Trò chơi bắn súng góc nhìn thứ nhất nguyên bản là gì? Hai tựa game máy tính phần lớn đã bị lãng quên từ những năm 1970 đã khai sinh ra thể loại này

What was the original first-person shooter? Two largely forgotten computer games from the 1970s ushered in the genre

Trò chơi bắn súng góc nhìn thứ nhất nguyên bản là gì? Hai tựa game máy tính phần lớn đã bị lãng quên từ những năm 1970 đã khai sinh ra thể loại này
Mark J. P. Wolf, Professor of Communication, Concordia University Wisconsin
Show
Hide
EN – VI
VI – EN
3000-5000 ▼
0-3000
3000-5000
5000-7000
7000-10000

Curious Kids is a series for children of all ages. If you have a question you’d like an expert to answer, send it to CuriousKidsUS@theconversation.com.

Curious Kids là một series dành cho trẻ em ở mọi lứa tuổi. Nếu cháu có câu hỏi muốn được chuyên gia giải đáp, hãy gửi câu hỏi về địa chỉ CuriousKidsUS@theconversation.com.

What was the first “first–person shooter” video game? – James, age 12, Batesville, Arkansas
Trò chơi điện tử “bắn súng góc nhìn thứ nhất” đầu tiên là gì? – James, 12 tuổi, Batesville, Arkansas

Before “Call of Duty,” before “Counter–Strike” and before “Doom,” there was “Maze War.”

Trước “Call of Duty”, trước “Counter-Singer” và trước “Doom”, đã có “Maze War”.

Generally considered the earliest first–person shooter game, or FPS, “Maze War” was developed at a NASA research center beginning in 1973. A year later, another FPS, “Spasim,” debuted. It was developed at the University of Illinois.

Được coi là trò chơi bắn súng góc nhìn thứ nhất (FPS) sớm nhất, “Maze War” được phát triển tại một trung tâm nghiên cứu của NASA bắt đầu từ năm 1973. Một năm sau, một tựa game FPS khác mang tên “Spasim” ra mắt. Trò chơi này được phát triển tại Đại học Illinois.

In first–person shooters, players experience the game through the eyes of a character, using a gun or other weapon to attack enemies. To pull off this first–person perspective, developers needed to create a 3D world for the players to move through – no easy feat in the early 1970s.

Trong các trò chơi bắn súng góc nhìn thứ nhất, người chơi trải nghiệm trò chơi qua đôi mắt của một nhân vật, sử dụng súng hoặc vũ khí khác để tấn công kẻ thù. Để thực hiện góc nhìn thứ nhất này, các nhà phát triển cần phải tạo ra một thế giới 3D cho người chơi di chuyển qua – không phải là một chiến tích dễ dàng vào đầu những năm 1970.

At the time, the computer hardware behind the most popular arcade game, “PONG,” and the first home video game system, the Magnavox Odyssey, wasn’t powerful enough to render the kind of 3D depth that allowed players to move forward into a virtual space, with objects appearing in the distance.

Vào thời điểm đó, phần cứng máy tính đứng sau trò chơi thùng phổ biến nhất, “PONG”, và hệ thống trò chơi điện tử tại nhà đầu tiên, Magnavox Odyssey, vẫn chưa đủ mạnh để tái hiện độ sâu 3D giúp người chơi có thể tiến về phía trước vào một không gian ảo, với các vật thể xuất hiện ở đằng xa.

Figure
‘Maze War’ was developed on the Imlac PDS-1. Electronics/Wikimedia Commons
‘Maze War’ được phát triển trên máy tính mini Imlac PDS-1. Electronics/Wikimedia Commons

That’s why both games were developed on systems that had more processing power and speed. “Maze War” first appeared on an Imlac PDS-1 minicomputer, while “Spasim” – short for “space simulator” – launched on PLATO, an early networked computer system.

Đó là lý do tại sao cả hai trò chơi đều được phát triển trên các hệ thống có tốc độ và khả năng xử lý mạnh mẽ hơn. “Maze War” lần đầu tiên xuất hiện trên máy tính mini Imlac PDS-1, trong khi “Spasim” – viết tắt của “space simulator” (mô phỏng không gian) – được ra mắt trên PLATO, một hệ thống máy tính kết nối mạng thời kỳ đầu.

Since everyday people couldn’t easily access the Imlac PDS-1 minicomputer or PLATO, these two games have been largely forgotten. But they paved the way for one of today’s most popular video game genres.

Vì những người bình thường không thể dễ dàng tiếp cận máy tính mini Imlac PDS-1 hoặc PLATO, nên hai trò chơi này phần lớn đã chìm vào quên lãng. Nhưng chúng đã mở đường cho một trong những thể loại trò chơi điện tử phổ biến nhất ngày nay.

Out of sight, but not out of mind

Khuất tầm nhìn nhưng không nằm ngoài tâm trí

Both games allowed players to move through a 3D space and shoot enemy figures that appeared onscreen in the player’s view.

Cả hai trò chơi đều cho phép người chơi di chuyển qua không gian 3D và bắn hạ các hình thù kẻ thù xuất hiện trên màn hình trong tầm nhìn của người chơi.

In “Spasim,” movement and shooting didn’t occur in real time. You moved by jumping from one position to another, with a short lag time needed to render the next view.

Trong “Spasim”, việc di chuyển và bắn súng không diễn ra theo thời gian thực. Bạn di chuyển bằng cách nhảy từ vị trí này sang vị trí khác, với một khoảng độ trễ ngắn cần thiết để hiển thị khung hình tiếp theo.

In “Maze War,” players could move relatively smoothly in a straight line down hallways. Turning, however, needed to be done in 90-degree increments, which created some potentially confusing graphics as entire scenes abruptly appeared. In the single–player mode, danger could lurk just around the corner: Robots would automatically shoot you if they were in line with you down a hallway.

Trong “Maze War”, người chơi có thể di chuyển tương đối mượt mà theo đường thẳng dọc hành lang. Tuy nhiên, việc rẽ hướng phải được thực hiện theo các bước nhảy 90 độ, điều này tạo ra một số đồ họa có khả năng gây bối rối khi toàn bộ khung cảnh đột ngột xuất hiện. Ở chế độ chơi đơn, nguy hiểm có thể rình rập ngay sau góc khuất: Rô-bốt sẽ tự động bắn bạn nếu chúng đứng thẳng hàng với bạn dọc theo hành lang.

“Maze War” and “Spasim” also had multiplayer modes that allowed networked players to shoot at each other. Before video games, popular shooting games – the kind found at fairs and carnivals – generally involved friendly competition, with players competing to see who could hit targets most accurately. The kill–or–be–killed death matches of “Maze War” and “Spasim” completely upended the way guns were used in play and competition.

“Maze War” và “Spasim” cũng có các chế độ nhiều người chơi cho phép những người chơi kết nối mạng bắn lẫn nhau. Trước các trò chơi điện tử, các trò chơi bắn súng phổ biến – loại thường thấy tại các hội chợ và lễ hội – nhìn chung liên quan đến sự cạnh tranh thân thiện, với những người chơi thi đua xem ai có thể bắn trúng mục tiêu chính xác nhất. Các trận đấu tử chiến kiểu “giết hoặc bị giết” của “Maze War” và “Spasim” đã đảo lộn hoàn toàn cách súng được sử dụng trong trò chơi và thi đấu.

In ‘Maze War,’ players are required to turn in 90-degree increments.
Trong ‘Maze War’, người chơi phải quay người theo các góc 90 độ.

‘Maze War’ introduced another new twist: the possibility of getting shot at and killed from behind, without ever seeing your attacker. Instead of the fixed and unchanging point of view found in a shooting gallery, ‘Maze War’ required you to constantly look around to try to keep track of everything in your immediate area.

‘Maze War’ đã giới thiệu một điểm độc đáo mới: khả năng bị bắn và tiêu diệt từ phía sau mà chưa từng nhìn thấy kẻ tấn công mình. Thay vì điểm nhìn cố định và không đổi được tìm thấy trong phòng trưng bày bắn súng, ‘Maze War’ đòi hỏi bạn phải liên tục nhìn xung quanh để cố gắng theo dõi mọi thứ trong khu vực cận kề của mình.

And unlike most video games up to this point, players didn’t see the entirety of a game’s world from a godlike perspective. Instead, there was a sense of offscreen space surrounding the player, with events occurring out of the player’s sight.

Và không giống như hầu hết các trò chơi điện tử cho đến thời điểm đó, người chơi không nhìn thấy toàn bộ thế giới của trò chơi từ góc nhìn tối cao như thần linh. Thay vào đó, có cảm giác về một không gian ngoài màn hình bao quanh người chơi, với các sự kiện diễn ra ngoài tầm nhìn của họ.

Building a 3D world with lines

Xây dựng thế giới 3D bằng các đường nét

Both ‘Maze War’ and ‘Spasim’ used what are called vector graphics, which are images made by drawing lines directly between points on the screen.

Cả ‘Maze War’ và ‘Spasim’ đều sử dụng cái gọi là đồ họa véc-tơ, là những hình ảnh được tạo ra bằng cách vẽ các đường thẳng trực tiếp giữa các điểm trên màn hình.

Compared with the other popular form of computer graphics, known as raster graphics, vector graphics were particularly well suited for creating a first–person perspective. They contain clean lines that converge at a vanishing point, making a flat screen appear to stretch into the distance. Raster graphics, on the other hand, create pictures by filling in a grid of tiny pixels, an approach that was less suited to drawing the crisp lines needed to create this kind of perspective.

So với hình thức đồ họa máy tính phổ biến khác được gọi là đồ họa mành (raster graphics) , đồ họa véc-tơ đặc biệt phù hợp để tạo ra góc nhìn thứ nhất. Chúng chứa các đường nét rõ ràng hội tụ tại một điểm tụ, làm cho một màn hình phẳng có vẻ như trải dài ra khoảng cách xa. Ngược lại, đồ họa mành tạo ra hình ảnh bằng cách điền vào một lưới gồm các điểm ảnh nhỏ (pixel) , một cách tiếp cận ít phù hợp hơn để vẽ các đường nét sắc sảo cần thiết để tạo ra kiểu góc nhìn này.

Figure
Diagonal lines create vanishing points that make a flat surface appear to stretch into the distance. InkScape/Wikimedia Commons, CC BY-SA
Các đường chéo tạo ra các điểm tụ khiến bề mặt phẳng có vẻ như trải dài ra khoảng cách xa. InkScape/Wikimedia Commons, CC BY-SA

By 1977, video game fans could play Cinematronic’s “Space Wars,” which used vector graphics, at arcades. In 1978, Vectorbeam’s “Speed Freak” deployed vector graphics to render the first real–time, 3D computer animation in an arcade video game – an explosion of car parts when the player crashed. Atari’s 1980 arcade game “Battlezone” was a huge hit that gave many players their first chance to try a first–person shooting game.

Đến năm 1977, những người hâm mộ trò chơi điện tử có thể chơi “Space Wars” của hãng Cinematronic, sử dụng đồ họa véc-tơ, tại các trung tâm trò chơi thùng. Vào năm 1978, trò chơi “Speed Freak” của Vectorbeam đã sử dụng đồ họa véc-tơ để kết xuất hoạt hình máy tính 3D thời gian thực đầu tiên trong một trò chơi điện tử thùng – một vụ nổ các bộ phận xe hơi khi người chơi tông xe. Trò chơi thùng “Battlezone” năm 1980 của Atari là một cú hit lớn mang đến cho nhiều người chơi cơ hội đầu tiên thử sức với một trò chơi bắn súng góc nhìn thứ nhất.

“Maze War” and “Spasim” didn’t have the aiming capabilities that players are used to today. Shooting was done with a keystroke, with aiming limited to facing in the right direction. Nor did they have the speed, spectacle and realism of their modern descendants. But they introduced something more fundamental: a new way of seeing and experiencing a video game.

“Maze War” và “Spasim” không có khả năng ngắm bắn mà người chơi đã quen thuộc ngày nay. Việc bắn súng được thực hiện bằng một phím bấm, với việc ngắm bắn bị giới hạn ở việc quay mặt theo đúng hướng. Chúng cũng không có tốc độ, sự hoành tráng và tính chân thực của những thế hệ hậu duệ hiện đại. Nhưng chúng đã giới thiệu một thứ cốt lõi hơn: một cách nhìn nhận và trải nghiệm trò chơi điện tử hoàn toàn mới.

Hello, curious kids! Do you have a question you’d like an expert to answer? Ask an adult to send your question to CuriousKidsUS@theconversation.com. Please tell us your name, age and the city where you live.

Xin chào các bạn nhỏ tò mò! Cháu có câu hỏi nào muốn chuyên gia giải đáp không? Hãy nhờ người lớn gửi câu hỏi của cháu về địa chỉ CuriousKidsUS@theconversation.com. Hãy cho chúng cô chú biết tên, tuổi và thành phố cháu đang sống nhé.

And since curiosity has no age limit – adults, let us know what you’re wondering, too. We won’t be able to answer every question, but we will do our best.

Và vì sự tò mò không có giới hạn tuổi tác – các bạn người lớn, hãy cho chúng tôi biết cả những điều các bạn đang thắc mắc nữa nhé. Chúng tôi không thể trả lời mọi câu hỏi, nhưng chúng tôi sẽ cố gắng hết sức.

Mark J. P. Wolf does not work for, consult, own shares in or receive funding from any company or organization that would benefit from this article, and has disclosed no relevant affiliations beyond their academic appointment.

Mark J. P. Wolf không làm việc cho, tư vấn, nắm giữ cổ phần hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể được hưởng lợi từ bài viết này, và không công bố bất kỳ mối liên hệ nào có liên quan ngoài học hàm học vị của ông ấy.