Điều trị thiếu sắt: các yếu tố hàng ngày ảnh hưởng đến hiệu quả của viên uống bổ sung

Treating iron deficiency: the everyday factors that affect how your supplements work

Điều trị thiếu sắt: các yếu tố hàng ngày ảnh hưởng đến hiệu quả của viên uống bổ sung
Hal Drakesmith, Professor of Iron Biology, University of Oxford
Show
Hide
EN – VI
VI – EN
3000-5000 ▼
0-3000
3000-5000
5000-7000
7000-10000

Iron deficiency is the most common nutritional deficiency worldwide, affecting around 2 billion people. Yet many people may not even realise they have low iron for months or even years.

Thiếu sắt là tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng phổ biến nhất trên toàn thế giới, ảnh hưởng đến khoảng 2 tỷ người. Tuy nhiên, nhiều người có thể không nhận ra lượng sắt trong cơ thể mình ở mức thấp suốt nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm.

This is a concern, as untreated iron deficiency can have widespread effects on the body. It can lead to anaemia — a condition which can cause tiredness, shortness or breath, heart palpitations, headaches and even difficulty concentrating.

Đây là một vấn đề đáng lo ngại, vì tình trạng thiếu sắt không được điều trị có thể gây ra những ảnh hưởng rộng khắp cơ thể. Nó có thể dẫn đến bệnh thiếu máu — một tình trạng có thể gây mệt mỏi, khó thở, hồi hộp đánh trống ngực, đau đầu và thậm chí khó tập trung.

This is why it’s key for those diagnosed with an iron deficiency to take measures to top up their iron stores.

Chính vì vậy, việc thực hiện các biện pháp để bổ sung lượng sắt dự trữ là vô cùng quan trọng đối với những người đã được chẩn đoán thiếu sắt.

Iron deficiency is typically treated by taking a daily supplement. But while this sounds straightforward, a number of factors and even everyday habits can interfere with how well your supplement is absorbed.

Thiếu sắt thường được điều trị bằng cách uống viên bổ sung hàng ngày. Nhưng mặc dù nghe có vẻ đơn giản, một số yếu tố và thậm chí cả thói quen hàng ngày có thể cản trở mức độ hấp thu của viên bổ sung.

Why low iron happens

Nguyên nhân gây thiếu sắt

Iron plays an important role in the body. It supports our cells and is key in many bodily processes – including immune function and growth. Iron helps the body to make and repair DNA, generate energy and metabolise cholesterol. This is why an iron deficiency can have such widespread effects on our health.

Sắt đóng vai trò quan trọng trong cơ thể. Nó hỗ trợ các tế bào của chúng ta và là chìa khóa trong nhiều quá trình của cơ thể – bao gồm chức năng miễn dịch và sự tăng trưởng. Sắt giúp cơ thể tạo và sửa chữa DNA, tạo ra năng lượng và chuyển hóa cholesterol. Đây là lý do tại sao thiếu sắt có thể gây ra những ảnh hưởng sâu rộng đến sức khỏe của chúng ta.

Iron deficiency can occur for any number of reasons.

Thiếu sắt có thể xảy ra vì nhiều lý do khác nhau.

Infants and children may be at risk of iron deficiency because of their rapid growth and development, which means they have a high demand for iron. This demand can often outstrip the amount they’re getting in their diet.

Trẻ sơ sinh và trẻ em có nguy cơ bị thiếu sắt do sự tăng trưởng và phát triển nhanh chóng, đồng nghĩa với nhu cầu về sắt rất cao. Nhu cầu này thường vượt quá lượng sắt mà trẻ hấp thu được qua chế độ ăn uống.

Women are also at greater risk of iron deficiency. Pre-menopausal women lose iron every month when they menstruate, which can be challenging to replenish. Pregnancy also dramatically increases iron requirements, as both mother and the growing foetus need iron.

Phụ nữ cũng có nguy cơ thiếu sắt cao hơn. Phụ nữ trước thời kỳ mãn kinh bị mất sắt hàng tháng trong chu kỳ kinh nguyệt, điều này có thể gây khó khăn trong việc bù đắp lại lượng sắt đã mất. Thời kỳ mang thai cũng làm tăng đáng kể nhu cầu về sắt, vì cả người mẹ và thai nhi đang phát triển đều cần sắt.

In the elderly iron deficiency can be driven by slow blood loss from the intestine, poor appetite or chronic illness.

Ở người cao tuổi, thiếu sắt có thể do tình trạng mất máu chậm từ đường ruột, chán ăn hoặc bệnh mãn tính.

Poor diet may also contribute to iron deficiency – particularly diets that are low in red meat or iron-fortified foods.

Chế độ ăn uống kém cũng có thể góp phần gây thiếu sắt – đặc biệt là chế độ ăn ít thịt đỏ hoặc ít thực phẩm được tăng cường sắt.

Another important factor to consider is inflammation. Our iron levels are controlled by a hormone called hepcidin. Hepcidin ensures we only absorb as much iron from our diet as we need. In people who have an iron deficiency, hepcidin levels fall to allow us to take in more iron and restore our iron reserves.

Một yếu tố quan trọng khác cần xem xét là tình trạng viêm. Nồng độ sắt trong cơ thể chúng ta được kiểm soát bởi một loại hormone gọi là hepcidin. Hepcidin đảm bảo chúng ta chỉ hấp thu lượng sắt từ chế độ ăn uống đúng bằng mức cần thiết. Ở những người bị thiếu sắt, nồng độ hepcidin giảm xuống cho phép cơ thể hấp thu nhiều sắt hơn và khôi phục lượng sắt dự trữ.

Figure
Iron supplements can help top up the body’s stores. New Africa/ Shutterstock
Viên uống bổ sung sắt có thể giúp làm đầy lượng dự trữ của cơ thể. New Africa/ Shutterstock

However, inflammation (the body’s reaction to an infection or disease) switches on hepcidin to a high level. The result of this is a decrease in the amount of iron available to make red blood cells. If inflammation becomes chronic, it can cause anaemia.

Tuy nhiên, tình trạng viêm (phản ứng của cơ thể đối với một bệnh nhiễm trùng hoặc bệnh lý) sẽ kích hoạt hepcidin ở mức cao. Kết quả của việc này là làm giảm lượng sắt sẵn có để tạo ra hồng cầu. Nếu tình trạng viêm trở thành mãn tính, nó có thể gây thiếu máu.

Figuring out the root cause of your iron deficiency is key so you can properly address the problem.

Tìm ra nguyên nhân gốc rễ của tình trạng thiếu sắt là chìa khóa giúp bạn giải quyết vấn đề một cách triệt để.

Treating iron deficiency

Điều trị thiếu sắt

The only way to accurately diagnose iron deficiency is by having a blood test done. This will measure levels of a specific protein called ferritin.

Cách duy nhất để chẩn đoán chính xác tình trạng thiếu sắt là xét nghiệm máu. Việc này sẽ đo nồng độ của một loại protein cụ thể gọi là ferritin.

Ferritin’s job is to safely store iron atoms. Ferritin increases with the amount of iron that needs to be stored. So low ferritin is an accurate indicator for iron deficiency.

Công việc của ferritin là lưu trữ các nguyên tử sắt một cách an toàn. Lượng ferritin tăng lên tùy theo lượng sắt cần được lưu trữ. Do đó, lượng ferritin thấp là một chỉ 20hiệu chính xác cho tình trạng thiếu sắt.

If you have been diagnosed with low iron, there are several ways to combat deficiency.

Nếu bạn đã được chẩn đoán là thiếu sắt, có một số cách để chống lại tình trạng thiếu hụt này.

The first strategy involves changing your diet so you’re eating more iron–rich foods. This can include red meat, lentils, fortified cereals and leafy greens. You should ideally pair any iron–rich foods with vitamin C to aid iron absorption.

Chiến lược đầu tiên liên quan đến việc thay đổi chế độ ăn uống để bạn ăn nhiều thực phẩm giàu chất sắt hơn. Điều này có thể bao gồm thịt đỏ, đậu lăng, ngũ cốc tăng cường và rau lá xanh. Bạn lý tưởng nhất nên kết hợp bất kỳ thực phẩm giàu chất sắt nào với vitamin C để hỗ trợ hấp thu sắt.

However, this may not efficiently correct iron deficiency if your iron levels are very low or if you have a problem absorbing iron from your diet.

Tuy nhiên, phương pháp này có thể không khắc phục hiệu quả tình trạng thiếu sắt nếu lượng sắt của bạn quá thấp hoặc nếu bạn gặp vấn đề trong việc hấp thu sắt từ chế độ ăn.

Oral iron tablets are another way of topping up levels as these provide much more iron. Current guidelines recommend a dosage of 65mg of iron (or 200mg of ferrous sulfate) daily or every other day to treat iron deficiency and iron deficiency anaemia.

Viên uống bổ sung sắt là một cách khác để làm tăng lượng sắt vì chúng cung cấp nhiều sắt hơn đáng kể. Các hướng dẫn hiện tại khuyến nghị liều lượng 65mg sắt (hoặc 200mg sắt sulfate) uống hàng ngày hoặc cách ngày để điều trị thiếu sắt và thiếu máu do thiếu sắt.

But a problem with supplements is that only a fraction of the iron in each tablet is typically absorbed. Side–effects can also include nausea and constipation, which may discourage continued treatment.

Nhưng một vấn đề với các sản phẩm bổ sung là thông thường chỉ một phần nhỏ sắt trong mỗi viên thuốc được hấp thụ. Các tác dụng phụ cũng có thể bao gồm buồn nôn và táo bón, điều này có thể làm nản lòng việc tiếp tục điều trị.

To improve how iron supplements work, try taking one tablet per day on an empty stomach to aid absorption – or wait until two hours after you’ve eaten. You should also try to take it with orange juice or another source of vitamin C. If the supplements bother your stomach, take them every other day or consume with food.

Để cải thiện hiệu quả hoạt động của viên uống bổ sung sắt, hãy thử dùng một viên mỗi ngày khi bụng đói để hỗ trợ hấp thu – hoặc đợi đến hai giờ sau khi ăn. Bạn cũng nên dùng chung với nước cam hoặc nguồn cung cấp vitamin C khác. Nếu các chất bổ sung làm phiền dạ dày của bạn, hãy uống cách ngày hoặc dùng cùng thức ăn.

Avoid taking calcium tablets at the same time as iron as calcium can decrease iron absorption. You should ideally wait two hours after taking an iron supplement before taking calcium.

Tránh uống viên canxi cùng lúc với sắt vì canxi có thể làm giảm khả năng hấp thu sắt. Lý tưởng nhất là bạn nên đợi hai giờ sau khi uống viên bổ sung sắt rồi mới uống canxi.

Tea and coffee may also affect iron absorption, as these contain tannins – molecules which make it harder for the body to absorb iron. Phytates, compounds which are found in seeds and grains, can also inhibit iron absorption.

Trà và cà phê cũng có thể ảnh hưởng đến sự hấp thu sắt, vì chúng chứa tannin – các phân tử khiến cơ thể khó hấp thu sắt hơn. Phytate, các hợp chất có trong hạt và ngũ cốc, cũng có thể ức chế sự hấp thu sắt.

You will likely need to take iron tablets for several months to correct iron deficiency anaemia and bolster your body’s iron stores. Another ferritin check will indicate if the iron tablets are working.

Bạn có thể sẽ cần uống viên sắt trong vài tháng để khắc phục tình trạng thiếu máu do thiếu sắt và củng cố lượng sắt dự trữ trong cơ thể. Một lần kiểm tra ferritin khác sẽ cho biết viên uống sắt có đang phát huy tác dụng hay không.

If iron supplements just aren’t working or if your iron levels are seriously low, intravenous iron treatments may be the best option as these bypass the intestine. They provide a large dose of iron that is then be released over time to replenish stores and help production of red blood cells.

Nếu các viên uống bổ sung sắt không có tác dụng hoặc nếu lượng sắt của bạn quá thấp, các phương pháp điều trị truyền sắt tĩnh mạch có thể là lựa chọn tốt nhất vì chúng bỏ qua đường ruột. Chúng cung cấp một liều lượng lớn sắt sau đó sẽ được giải phóng theo thời gian để bổ sung kho dự trữ và giúp sản xuất tế bào hồng cầu.

Iron deficiency remains a substantial health issue worldwide. But advances in our understanding of its causes and effects, more public awareness of the problem and improved methods of iron replenishment mean that it’s increasingly a treatable condition.

Thiếu sắt vẫn là một vấn đề sức khỏe lớn trên toàn thế giới. Nhưng những tiến bộ trong sự hiểu biết của chúng ta về nguyên nhân và ảnh hưởng của nó, nhận thức cộng đồng tốt hơn về vấn đề này và các phương pháp bổ sung sắt được cải thiện có nghĩa đây ngày càng là một tình trạng có thể điều trị được.

Hal Drakesmith receives funding from The Medical Research Council, UK.

Hal Drakesmith nhận được tài trợ từ Hội đồng Nghiên cứu Y khoa, Vương quốc Anh.