ricding

Rèn luyện văn hoá đọc

Kỷ yếu trung học tập trung vào niềm vui của học sinh, làm lu mờ đi những nỗi đau mà mọi người từng trải qua

High school yearbooks focus on the fun students had, obscuring the pain people also experienced

Kỷ yếu trung học tập trung vào niềm vui của học sinh, làm lu mờ đi những nỗi đau mà mọi người từng trải qua
Michael A Messner, Professor of Sociology and Gender Studies, USC Dornsife College of Letters, Arts and Sciences
Show
Hide
EN – VI
VI – EN
3000-5000 ▼
0-3000
3000-5000
5000-7000
7000-10000

High school students will soon take part in a more than 160-year–old tradition in American education: receiving yearbooks at the end of the school year.

Học sinh trung học sẽ sớm tham gia vào một truyền thống có lịch sử hơn 160 năm trong nền giáo dục Mỹ: nhận kỷ yếu vào cuối năm học.

In an era of high–speed ephemeral images and social media, some may see high school yearbooks as outdated. But high school and college students have told me that they found it meaningful to look through their yearbooks and inscribe their classmates’ books with personal messages, poems, jokes or simply their signatures.

Trong kỷ nguyên của những hình ảnh mang tính chớp nhoáng, tốc độ cao và mạng xã hội, một số người có thể coi kỷ yếu trung học là lỗi thời. Nhưng các học sinh trung học và sinh viên đại học đã nói với tôi rằng họ thấy việc lật giở những trang kỷ yếu và viết vào sách của bạn cùng lớp những lời nhắn cá nhân, thơ ca, các câu đùa hay đơn giản là chữ ký của mình mang lại ý nghĩa sâu sắc.

Many graduates will tuck away their yearbooks – some to be lost forever, but others to be revisited or rediscovered years or decades later.

Nhiều học sinh tốt nghiệp sẽ cất kỹ kỷ yếu của mình – một số có thể bị thất lạc vĩnh viễn, nhưng những cuốn khác sẽ được mở ra xem lại hoặc được tái khám phá sau nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ.

As a sociologist, I have studied high school yearbooks as time capsules and as a way to understand how youth culture, sports, gender and race relations have changed, or have not changed, over time. Despite their ubiquity, school yearbooks are a largely untapped source for scholarly inquiry.

Là một nhà xã hội học, tôi đã nghiên cứu kỷ yếu trung học như những chiếc hộp thời gian và như một cách để hiểu cách văn hóa thanh thiếu niên, thể thao, các mối quan hệ giới tính và chủng tộc đã thay đổi – hoặc không thay đổi – theo thời gian. Mặc dù rất phổ biến, kỷ yếu học đường vẫn là một nguồn tài liệu phần lớn chưa được khai thác cho nghiên cứu học thuật.

But as media historian Kate Eichhorn notes, people may probe an old high school yearbook to learn more about a mass murderer or to scrutinize whether someone is fit for public office. Some reporters, for example, dug into Supreme Court Justice Brett Kavanaugh’s 1983 high school yearbook while he was going through the confirmation process in 2018. His yearbook included a reference to a female student that some boys, including a young Kavanaugh, might have dated or had a sexual relationship with.

Nhưng như nhà sử học truyền thông Kate Eichhorn lưu ý, mọi người có thể tìm hiểu một cuốn kỷ yếu trung học cũ để biết thêm chi tiết về một kẻ sát nhân hàng loạt hoặc để xem xét liệu ai đó có đủ tư cách đảm nhận chức vụ công quyền hay không. Ví dụ, một số phóng viên đã đào bới cuốn kỷ yếu trung học năm 1983 của Thẩm phán Tòa án Tối cao Brett Kavanaugh trong quá trình ông trải qua phiên điều trần phê chuẩn vào năm 2018. Kỷ yếu của ông có đề cập đến một nữ sinh mà một số nam sinh, trong đó có một Kavanaugh thời trẻ, có thể từng hẹn hò hoặc có quan hệ tình cảm.

But as Eichhorn notes, some scholars seem to dismiss yearbooks as “cringy” documents created by teenagers, or as documents focused on personal nostalgia, unworthy of examination.

Tuy nhiên, như Eichhorn lưu ý, một số học giả dường như gạt bỏ kỷ yếu như những tài liệu “gây ngượng ngùng” do thanh thiếu niên tạo ra, hoặc như những tài liệu chỉ tập trung vào sự hoài niệm cá nhân, không đáng để nghiên cứu.

Figure
The Salinas High School yearbook staff of 1938 is seen working to produce their final product for the school year. Michael A. Messner, CC BY
Ban biên tập kỷ yếu Trường Trung học Salinas năm 1938 đang làm việc để hoàn thành sản phẩm cuối cùng cho năm học. Michael A. Messner, CC BY

An incomplete picture

Một bức tranh không hoàn chỉnh

Yearbooks are a limited source for accurately understanding history.

Kỷ yếu là một nguồn tài liệu hạn chế để hiểu lịch sử một cách chính xác.

In my 2025 study of 120 years of high school yearbooks from Salinas High School in California, where I graduated from in 1970, I found nary a mention of the Great Depression or the Salinas Valley’s violent agricultural labor strikes, which Salinas High alum John Steinbeck wrote about in the 1930s.

Trong nghiên cứu năm 2025 của tôi về 120 năm kỷ yếu trung học từ Trường Trung học Salinas ở California – nơi tôi tốt nghiệp năm 1970 – tôi hầu như không thấy nhắc đến Đại suy thoái hay các cuộc đình công lao động nông nghiệp đẫm máu ở Thung lũng Salinas mà cựu học sinh Salinas John Steinbeck từng viết trong thập niên 1930.

Nor did the Salinas High School yearbooks mention the war in Vietnam, the wars in Afghanistan and Iraq, or the mass social movements that opposed them.

Kỷ yếu của Trường Trung học Salinas cũng không đề cập đến chiến tranh ở Việt Nam, các cuộc chiến tranh ở Afghanistan và Iraq, hay các phong trào xã hội quần chúng phản đối những cuộc chiến đó.

Some yearbooks from the 2000s showed student clubs that addressed violence, substance abuse and LGBTQ+ issues. But over the years, yearbooks have mostly skipped the pain of high school and focused instead on the pleasure.

Một số cuốn kỷ yếu từ những năm 2000 có đề cập đến các câu lạc bộ học sinh giải quyết các vấn đề về bạo lực, lạm dụng chất kích thích và các vấn đề của cộng đồng LGBTQ+. Nhưng qua nhiều năm, kỷ yếu phần lớn đã phớt lờ những nỗi đau ở trường trung học và thay vào đó tập trung vào những niềm vui.

They shine a spotlight on sports, cheering and public rituals like all–school rallies and homecoming week. Photos and text blurbs celebrate the accomplishments and humorous antics of the “popular” kids and, at times, the most academically successful students.

Chúng tập trung ánh đèn sân khấu vào các môn thể thao, các màn cổ vũ và các nghi thức cộng đồng như các buổi họp toàn trường và tuần lễ chào mừng cựu học sinh (homecoming) . Các bức ảnh và đoạn văn ngắn tôn vinh những thành tích cùng những trò hề hài hước của lũ trẻ “nổi tiếng” và đôi khi là cả những học sinh đạt thành tích học tập xuất sắc nhất.

A nostalgic rear window

Chiếc gương chiếu hậu hoài niệm

It can be reassuring to dive into nostalgic remembering. It’s common for most people to idealize the past and remember it as better than today.

Việc đắm chìm trong sự hồi tưởng hoài niệm có thể mang lại cảm giác dễ chịu. Hầu hết mọi người thường có xu hướng lý tưởng hóa quá khứ và ghi nhớ nó tốt đẹp hơn hiện tại.

A Gallup poll from 1939 found that 62% of Americans agreed that people were happier and more content a generation earlier. Since then, national polls consistently show that most people think fondly about the good old days, and usually think 30 or 40 years ago was a better time than the one they are living today.

Một cuộc thăm dò ý kiến của Gallup năm 1939 cho thấy 62% người Mỹ đồng ý rằng con người từng hạnh phúc và mãn nguyện hơn vào một thế hệ trước đó. Kể từ đó, các cuộc thăm dò quốc gia liên tục cho thấy hầu hết mọi người đều có suy nghĩ trìu mến về những ngày tươi đẹp đã qua, và thường nghĩ rằng 30 hay 40 năm trước là thời kỳ tốt đẹp hơn so với hiện tại họ đang sống.

We can see this penchant for nostalgia in the Salinas High yearbooks of the late 1970s and 1980s. Students in these yearbooks are seen enjoying 1950s-themed dances echoing popular television shows like “Happy Days” that idealized 50s culture.

Chúng ta có thể thấy sở thích hoài niệm này qua các cuốn kỷ yếu của Trường Salinas vào cuối những năm 1970 và 1980. Trong những cuốn kỷ yếu này, học sinh xuất hiện với niềm vui trong các buổi khiêu vũ theo chủ đề thập niên 1950, gợi nhắc đến các chương trình truyền hình nổi tiếng như “Happy Days” – những chương trình đã lý tưởng hóa văn hóa thập niên 50.

In analyzing high school yearbooks of the past, I tried to not sidestep nostalgia – probably impossible to do anyway – but to consciously deploy an idea called critical nostalgia. This means acknowledging the pleasures of looking back in time, while remaining attentive to the ways that schools too often worsen, rather than challenge, inequalities among students.

Khi phân tích kỷ yếu trung học thời trước, tôi cố gắng không né tránh sự hoài niệm – điều có lẽ bất khả thi – mà thay vào đó là chủ động vận dụng một khái niệm gọi là sự hoài niệm phản biện (critical nostalgia) . Điều này có nghĩa là vừa thừa nhận những niềm vui khi nhìn lại quá khứ, vừa duy trì sự nhạy bén trước thực tế là các trường học quá thường xuyên làm trầm trọng thêm, thay vì thách thức, sự bất bình đẳng giữa các học sinh.

A double focus

Góc nhìn kép

Taking on a critical nostalgia lens requires a double focus – first, looking at what high school yearbooks routinely illuminate, like football rallies and cheerleaders. It also means identifying what American writer and activist Tillie Olsen once called “unnatural silences,” like the voices, imagery and activities of marginalized students who have been left outside the frame.

Việc áp dụng lăng kính hoài niệm phản biện đòi hỏi một góc nhìn kép – trước hết là nhìn vào những gì kỷ yếu trung học thường xuyên làm nổi bật, chẳng hạn như các buổi cổ vũ bóng đá và đội cổ vũ. Nó cũng đồng thời đòi hỏi việc nhận diện những điều mà nhà văn kiêm nhà hoạt động người Mỹ Tillie Olsen từng gọi là “sự im lặng phi tự nhiên”, chẳng hạn như tiếng nói, hình ảnh và hoạt động của những học sinh bị gạt ra ngoài lề xã hội, những người đã bị bỏ quên ngoài khung ảnh.

Two examples from the Salinas High School yearbooks illustrate this approach.

Hai ví dụ từ kỷ yếu của Trường Trung học Salinas minh họa cho cách tiếp cận này.

Someone looking at Salinas editions from the early 1900s might be surprised to see girls baseball, track and field, volleyball and basketball teams engaged in interscholastic competition.

Ai đó khi xem các ấn bản của Salinas từ đầu những năm 1900 có thể sẽ ngạc nhiên khi thấy các đội bóng chày, điền kinh, bóng chuyền và bóng rổ nữ tham gia thi đấu liên trường.

Yearbook photos show girls wearing school sports uniforms and being treated with respect.

Những bức ảnh kỷ yếu cho thấy các nữ sinh mặc đồng phục thể thao của trường và được đối xử bằng sự tôn trọng.

By the early 1930s, girls sports teams disappeared from the yearbooks, absorbed into the Girls’ Athletic Association, a recently formed organization that was based on the idea that competition and vigorous exercise was unhealthy for girls.

Đến đầu những năm 1930, các đội thể thao nữ đã biến mất khỏi các trang kỷ yếu, bị sáp nhập vào Hiệp hội Thể thao Nữ (Girls’ Athletic Association) – một tổ chức mới thành lập dựa trên quan điểm cho rằng sự cạnh tranh và tập luyện vận động mạnh là không tốt cho sức khỏe của nữ giới.

For nearly half a century after the creation of the Girls’ Athletic Association, photos of girls playing sports were accompanied by captions that disparaged their athletic abilities.

Trong gần nửa thế kỷ sau khi Hiệp hội Thể thao Nữ ra đời, những bức ảnh chụp các nữ sinh chơi thể thao đều đi kèm với các chú thích chê bai năng lực thể thao của họ.

In the mid-1970s, when competitive girls sports teams were reinstated at Salinas, the yearbooks started to give them more equitable and respectful treatment.

Vào giữa những năm 1970, khi các đội thể thao nữ tính cạnh tranh được khôi phục tại Salinas, kỷ yếu bắt đầu đối xử với họ một cách công bằng và tôn trọng hơn.

This history shows an uneven picture of social change, as changes in girls sports were driven by the waxing and waning of 20th-century women’s rights movements.

Lịch sử này cho thấy một bức tranh không đồng đều về sự thay đổi xã hội, khi những thay đổi trong thể thao nữ bị chi phối bởi sự thăng trầm của các phong trào quyền phụ nữ trong thế kỷ 20.

Figure
The Japanese Students’ Club at Salinas High School is seen in the 1941 yearbook. Michael A. Messner, CC BY
Câu lạc bộ học sinh Nhật Bản tại Trường Trung học Salinas xuất hiện trong cuốn kỷ yếu năm 1941. Michael A. Messner, CC BY

The spring 1941 and 1942 Salinas High School yearbooks, meanwhile, showed scores of Japanese American students – about 14% of the student body at the time – fully integrated into nearly all aspects of student life.

Trong khi đó, các cuốn kỷ yếu mùa xuân năm 1941 và 1942 của Trường Trung học Salinas lại cho thấy hàng loạt học sinh gốc Nhật – chiếm khoảng 14% tổng số học sinh lúc bấy giờ – đã hòa nhập hoàn toàn vào hầu hết mọi khía cạnh của đời sống học sinh.

But by the time the yearbook was distributed in the spring of 1942, the Japanese American students had been sent with their families to the Salinas Rodeo Grounds, where they were temporarily housed in converted horse stalls.

Thế nhưng, vào thời điểm cuốn kỷ yếu được phát hành vào mùa xuân năm 1942, các học sinh gốc Nhật đã bị đưa đi cùng gia đình đến Khuôn viên Hội chợ Rodeo Salinas, nơi họ bị tạm giữ trong các chuồng ngựa được cải tạo lại.

They were later transferred for the duration of World War II to an internment camp in Poston, Arizona.

Sau đó, họ bị chuyển đến một trại tập trung ở Poston, Arizona cho đến hết Thế chiến thứ Hai.

The 1943 yearbook showed zero Japanese American students, nor did the editors of the book mention how or why their classmates had disappeared from campus.

Cuốn kỷ yếu năm 1943 không còn bóng dáng một học sinh gốc Nhật nào, và các biên tập viên của cuốn sách cũng không hề đả động đến việc các bạn cùng lớp của họ đã biến mất khỏi khuôn viên trường như thế nào hoặc vì sao lại như vậy.

For today’s Salinas students, reading their school’s old yearbooks against the backdrop of this history can help them to explore questions about how the legacy of racial and ethnic removal and detention is echoing in their community and country today.

Đối với học sinh Salinas ngày nay, việc đọc lại những cuốn kỷ yếu cũ của trường đặt trong bối cảnh lịch sử này có thể giúp các em khám phá các câu hỏi về việc di sản của sự trục xuất và giam giữ mang tính chủng tộc, sắc tộc đang vang vọng như thế nào trong cộng đồng và đất nước của các em ngày nay.

A starting point for understanding history

Điểm khởi đầu để thấu hiểu lịch sử

It’s not just Salinas High students who might benefit from reading their school’s past yearbooks. I have spoken with a handful of professors who are guiding their students into their university’s archive of yearbooks to explore race and gender relations in their own community.

Không chỉ học sinh Trường Salinas mới có thể hưởng lợi từ việc đọc lại kỷ yếu quá khứ của trường mình. Tôi đã trò chuyện với một số giáo sư đang hướng dẫn sinh viên tiếp cận kho lưu trữ kỷ yếu của trường đại học để khám phá các mối quan hệ chủng tộc và giới tính trong chính cộng đồng của họ.

Students discover that the size, content and organization of school yearbooks have shifted over time. But the books are a rich starting point for a group exploration of how schools create a pleasurable collective identity – for some, at least – while simultaneously shaping and celebrating students’ division and inequalities.

Các sinh viên phát hiện ra rằng quy mô, nội dung và cách tổ chức của kỷ yếu nhà trường đã thay đổi theo thời gian. Nhưng những cuốn sách này là một điểm khởi đầu phong phú cho việc cùng nhau khám phá cách các trường học tạo ra một bản sắc tập thể mang lại niềm vui – ít nhất là cho một số người – đồng thời định hình và tôn vinh sự chia rẽ cũng như bất bình đẳng giữa các học sinh.

I am a 1970 alum of Salinas High School.

Tôi là cựu học sinh tốt nghiệp Trường Trung học Salinas khóa 1970.

có thể bạn cũng quan tâm