi ba nhà nghiên cứu từ Trường Wharton: các nghiên cứu sinh tiến sĩ Marissa Shandell và Courtney Elliott, cùng với tác giả nổi tiếng kiêm giáo sư tâm lý học tổ chức Adam Grant.
Được tiến hành trong suốt sáu năm, nhóm ba người đã thực hiện ba nghiên cứu riêng biệt với hơn 1.000 giám đốc điều hành công ty, quản lý cấp trung và giám sát viên. Các nghiên cứu này xem xét mối quan hệ giữa tính cách của sếp và quan điểm của họ về việc làm việc từ xa.
Trong nghiên cứu đầu tiên, các tác giả đã phân tích 259 giám đốc điều hành (CEO) thuộc danh sách Fortune 500, sử dụng các chỉ ố đã được thiết lập về tính ái kỷ từ các nghiên cứu trước đó, chẳng hạn như:
mức độ nổi bật của bức ảnh CEO trong báo cáo thường niên
kích thước chữ ký của CEO
và mức thù lao tương đối (cả bằng tiền mặt và phi tiền mặt) so với giám đốc điều hành được trả lương cao thứ hai.
Những chỉ báo này đã được sử dụng trong các nghiên cứu trước đây như các dấu hiệu hành vi cho thấy sự tập trung vào bản thân và tính tự mãn của người mang tính ái kỷ. Sau đó, các nhà nghiên cứu đã xem xét các phát biểu công khai của chính những CEO này về việc làm việc từ xa.
Trong nghiên cứu thứ hai, các nhà nghiên cứu đã khảo sát 359 nhà lãnh đạo, đo lường tính ái kỷ bằng thang đo “tam giác đen ngắn” (short dark triad) , bên cạnh các đặc điểm và động lực khác bao gồm chủ nghĩa Machiavellian (thực dụng vụ lợi) , tính cách thái nhân gian (psychopathy) , động lực quyền lực và địa vị, cùng lòng tin đối với nhân viên. Sau đó, họ đo lường thái độ tự báo cáo của các nhà lãnh đạo đối với các thỏa thuận làm việc từ xa và làm việc kết hợp.
Nghiên cứu cuối cùng là một thí nghiệm với 546 nhà lãnh đạo. Những người tham gia được phân ngẫu nhiên vào nhóm “điều kiện ái kỷ” hoặc nhóm đối chứng trước khi điền vào bảng khảo sát.
Những người thuộc nhóm “ái kỷ” được gợi ý trước khi khảo sát để đọc về các CEO thành công, được mô tả là những người tự tin, có tầm nhìn tự mãn, sẵn sàng ưu tiên tham vọng và bản năng của bản thân hơn là ý kiến đóng góp của người khác. Các nhà lãnh đạo trong nhóm ái kỷ sau đó đã thể hiện sự phản kháng mạnh mẽ hơn đối với việc làm việc từ xa.
Xuyên suốt cả ba nghiên cứu, tính ái kỷ là yếu tố duy nhất dự báo nhất quán sự phản đối của các nhà lãnh đạo đối với việc làm việc từ xa.
Summarising
Tóm tắt những phát hiện của họ cho tờ New York Times, các tác giả kết luận:
the higher the opinions of themselves leaders expressed ,the more they covetedpower and status —and the more they favoured full –time return –to –office mandates .
các nhà lãnh đạo càng thể hiện sự đánh giá cao về bản thân, họ càng khao khát quyền lực và địa vị – và càng ủng hộ các lệnh bắt buộc quay lại văn phòng làm việc toàn thời gian.
International return –to –office trends
Xu hướng quay lại văn phòng trên thế giới
Kể từ khi đại dịch kết thúc, một số nhà lãnh đạo doanh nghiệp đã thúc đẩy mạnh mẽ hơn những người khác để đưa nhân viên trở lại văn phòng.
Vào năm 2023, CEO của Tesla, Elon Musk, đã chỉ trích “tầng lớp làm việc bằng máy tính xách tay” vì muốn có quyền được ở nhà, trong khi những người lao động làm dịch vụ không có những lựa chọn tương tự. Năm ngoái, CEO của JP Morgan, Jamie Dimon, đã có một bài phát biểu đầy cảm xúc, chứa đầy ngôn từ nặng nề trước các nhân viên về việc phải quay lại văn phòng làm việc toàn thời gian.
Khoảng một phần ba các công ty Mỹ đã bắt buộc nhân viên phải quay lại văn phòng làm việc toàn thời gian. Tuy nhiên, bất chấp những lệnh bắt buộc tại một số nơi làm việc ở Mỹ, số liệu chính thức cho thấy khoảng 22,6% nhân viên Mỹ vẫn làm việc từ xa ít nhất là bán thời gian tính đến tháng 3 năm 2026.
Dữ liệu mới nhất từ Vương quốc Anh cho thấy khoảng 28% người lao động trưởng thành vẫn đang làm việc theo hình thức kết hợp vào đầu năm 2025.
Làm việc kết hợp phổ biến hơn ở Úc. Số liệu chính thức từ tháng 8 năm 2025 cho thấy 36% người lao động Úc thường làm việc tại nhà.
Nhiều người lao động Úc có quyền ít nhất là yêu cầu các thỏa thuận làm việc linh hoạt.
Một tiểu bang của Úc, Victoria, chuẩn bị tiến xa hơn nữa. Kể từ tháng 9 năm nay, các luật mới sẽ có nghĩa là những người dân Victoria có thể làm việc tại nhà sẽ có quyền hợp pháp để làm việc đó hai ngày một tuần.
The sweet spot of mixing office and home work
Điểm tối ưu giữa việc kết hợp làm việc tại văn phòng và tại nhà
Nghiên cứu gần đây về tính ái kỷ mang đến những thông tin mới quan trọng về lý do tại sao một số nhà lãnh đạo phản đối việc làm việc từ nhà.
Nhưng tất nhiên, có rất nhiều lý do chính đáng để muốn nhân viên có mặt tại văn phòng. Nếu bạn là một người chủ đang cố gắng làm những điều đúng đắn cho doanh nghiệp và nhân viên của mình, đây là những gì mà các bằng chứng rộng lớn hơn cho thấy.
Đối với những ai lo lắng về việc nhân viên làm việc không chăm chỉ ở nhà, một thử nghiệm có đối chứng ngẫu nhiên đã so sánh những công nhân Trung Quốc làm việc tại văn phòng năm ngày một tuần với một nhóm làm việc tại văn phòng ba ngày một tuần – và không tìm thấy sự khác biệt đáng kể nào về năng suất. Nhóm nhân viên làm việc kết hợp báo cáo mức độ hài lòng trong công việc và cân bằng công việc- cuộc sống cao hơn đáng kể, đồng thời giảm 33% khả năng nghỉ việc.
Một nghiên cứu năm 2024 về các công ty hàng đầu của Mỹ cho thấy các doanh nghiệp áp dụng các lệnh bắt buộc quay lại văn phòng một cách nghiêm ngặt không cho thấy sự thay đổi đáng kể nào về hiệu suất tài chính hoặc giá trị của công ty. Tuy nhiên, họ lại chứng kiến sự sụt giảm đáng kể về mức độ hài lòng trong công việc của nhân viên.
Một nghiên cứu năm 2025 cho thấy 70% trong số 26.000 người lao động trên khắp Châu Âu, Châu Á- Thái Bình Dương và Châu Mỹ đánh giá sự linh hoạt về địa điểm là quan trọng. Nghiên cứu cũng cho thấy sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống là động lực hàng đầu đối với nhân viên – xếp trên cả tiền lương lần đầu tiên kể từ khi cuộc khảo sát bắt đầu vào năm 2003.
Một phân tích tổng hợp gồm 108 nghiên cứu về làm việc từ xa cho thấy những tác động có lợi trên hàng loạt kết quả quan trọng, bao gồm sự hài lòng trong công việc, sự gắn bó với tổ chức, sự hỗ trợ từ tổ chức theo cảm nhận của nhân viên, hiệu suất làm việc do cấp trên đánh giá và ý định nghỉ việc.
Nhìn chung, các bằng chứng cho thấy sự kết hợp linh hoạt giữa làm việc từ nhà và đến văn phòng từ hai đến ba ngày là điểm tối ưu để đáp ứng nhu cầu của cả người sử dụng lao động lẫn nhân viên.
Libby (Elizabeth) Sander
Libby (Elizabeth) Sander không làm việc cho, tư vấn, sở hữu cổ phần hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể được hưởng lợi từ bài viết này, đồng thời không công bố bất kỳ mối liên hệ nào ngoài học hàm học vị của cô ấy.
có thể bạn cũng quan tâm
-

Lý do thời gian rảnh quan trọng đối với một cuộc sống tốt đẹp, theo Aristotle
Why leisure matters for a good life, according to Aristotle
-

Ngày “R U OK?” thực sự có cải thiện sức khỏe tinh thần của mọi người không?
Does ‘R U OK? Day’ actually improve people’s mental health?