Khi con bạn hỏi liệu chúng có bị tổn thương như những người trên tin tức hay không, bạn sẽ nói gì? Các nhà tâm lý học đưa ra lời khuyên về cách trò chuyện về bản sắc
When your child asks if they’ll be harmed like the people on the news, what do you say? Psychologists provide tips on how to talk about identity

Hãy tưởng tượng một ngày nọ con bạn đột nhiên hỏi: “Nếu chúng ta nói tiếng Tây Ban Nha, liệu người ta có bắt bố/mẹ đi không?” Hoặc tưởng tượng chúng bất ngờ hỏi ý nghĩa của một từ ngữ xúc phạm là gì. Khi một đứa trẻ đặt ra những câu hỏi kiểu này, rất khó để quy kết chúng về một câu chuyện hay sự kiện thời sự cụ thể nào. Nhưng có lẽ bạn không cần phải làm vậy. Chính câu hỏi đó cho thấy con bạn đang cố gắng hiểu về một điều gì đó chúng đã nghe được.
Là cha mẹ, mỗi chúng ta đều từng có những phiên bản của các cuộc trò chuyện này với những đứa con nhỏ của mình.
Nỗi sợ hãi mang những hình thái khác nhau ở mỗi gia đình. Đối với một số đứa trẻ, đó là câu hỏi liệu gia đình chúng có gặp nguy hiểm vì ngôn ngữ chúng đang sử dụng hay không. Đối với những đứa trẻ khác, đó có thể là về màu da, giới tính, tôn giáo hoặc người mà chúng yêu thương. Ẩn sâu bên dưới thường là cùng một mối bận tâm mà các bạn trẻ trên cả nước đang phải vật lộn: Những thông điệp này có ý nghĩa gì đối với những người giống như tôi?
Những đứa trẻ có bản dạng không bị nhắm mục tiêu trực tiếp cũng đang lắng nghe. Diễn ngôn công khai dạy cho trẻ biết sự khác biệt nào được đối xử như bình thường, sự khác biệt nào bị coi là đáng ngờ và ai được phép hòa nhập mà không cần phải giải thích về bản thân mình.
Với tư cách là những nhà tâm lý học nghiên cứu và điều trị chứng lo âu, trầm cảm cũng như nghiên cứu về khả năng phục hồi của các nhóm trẻ em và gia đình đa dạng, chúng tôi thường xuyên nghe thấy các phiên bản của câu hỏi này trong công việc và ngay tại bàn ăn gia đình mình.
Cha mẹ không thể kiểm soát mọi thông điệp mà con cái họ tiếp cận, nhưng họ có thể giúp con hiểu được những thông điệp đó có ý nghĩa gì và không có ý nghĩa gì.
Listen for the sideways question
Hãy lắng nghe những câu hỏi vòng vo
Các bậc phụ huynh thường tưởng rằng một cuộc trò chuyện quan trọng sẽ tự xuất hiện một cách rõ ràng: “Có điều gì đó con nghe được trên tin tức khiến con lo lắng về việc mình là người gốc Latinh.”
Thông thường, mọi chuyện không diễn ra như vậy. Một đứa trẻ nhỏ tuổi có thể hỏi xem gia đình của một bạn cùng lớp có được an toàn không hoặc liệu điều gì đó đã xảy ra với người khác có thể xảy ra với chính chúng hay không. Một đứa lớn hơn có thể lặp lại điều gì đó chúng nhìn thấy trên mạng, kể một câu chuyện cười hoặc đột nhiên im lặng khi một chủ đề liên quan đến bản sắc được nhắc đến.
Trẻ em thường chưa có đủ vốn từ vựng để gọi tên nỗi sợ một cách trực tiếp hoặc chưa đủ sự tự tin để biết rằng một chủ đề nào đó là an toàn để đưa ra bàn luận. Chúng tôi đã thấy mô hình này lặp đi lặp lại khi làm việc với các gia đình tại phòng khám: Khơi gợi nỗi sợ bằng cách đi đường vòng, chẳng hạn như thông qua hoàn cảnh của người khác hoặc một tình huống giả định, có thể cho phép trẻ em đánh giá phản ứng của người lớn trước khi quyết định có nên đặt câu hỏi thực sự của mình hay không.
Theo kinh nghiệm của chúng tôi, trẻ nhỏ đôi khi cảm thấy việc trò chuyện về một nỗi lo lắng thông qua một bức vẽ, một con thú nhồi bông hoặc một câu chuyện về “một đứa trẻ cảm thấy sợ hãi về điều gì đó” sẽ dễ dàng hơn là giải quyết vấn đề một cách trực diện. Nếu một câu hỏi trực tiếp bị bế tắc, việc thay đổi hình thức – thay vì lặp lại câu hỏi – có thể giúp trẻ cởi mở hơn.
Thay vì ngay lập tức chỉnh đốn hoặc trấn an con, hãy bắt đầu bằng sự tò mò. Nghiên cứu về cách trẻ em phản ứng với các loại câu hỏi khác nhau đã liên tục chỉ ra rằng những lời gợi mở dạng mở như “kể cho mẹ/bố nghe thêm đi” mang lại nhiều thông tin hơn rất nhiều so với các câu hỏi trực tiếp hoặc câu hỏi có/không. Nguyên tắc đó cũng có thể hữu ích trên bàn ăn tối: “Điều gì đã làm con nghĩ về điều đó?” có thể tiến xa hơn câu hỏi “Con có đang sợ điều gì không?”
Nếu một đứa trẻ nói “Con không biết,” hãy cố gắng kìm nén sự thôi thúc muốn ép gặng hỏi thêm vào lúc đó. Việc chưa biết là một phản ứng bình thường; đôi khi trẻ có thể cần thêm thời gian để hiểu rõ một cảm xúc trước khi có thể diễn tả thành lời. Thay vào đó, bạn có thể để ngỏ cơ hội: “Không sao đâu. Nếu lúc nào đó con nhớ ra, bố/mẹ luôn ở đây.” Điều này cho con bạn biết rằng lời mời trò chuyện vẫn còn đó mà không biến nó thành một cuộc thẩm vấn.
Don’t leave the meaning blank
Đừng bỏ ngỏ ý nghĩa của vấn đề
Cha mẹ đôi khi tránh nói về những tin tức khó khăn vì họ không muốn làm con cái sợ hãi. Nhưng nếu một đứa trẻ từng nghe những người giống như chúng bị mô tả là nguy hiểm, khiếm khuyết, không mong muốn hoặc kém giá trị hơn, việc chuyển chủ đề sẽ không xóa bỏ được thông tin đó. Giữ im lặng cũng vậy. Điều đó chỉ khiến trẻ phải tự mình tìm hiểu xem thông điệp đó có ý nghĩa gì đối với bản thân chúng.
Thay vì đổi chủ đề, xem nhẹ những gì trẻ đã nghe hoặc nói rằng “đừng bận tâm về điều đó”, cha mẹ có thể trả lời trực diện: “Một số người nghĩ như vậy, nhưng chúng ta thì không.” Họ có thể nói thẳng với con mình rằng những lời bình phẩm hạ thấp ai đó vì con người của họ là không thể chấp nhận được.
Nghiên cứu về quá trình xã hội hóa sắc tộc-chủng tộc – tức là cách cha mẹ dạy con cái về chủng tộc và sắc tộc – cho thấy rằng các thông điệp về lịch sử văn hóa, truyền thống và niềm tự hào có thể mang lại tầm quan trọng lớn đối với lòng tự trọng và ý thức về bản sắc của trẻ, tương tự như các cuộc trò chuyện chuẩn bị cho trẻ đối mặt với định kiến.
Các nghiên cứu về giới trẻ thuộc cộng đồng LGBTQ+ cho thấy một xu hướng tương tự: Sự chấp thuận lớn hơn từ gia đình trong thời niên thiếu có liên quan đến lòng tự trọng cao hơn và sức khỏe tốt hơn, đồng thời làm giảm tỷ lệ trầm cảm, sử dụng chất gây nghiện và ý nghĩ tự tử.
Cha mẹ có thể trấn an con mình rằng việc là người tự kỷ không có gì là sai trái, hoặc rằng chúng không cần phải sợ những người cầu nguyện khác với chúng. Họ có thể khẳng định rằng con cái và gia đình của họ thuộc về nơi này – trong ngôi nhà này, cộng đồng này và đất nước này – bất kể ai khác nói gì.
Mục tiêu không phải là giả vờ rằng sự phân biệt đối xử không tồn tại. Mà là giúp trẻ em – dù chúng là người bị nhắm đến hay đang chứng kiến điều đó xảy ra với người khác – tách biệt những gì mọi người nói về một bản sắc với ý nghĩa thực sự của bản sắc đó đối với giá trị của một con người.
Trẻ em xứng đáng nhận được những thông điệp tích cực một cách rõ ràng từ những người lớn đáng tin cậy. Ngay cả khi những thông điệp đó có vẻ hiển nhiên hoặc con bạn đã biết rõ, việc nói ra thành tiếng vẫn có thể giúp củng cố rằng giá trị của trẻ vốn chưa bao giờ thực sự bị đặt dấu hỏi. Điều đó cũng có thể mang lại cho trẻ một điểm tựa khi chúng gặp phải những thông điệp làm tổn thương trong tương lai.
Don’t wait for a crisis to talk about identity
Đừng đợi đến khi xảy ra khủng hoảng mới nói về bản sắc
Sự im lặng tự bản thân nó cũng có thể gây ra những hệ lụy. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc tránh né các cuộc trò chuyện về những mối đe dọa đang diễn ra có thể khiến sức khỏe tinh thần của trẻ trở nên tồi tệ hơn trong thời kỳ khủng hoảng.
Biến bản sắc trở thành một phần bình thường trong đời sống gia đình có thể giúp trẻ cảm nhận đó là một nguồn tự hào thay vì chỉ là một chủ đề gây xung đột. Các gia đình có thể trò chuyện một cách tự nhiên về văn hóa, lịch sử, và lên tiếng phản đối các định kiến khi họ bắt gặp chúng. Họ có thể coi sự khác biệt là điều hiển nhiên thay vì là một bi-kịch, hoặc đưa những con người với các bản sắc khác nhau vào các cuộc trò chuyện thường ngày.
Những cuộc trò chuyện này không cần phải bắt đầu bằng một buổi ngồi lại trang trọng, quy mô lớn, và việc bắt đầu từ những điều nhỏ nhặt thực sự có thể mang lại hiệu quả tốt hơn. Nghiên cứu cho thấy các chủ đề về bản sắc xuất hiện càng sớm và càng tự nhiên bao nhiêu, thì chúng càng trở nên bình thường bấy nhiêu. Điều này có thể đơn giản như việc chỉ ra tông màu da khác nhau của một nhân vật trong sách tranh khổ lớn, hoặc nhận xét lớn tiếng về lý do tại sao một lối đi bày đồ chơi lại được phân chia theo màu sắc. Việc chờ đợi một “cuộc trò chuyện lớn” thực chất có thể khiến chủ đề đó trở nên nặng nề hơn mức cần thiết.
Thông điệp rất đơn giản: Phần này trong con người bạn không trở nên kém cỏi, không xứng đáng nhận được tình yêu thương, sự tôn trọng hay sự thuộc về chỉ vì ai đó đã tấn công nó. Nó đã luôn có giá trị trước khi dòng tít tin tức xuất hiện.
Come back to the conversation
Trở lại cuộc trò chuyện
Trong khi người lớn có thể nhanh chóng quay lại với cuộc sống hàng ngày sau khi cảm thấy khó chịu hoặc sợ hãi trước các phương tiện truyền thông gây tổn thương, trẻ em có thể phải trải qua tình trạng căng thẳng kéo dài và dữ dội hơn.
Một đứa trẻ từng nghe ai đó trên bản tin mô tả những người giống như gia đình em là một mối đe dọa hồi tháng 5 thì đến tháng 8 vẫn có thể còn mang theo thông điệp đó. Các nghiên cứu theo dõi thanh thiếu niên gốc Phi và thanh thiếu niên gốc Mỹ Latinh đã tìm thấy mối liên hệ giữa các trải nghiệm phân biệt đối xử và các triệu chứng trầm cảm kéo dài nhiều năm sau đó.
Vì vậy, hãy quay lại cuộc trò chuyện. Hãy để một hoặc hai tuần trôi qua, sau đó tiếp tục trao đổi với con bạn. Ví dụ: “Con còn nhớ lần con kể cho mẹ nghe về bình luận con nghe được khiến con cảm thấy khó chịu trong bụng không? Con có suy nghĩ về điều đó hoặc lại có cảm giác khó chịu đó nữa không?”
Con bạn có thể nói rằng chúng không nghĩ về điều đó nữa. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy rằng các cuộc trò chuyện lặp đi lặp lại nhằm thúc đẩy niềm tự hào về bản sắc của người trẻ có thể bảo vệ các em trước tình trạng phân biệt đối xử chủng tộc đang diễn ra. Một nghiên cứu đã phát hiện ra rằng đối với những thanh thiếu niên LGBTQ+ thường xuyên phải trải qua căng thẳng và phân biệt đối xử liên tục liên quan đến bản sắc của mình, sự khẳng định rõ ràng và liên tục từ cha mẹ có thể đóng vai trò là một lá chắn mạnh mẽ: “Cha mẹ sẽ luôn yêu thương, ủng hộ con và đảm bảo con nhận được sự tôn trọng mà con xứng đáng có được.”
Why parents should speak now
Tại sao các bậc cha mẹ nên lên tiếng ngay bây giờ
Thông thường, câu hỏi mà một đứa trẻ thực sự đang đặt ra, ẩn sau sự im lặng, câu nói đùa hoặc cái nhún vai hờ hững lại rất đơn giản: Con có ổn không? Có điều gì không ổn ở những người giống như con sao?
Phần lớn trẻ em ở Hoa Kỳ là trẻ em da màu, LGBTQ+ hoặc có sự khác biệt về thần kinh, hoặc các em sống trong các gia đình có ít nhất một thành viên không có giấy tờ tùy thân.
Những đứa trẻ này đang lớn lên trong một thế giới nơi các khía cạnh về con người các em bị tranh cãi, kỳ thị hoặc bị miêu tả như những vấn đề trong diễn ngôn công cộng, và tin tức không chỉ là tiếng ồn xung quanh. Các em có thể bắt gặp các câu chuyện về các cuộc đột kích nhập cư và mối đe dọa trục xuất; quảng cáo chính trị chống người chuyển giới; bạo lực nhắm vào mọi người vì chủng tộc hoặc tôn giáo của họ; các bình luận miêu tả chứng tự chứng tự kỷ, chứng khó đọc hoặc việc chăm sóc sức khỏe tâm thần theo những cách hạ thấp nhân phẩm hoặc gây hiểu lầm.
Xuyên suốt những câu chuyện này, trẻ em có thể nghe thấy cùng một câu hỏi ẩn chứa bên dưới: Những người như con có được chấp nhận và coi trọng không, hay chúng con bị coi là một vấn đề?
Nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa sự phân biệt chủng tộc, sắc tộc và sự kỳ thị liên quan đến bản sắc với hàng loạt kết quả tiêu cực ở tuổi vị thành niên, bao gồm trầm cảm, lòng tự trọng kém và sự sụt giảm trong sự gắn kết học tập. Báo cáo năm 2023 từ The Trevor Project, một tổ chức phi lợi nhuận tập trung vào việc phòng chống tự tử trong giới trẻ LGBTQ+, ghi nhận rằng 86% thanh thiếu niên chuyển giới và phi nhị nguyên giới cho biết các cuộc tranh luận công khai về các dự luật chống người chuyển giới đã ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tinh thần của họ.
Vấn đề không phải là mọi bản sắc hay mọi hình thức phân biệt đối xử đều hoạt động giống nhau. Nhưng cha mẹ đưa ra những thông điệp nhất quán kiểu “con rất có giá trị và con thuộc về nơi này” cho con cái có thể giúp các em chữa lành.
Khi chính con cái chúng ta bày tỏ nỗi sợ hãi rằng con người của chúng có thể đặt gia đình vào tình thế nguy hiểm, chúng ta không có sẵn một câu trả lời hoàn hảo. Những gì chúng ta nói với các con, đại loại là, các con đã nghe thấy một số điều đáng sợ và không đúng sự thật, và rằng con người chúng ta cũng như nơi chúng ta đến là những điều chúng ta không bao giờ phải xấu hổ. Đó sẽ không phải là lần cuối cùng chúng ta nói về điều đó, và đó mới chính là vấn đề.
Cha mẹ không thể tạo ra một thế giới nơi con cái họ không bao giờ gặp phải định kiến hay thông tin sai lệch về bản thân chúng. Nhưng họ có thể giúp các con hiểu được những gì mình đã nghe, tách biệt lòng thù hận của người khác khỏi giá trị bản thân của trẻ và tiếp tục cuộc trò chuyện sau khi tất cả những người khác đã bỏ qua.
Vì vậy, hãy lên tiếng ngay bây giờ. Và tiếp tục lên tiếng. Không phải vì tin tức nhắc nhở bạn, mà vì con bạn sẽ lắng nghe.
Anahi Collado
Anahi Collado đã nhận được tài trợ nghiên cứu từ Viện Y tế Quốc gia (NIH) và các quỹ tư nhân.
Colleen Cummings
Colleen Cummings không làm việc, tư vấn, sở hữu cổ phần hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể hưởng lợi từ bài viết này, và không tiết lộ mối liên quan nào ngoài học hàm của mình.
có thể bạn cũng quan tâm
-

Bạn đang tìm kiếm thông tin #womenshealth trên Instagram? 4 trong số 10 bài đăng là quảng cáo
Looking for #womenshealth information on Instagram? 4 out of 10 posts are ads
-

Các bé gái có đang có kinh nguyệt sớm hơn không? Và cha mẹ có thể làm gì để thay đổi điều đó?
Are girls getting their periods earlier? And can parents do anything about it?