Trí tuệ nhân tạo tổng quát là gì – và nó đã xuất hiện chưa?

What is artificial general intelligence – and is it already here?

Trí tuệ nhân tạo tổng quát là gì – và nó đã xuất hiện chưa?
Waqas Ali, Lecturer in Business Management and Research, Faculty of Arts, Business, and Social Sciences, University of Wolverhampton
Show
Hide
EN – VI
VI – EN
3000-5000 ▼
0-3000
3000-5000
5000-7000
7000-10000

OpenAI’s president, Greg Brockman, recently suggested that its advanced model, known as GPT-6 Astra, could mark the arrival of something called artificial general intelligence, or AGI.

Chủ tịch của OpenAI, Greg Brockman, gần đây đã gợi ý rằng mô hình tiên tiến của họ, được gọi là GPT-6 Astra, có thể đánh dấu sự ra đời của một thứ gọi là trí tuệ nhân tạo tổng quát, hay AGI.

If AI itself is often defined as the ability to simulate human intelligence, OpenAI defines AGI as an AI system that outperforms humans at most economically valuable work – to be better at the majority of digital and cognitive tasks a human can perform. This includes tasks such as writing computer code, organisational activities or managing projects.

Nếu bản thân AI thường được định nghĩa là khả năng mô phỏng trí tuệ con người, thì OpenAI định nghĩa AGI là một hệ thống AI vượt trội hơn con người trong hầu hết công việc có giá trị kinh tế – giỏi hơn trong phần lớn các tác vụ kỹ thuật số và nhận thức mà con người có thể thực hiện. Điều này bao gồm các tác vụ như viết mã máy tính, các hoạt động tổ chức hoặc quản lý dự án.

For now, at least, it excludes work that involves physical labour, such as agriculture or construction. Though the integration of AI with robotics means such sectors of industry may not be the exclusive domain of humans forever.

Ít nhất là hiện tại, nó loại trừ công việc liên quan đến lao động chân tay, chẳng hạn như nông nghiệp hoặc xây dựng. Mặc dù sự tích hợp giữa AI và robot có nghĩa là những lĩnh vực công nghiệp này có thể không mãi là độc quyền của con người.

This definition by OpenAI focuses on breadth of competency by an AI system. However, other experts maintain that AGI will be characterised by additional cognitive leaps beyond present–day AI models. For example, Demis Hassabis, founder of Google DeepMind, has said that AGI should be able to do “pretty much any cognitive task that humans can do”.

Định nghĩa này của OpenAI tập trung vào mức độ toàn diện về năng lực của một hệ thống AI. Tuy nhiên, các chuyên gia khác duy trì quan điểm rằng AGI sẽ được đặc trưng bởi những bước nhảy vọt về nhận thức vượt xa các mô hình AI hiện nay. Ví dụ, Demis Hassabis, nhà sáng lập Google DeepMind, từng phát biểu rằng AGI phải có khả năng làm “hầu như bất kỳ tác vụ nhận thức nào mà con người làm được”.

This definition makes AGI more about brilliance and a bit less about depth. Yann LeCun, former chief AI scientist at Meta, believes the term AGI itself is flawed and should be replaced by “human–level AI”.

Định nghĩa này khiến AGI nghiêng về sự xuất chúng nhiều hơn và ít nhấn mạnh hơn một chút về chiều sâu. Yann LeCun, cựu giám đốc khoa học AI tại Meta, tin rằng bản thân thuật ngữ AGI có nhiều điểm thiếu sót và nên được thay thế bằng “AI ở cấp độ con người”.

These represent snapshots from a vigorous ongoing debate over when AGI will arrive and how to recognise it.

Những điều này đại diện cho những góc nhìn trong một cuộc tranh luận sôi nổi đang diễn ra về thời điểm AGI xuất hiện và cách nhận diện nó.

Venturebeat magazine reported Brockman acknowledging this at a closed press briefing about GPT-6 Astra in September when he said: “When we started OpenAI, we kind of thought that there was going to be this well–defined moment that everyone would recognise … it hasn’t played out like that.”

Tạp chí Venturebeat đưa tin Brockman đã thừa nhận điều này tại một cuộc họp báo kín về GPT-6 Astra vào tháng 9 khi ông nói rằng: “Khi chúng tôi bắt đầu thành lập OpenAI, chúng tôi cứ nghĩ rằng sẽ có một khoảnh khắc được định nghĩa rõ ràng mà mọi người đều có thể nhận ra… sự việc lại không diễn ra theo chiều hướng đó.”

But he added: “For me personally, I do think we’re there.” Just a few days after Brockman made his comments, the chief executive of Anthropic, Dario Amodei, called in an essay titled: “We must pace the frontier” for the AI industry to slow down the pace of its development. Within hours of this essay being published, both Sam Altman and Elon Musk signalled their agreement.

Nhưng ông ấy nói thêm: “Cá nhân tôi nghĩ rằng chúng ta đã ở đó rồi.” Chỉ vài ngày sau khi Brockman đưa ra những bình luận của mình, giám đốc điều hành của Anthropic, Dario Amodei, đã kêu gọi trong một bài luận mang tựa đề: “Chúng ta phải kìm hãm tốc độ của biên giới” nhằm yêu cầu ngành công nghiệp AI giảm tốc độ phát triển của nó. Chỉ vài giờ sau khi bài luận này được xuất bản, cả Sam Altman và Elon Musk đều ra hiệu đồng ý.

So is Brockman right about AGI being here? The evidence still points in more than one direction and is therefore inconclusive.

Vậy Brockman có đúng về việc AGI đã xuất hiện hay không? Các bằng chứng vẫn chỉ về nhiều hướng khác nhau và do đó vẫn chưa ngã ngũ.

The clearest shift with GPT-6 Astra is in how people use it. Earlier models needed detailed instructions at each step. Astra is built for longer jobs where the user sets a goal and some boundaries, and the model works out the sequence itself.

Sự thay đổi rõ ràng nhất với GPT-6 Astra nằm ở cách mọi người sử dụng nó. Các mô hình trước đây cần những hướng dẫn chi tiết ở từng bước. Astra được xây dựng cho các công việc dài hơi hơn, nơi người dùng đặt ra một mục tiêu cùng một số giới hạn, và mô hình sẽ tự tính toán chuỗi hành động.

OpenAI’s demonstrations showed the frontier model handling several unrelated tasks at once. The company presents this as moving past the pattern in which a human supplies the next instruction every time.

Các màn trình diễn của OpenAI cho thấy mô hình biên giới này xử lý nhiều tác vụ không liên quan cùng một lúc. Công ty giới thiệu điều này như một bước vượt qua mô hình mà trong đó con người cung cấp từng hướng dẫn tiếp theo trong mọi lần.

That is a real change, and it is the part most users will notice first.

Đó là một sự thay đổi thực sự, và đó là phần mà hầu hết người dùng sẽ nhận thấy đầu tiên.

One of the benchmarks show that Astra scored 99.9% on ARC-AGI-3, a test that places an AI agent in unfamiliar interactive games with no instructions and measures how efficiently it works out the rules.

Một trong các tiêu chuẩn đánh giá cho thấy Astra đạt 99,9% trong bài kiểm tra ARC-AGI-3, một bài kiểm tra đặt một tác nhân AI vào các trò chơi tương tác chưa từng biết đến mà không có hướng dẫn nào và đo lường mức độ hiệu quả mà nó tìm ra các quy tắc.

OpenAI estimates that the average human scored 48% when asked to work out the same unfamiliar games. The detail matters here, however. ARC Prize, which runs the benchmark, reported that Astra’s best score through the shared “harness” it gives every model was 62.7%. A harness is a kind of software operating system, or physical environment, within which the AI system works. ARC Prize provides Astra with this software harness.

OpenAI ước tính rằng con người trung bình đạt 48% khi được yêu cầu tìm cách giải quyết các trò chơi xa lạ tương tự. Tuy nhiên, chi tiết ở đây rất quan trọng. Giải thưởng ARC Prize, đơn vị vận hành bộ chuẩn đánh giá này, đã báo cáo rằng điểm số cao nhất của Astra thông qua “bệ phóng” (harness) chia sẻ mà họ cung cấp cho mọi mô hình là 62,7%. Bệ phóng là một dạng hệ điều hành phần mềm, hoặc môi trường vật lý, trong đó hệ thống AI hoạt động. ARC Prize cung cấp bệ phóng phần mềm này cho Astra.

The 99.9% came from a different harness, built by OpenAI for Astra, which preserves the AI model’s reasoning between requests. Essentially, Astra did better when it was able to reuse previous work and wasn’t “starting from scratch” between requests in terms of its reasoning.

Mức điểm 99,9% đến từ một bệ phóng khác, do OpenAI xây dựng riêng cho Astra, giúp duy trì khả năng suy luận của mô hình AI giữa các lần yêu cầu. Về cơ bản, Astra làm tốt hơn khi nó có thể tái sử dụng công việc trước đó và không phải “bắt đầu từ con số không” giữa các lần yêu cầu về mặt suy luận của nó.

Evaluators disagree

Các bên đánh giá không đồng thuận

Independent evaluators disagree about how much of an advance GPT-6 Astra represents on its predecessor. The independent research institute Epoch AI places it right at the frontier, alongside other cutting–edge AI models such as Claude Fable 5.1, Kimi K3 and GPT-5.5 Pro. The independent analysis company Artificial Analysis did not rate it as being radically ahead of its predecessor – GPT-5.6 Sol.

Các bên đánh giá độc lập không đồng tình về mức độ tiến bộ mà GPT-6 Astra thể hiện so với phiên bản tiền nhiệm của nó. Viện nghiên cứu độc lập Epoch AI xếp nó ngay ở vạch biên giới, sánh ngang với các mô hình AI tiên tiến khác như Claude Fable 5.1, Kimi K3 và GPT-5.5 Pro. Công ty phân tích độc lập Artificial Analysis không đánh giá nó vượt trội một cách căn bản so với người tiền nhiệm của mình – GPT-5.6 Sol.

Toby Walsh, an AI researcher at the University of New South Wales in Sydney, Australia, described the intelligence in frontier AI models such as GPT-6 Astra and others as “still today very jagged”, telling Al Jazeera that there are simple things that even the best AI models do poorly.

Toby Walsh, một nhà nghiên cứu AI tại Đại học New South Wales ở Sydney, Australia, đã mô tả trí thông minh trong các mô hình AI biên giới như GPT-6 Astra và những mô hình khác là “đến nay vẫn còn rất chắp vá”, nói với tờ Al Jazeera rằng có những điều đơn giản mà ngay cả những mô hình AI tốt nhất cũng làm kém.

On September 8 2026, OpenAI published a claimed solution to the Navier-Stokes problem, one of seven Millennium Prize problems in mathematics. This has often been reported as Astra’s work. It was not. OpenAI says the proof came from an unreleased internal model, significantly more capable than Astra, running roughly 10,000 AI agents (AI models that perform tasks in response to human instructions) in parallel for about 88 hours.

Vào ngày 8 tháng 9 năm 2026, OpenAI đã công bố cái mà họ gọi là lời giải cho bài toán Navier-Stokes, một trong bảy bài toán của Giải thưởng Thiên niên kỷ trong toán học. Điều này thường được đưa tin là công trình của Astra. Sự thật không phải vậy. OpenAI cho biết lời giải đến từ một mô hình nội bộ chưa phát hành, có năng lực vượt trội hơn đáng kể so với Astra, chạy khoảng 10.000 tác nhân AI (các mô hình AI thực hiện nhiệm vụ phản hồi các hướng dẫn của con người) song song trong khoảng 88 giờ.

Astra’s contribution was the formalisation and verification afterwards, which took a further 17 hours. The proof has not yet been checked by the mathematical community.

Đóng góp của Astra là việc chính thức hóa và xác minh sau đó, mất thêm 17 giờ nữa. Lời giải này vẫn chưa được cộng đồng toán học kiểm chứng.

Amodei’s September essay calling for an AI slowdown remains the strongest recent statement about the risks of frontier models. He wrote that within six to 12 months, a swarm of agents could be capable of taking over the internet with a persistent botnet. This could lead to the catastrophic failure of key systems and would cause damage possibly running into hundreds of billions of dollars.

Bài luận hồi tháng 9 của Amodei kêu gọi làm chậm lại sự phát triển của AI vẫn là tuyên bố mạnh mẽ nhất gần đây về những rủi ro của các mô hình biên giới. Ông viết rằng trong vòng sáu đến 12 tháng, một bầy đàn các tác nhân có thể có khả năng chiếm đoạt internet bằng một mạng máy tính ma (botnet) bền bỉ. Điều này có thể dẫn đến sự sụp đổ thảm khốc của các hệ thống trọng yếu và gây ra tổn thất có thể lên tới hàng trăm tỷ đô la.

Claude misuse

Lạm dụng Claude

It is worth examining Amodei’s warnings. Anthropic’s September threat report sets out examples of how AI is already being used in alarming ways.

Cần phải xem xét các cảnh báo của Amodei. Báo cáo mối-đe-dọa tháng 9 của Anthropic đưa ra các ví dụ về việc AI đang được sử dụng theo những cách đáng báo động như thế nào.

According to the Anthropic report, a group in northern Yemen recently used Claude code to build guidance software for rockets and a missile. Russian and Chinese operators automated espionage work. A single French–speaking individual built used AI to build a software platform that made personal information about people affiliated with a targeted political movement searchable online. In each case, a human chose the targets and the model supplied the labour.

Theo báo cáo của Anthropic, một nhóm ở miền bắc Yemen gần đây đã sử dụng mã nguồn của Claude để xây dựng phần mềm dẫn đường cho tên lửa và đạn đạo. Các bên vận hành ở Nga và Trung Quốc đã tự động hóa công việc gián điệp. Một cá nhân nói tiếng Pháp duy nhất đã sử dụng AI để xây dựng một nền tảng phần mềm giúp tra cứu trực tuyến thông tin cá nhân về những người có liên quan đến một phong trào chính trị nằm trong tầm ngắm. Trong mỗi trường hợp, con người là người lựa chọn mục tiêu và mô hình cung cấp phần lao động.

That is a narrow capability applied at speed and scale under human direction. It is serious, but it is not a description of general intelligence.

Đó là một năng lực hẹp được áp dụng ở tốc độ và quy mô lớn dưới sự chỉ đạo của con người. Nó rất nghiêm trọng, nhưng đó không phải là mô tả về trí tuệ tổng quát.

Capability and general intelligence are separate things, and they call for different responses. Amodei’s proposed response is to slow frontier development while expanding independent evaluation and coordinating safety standards across countries. A genuinely general system would raise questions that those measures are not designed to answer.

Năng lực và trí tuệ tổng quát là hai vấn đề khác nhau, và chúng đòi hỏi những phản ứng khác nhau. Phản ứng mà Amodei đề xuất là làm chậm sự phát triển biên giới trong khi mở rộng việc đánh giá độc lập và phối hợp các tiêu chuẩn an toàn giữa các quốc gia. Một hệ thống thực sự tổng quát sẽ đặt ra những câu hỏi mà các biện pháp đó không được thiết kế để giải đáp.

GPT-6 Astra does not settle whether AGI has arrived. Instead, it exposes why that question is becoming harder to answer. Intelligence is increasingly a property of an AI system comprising a model, memory, tools and agents, rather than of a model tested in isolation.

GPT-6 Astra không giải quyết dứt điểm câu hỏi liệu AGI đã xuất hiện hay chưa. Thay vào đó, nó phơi bày lý do tại sao câu hỏi đó lại trở nên khó trả lời hơn. Trí thông minh ngày càng là thuộc tính của một hệ thống AI bao gồm mô hình, bộ nhớ, công cụ và các tác nhân, thay vì của một mô hình được kiểm tra một cách đơn lẻ.

On the narrower question of whether these systems can now cause serious harm, the people running the companies have said plainly that they definitely can.

Về câu hỏi hẹp hơn là liệu các hệ thống này hiện có thể gây ra tác hại nghiêm trọng hay không, những người điều hành các công ty đã nói thẳng thắn rằng chúng chắc chắn có thể làm được.

Waqas Ali does not work for, consult, own shares in or receive funding from any company or organisation that would benefit from this article, and has disclosed no relevant affiliations beyond their academic appointment.

Waqas Ali không làm việc cho, tư vấn cho, sở hữu cổ phần trong hoặc nhận tài trợ từ bất kỳ công ty hay tổ chức nào có thể được hưởng lợi từ bài viết này, và không công bố bất kỳ mối liên hệ nào có liên quan ngoài học hàm học vị của mình.